I SA/Bk 159/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Sławomir Presnarowicz, , , po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi P. [...] w G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] marca 2011 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2008 r. p o s t a n a w i a: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Pełnomocnik P. [...] w G. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z [...] marca 2011 r., wydaną w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2008 r. W skardze zwrócono się z wnioskiem o wstrzymanie wykonania tej decyzji oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z [...] sierpnia 2010 r. W piśmie z 16 maja 2011 r. pełnomocnik spółki, w ramach uzupełnienia skargi, uzasadniła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. We wniosku powołano się na wszczęte wobec spółki postępowanie egzekucyjne i dokonanie zajęcia jej jedynego rachunku bankowego oraz wierzytelności przysługujących spółce od jej klientów. Dokonane zajęcia całkowicie paraliżują działalność spółki, która w takiej sytuacji nie może normalnie funkcjonować. Wyłącza to możliwość bieżącego pokrywania należności i zaciągania zobowiązań. Pełnomocnik dodała, że biorąc pod uwagę świadomość prawną kontrahentów i wydźwięk, jaki niesie za sobą zajęcie wierzytelności, podważona została wiarygodność spółki. Niezwłocznie po otrzymaniu informacji o zajęciu wierzytelności, klienci spółki, którzy często są rolnikami i nie mają na co dzień kontaktu z prawem, interpretują tą informację jako konieczność zapłaty przez nich samych wymienionej w niej kwoty. Zwracają się jednocześnie z pretensjami do spółki i wybierają innego dostawcę paliwa. Pełnomocnik zwróciła również uwagę na wielkość obrotu spółki i fakt, że od niedawna zaczęła generować dochody. Działalność jest prowadzona stosunkowo krótko, a na jej rozwój wspólnicy wyłożyli środki pochodzące z kredytów. W związku z tym oraz znaczną kwotą podlegającą zajęciu - podjęte przez organ działania wyrządzą spółce znaczną szkodę i wywołają nieodwracalne skutki. Spółka traci płynność finansową i nie może generować zysków, przez co zostanie doprowadzona do sytuacji, w której zmuszona będzie zlikwidować prowadzoną działalność. Pełnomocnik podniosła, że spółka jest praktycznie jedynym źródłem utrzymania jej wspólników i ich rodzin. Wykonanie decyzji spowoduje straty w większych rozmiarach niż zobowiązanie podatkowe z niej wynikające. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek zasługuje na uwzględnienie. W świetle art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zasadą jest, że wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jednak zastosowanie tej tzw. tymczasowej ochrony skarżącego wymaga wykazania, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków - art. 61 §3 cyt. ustawy. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty, a wykazanie istnienia tych przesłanek leży po stronie skarżącego (zob. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wyd. LexisNexis, Warszawa 2004, s. 124). W orzecznictwie sądów administracyjnych wypracowano stanowisko, zgodnie z którym ocena wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania aktu lub czynności jest dokonywana w oparciu o wniosek, jak i materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Jego twierdzenia powinny zostać poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej oraz majątkowej (postanowienie NSA z 30 listopada 2004 r., sygn. akt GZ 120/04; postanowienie NSA z 18 maja 2004 r., sygn. akt FZ 65/04). Zdaniem Sądu, przedstawione w piśmie z 16 maja 2011 r. okoliczności uzasadniają uwzględnienie wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Rozpatrując wniosek złożony w tej sprawie, Sąd uznał, iż uprawdopodobniono, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje na tyle trwałą zmianę, że powrót do stanu poprzedniego, w razie uwzględnienia skargi, byłby znacznie utrudniony. Istnieje bowiem potencjalna możliwość wystąpienia nieodwracalnych skutków w postaci zaprzestania prowadzonej przez stronę działalności gospodarczej. Wykonanie zaskarżonej decyzji zagrażające zakończeniem prowadzonej działalności gospodarczej, a w konsekwencji utratę przez stronę źródła utrzymania, stanowi spełnienie przesłanek z art. 61 § 3 u.p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 18 czerwca 2004 r., FZ 136/04, cytowane (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Komentarz, Zakamycze 2005, s.167). Jak wynika z akt sprawy w stosunku do spółki wszczęte zostało postępowanie egzekucyjne i rozpoczęto egzekwowanie należności z tytułu podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2009 r. W tym celu organy dokonały zajęcia jedynego, jak wynika z oświadczenia spółki, rachunku bankowego strony oraz wierzytelności przysługujących spółce od jej klientów. Wysokość egzekwowanej należności wynosi 108.404,74 zł. Z kolei dochód spółki, według dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych w 2009 r. wyniósł 151.810,92 zł. Wskazane wyżej okoliczności wraz z faktem, że w sprawie tej wysokość dochodzonej przez organy należności jest bliska kwocie 43.000 zł, dają podstawę do udzielenia spółce wnioskowanej ochrony tymczasowej. Co prawda, nałożony na stronę obowiązek ma charakter świadczenia pieniężnego i z natury rzeczy skutki wykonania takiego świadczenia są niewątpliwie odwracalne, niemniej jednak skutków zapłaty należności pieniężnej, które co do zasady są odwracalne, nie można rozpatrywać w oderwaniu od jej wysokości, zwłaszcza gdy wysokość należności pieniężnej jest znaczna, a organy rozpoczęły już jej egzekwowanie. W świetle przedstawionych przez pełnomocnika argumentów Sąd postanowił o udzieleniu ochrony tymczasowej do czasu wydania orzeczenia kończącego postępowanie sądowe w pierwszej instancji. Podstawę prawną ku temu stanowi art. 61 § 3 i 5 przywołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.