I SA/Bk 160/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Stachurski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Piotr Pietrasz, sędzia WSA Sławomir Presnarowicz, Protokolant Beata Rusiecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 09 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] sierpnia 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uzupełniającej płatności zwierzęcej na rok 2007 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. na rzecz skarżącego kwotę 465 zł (słownie: czterysta sześćdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu [...] kwietnia 2007 r. Pan M. M., złożył w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako ARiMR) w G. wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych na 2007 r. w postaci jednolitej płatności obszarowej (dalej w skrócie jako: JPO) do wszystkich zadeklarowanych działek rolnych o powierzchni 43,64 ha; uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych (dalej w skrócie jako: UPO) do działek rolnych o łącznej powierzchni 8,32 ha oraz uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni przeznaczonej na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (dalej w skrócie jako: PZ) do działek rolnych o łącznej powierzchni 35,28 ha. W dniu [...] października 2007 r. Pan A. M. (dalej także jako skarżący), w związku z przekazaniem na jego osobę gospodarstwa rolnego, złożył wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych na 2007 r., stając się stroną postępowania w sprawie z wniosku złożonego przez Pana M. M. W odpowiedzi na wezwanie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w G. skarżący złożył [...] maja 2008 r. korektę wniosku oraz oświadczenie, w którym stwierdził, iż w okresie referencyjnym M. M. posiadał zwierzęta zarejestrowane na swoją osobę. Decyzją z [...] czerwca 2008 r. nr [...], Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w G. przyznał skarżącemu płatności JPO do powierzchni 43,60 ha i płatności UPO do powierzchni 8,32 ha oraz odmówił przyznania płatności PZ. W uzasadnieniu odmowy przyznania płatności PZ organ wskazał, że wyliczona na podstawie informacji zawartych w rejestrze zwierząt oznakowanych (IRZ), liczba zwierząt w przeliczeniu na duże jednostki przeliczeniowe (dalej w skrócie jako: DJP) wynosi 0,00, co spowodowało, że wyliczona z uwzględnieniem § 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 13 marca 2007 r. w sprawie rodzaju roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności (Dz. U. Nr 46, poz. 309 ze zm., dalej jako rozporządzenie z 13 marca 2007 r.), powierzchnia, co do której została naliczona płatność wynosi 0,00 ha. Organ podkreślił, że M. M. nie posiadał zwierząt zarejestrowanych w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych lub w rejestrze koniowatych w okresie od dnia 1 kwietnia 2005 r. do dnia 31 marca 2006 r., a zatem płatność PZ nie przysługuje jemu następcy prawnemu – A. M. Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. decyzją z [...] sierpnia 2008 r. nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji przywołał przepis § 4, ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z 13 marca 2007 r. oraz wskazał, że płatność PZ przysługuje rolnikom, którzy w okresie od 1 kwietnia 2005 r. do 31 marca 2006 r. byli posiadaczami bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, które w tym okresie były wpisane lub zostały zgłoszone przez tego rolnika do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych, lub do rejestru koniowatych oraz we wniosku o przyznanie płatności w roku 2006 zadeklarowali trwałe użytki zielone oraz trawy na gruntach ornych, które zostały zakwalifikowane do płatności. Organ wskazał, iż M. M. nie spełnił warunku dotyczącego posiadania zarejestrowanych przez siebie zwierząt gospodarskich w okresie od 1 kwietnia 2005 r. do 31 marca 2006 r., albowiem zwierzęta zostały zgłoszone do rejestru stada w dniu [...] maja 2007 r. Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego polegającego na błędnej wykładni rozporządzenia z 13 marca 2007 r. oraz naruszenie przepisów postępowania polegające na całkowitym pominięciu dowodów, będących w posiadaniu organów a świadczących, iż M. M. był posiadaczem zwierząt w okresie referencyjnym. Podkreślił, iż dowodem świadczącym o posiadaniu zwierząt przez M. M. są paszporty zwierząt, przekazane przez ojca W. Wyrokiem z 10 grudnia 2008 r. I SA/Bk 437/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił powyższą skargę, uznając, że skarżący nie spełniał wszystkich koniecznych warunków dla przyznania tzw. płatności zwierzęcej albowiem posiadane przez jego poprzednika prawnego - M. M. zwierzęta, w okresie referencyjnym, nie były zarejestrowane na jego osobę w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych. Od powyższego wyroku pełnomocnik skarżącego wywiódł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z 9 lutego 2010 r. II GSK 354/09 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu, stwierdzając naruszenie § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z 13 marca 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku ponownie rozpoznając sprawę zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności zwrócić trzeba uwagę, że stosownie do art. 190 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ponownie rozpoznający niniejszą sprawę związany jest zatem wykładnią prawa zawartą w przywołanym wyroku NSA z 9 lutego 2010 r. II GSK 354/09. Przystępując do kontroli legalności zaskarżonej decyzji zwrócić trzeba uwagę, że kwestia sporna w sprawie jest wynikiem uznania przez organy obu instancji, że M. M. – poprzednik prawny skarżącego, który w 2003 r. przejął gospodarstwo rolne od ojca wraz z inwentarzem żywym, nie spełniał jednego z warunków uprawniających do przyznania uzupełniającej płatność obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (PZ). W szczególności organy uznały, iż M. M. nie był posiadaczem zarejestrowanych przez siebie zwierząt gospodarskich w okresie referencyjnym, tj. od dnia 1 kwietnia 2005 r. do dnia 31 marca 2006 r. Z akt sprawy wynika, iż Pan M. M. w dniu [...] kwietnia 2004 r. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w G. wniosek o zgłoszenie siedziby stada, a pierwszych zgłoszeń zwierząt do rejestru na swoją osobę oraz zgłoszenia przemieszczenia bydła ze stada zarejestrowanego na jego ojca - W. M. - dokonał [...] maja 2007 r. Powyższe wynika z dołączonych przez skarżącego paszportów bydła. Z akt tych wynika jednocześnie, że poprzednik prawny skarżącego był w okresie referencyjnym posiadaczem bydła. Organy przyjęły jednak, że nie spełniono wszystkich koniecznych warunków dla przyznania płatności PZ, gdyż posiadane przez poprzednika prawnego strony zwierzęta nie były w okresie referencyjnym zarejestrowane na jego osobę we właściwym rejestrze. W tak zakreślonych ramach sporu podkreślenia wymaga, że ustanowione w ustawodawstwie krajowym, począwszy od 2007 r., dofinansowanie produkcji zwierzęcej w ramach płatności bezpośrednich, powiązane zostało z historycznym stanem posiadania zwierząt, a jego celem było wyrównanie pozycji konkurencyjnej producentów bydła w kraju w stosunku do producentów z Unii Europejskiej, którzy otrzymywali taką płatność do określonego rodzaju zwierząt. Płatność powyższa stanowi uzupełniającą płatność obszarową, o której mowa w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003, obowiązującym w roku, którego dotyczył wniosek o przyznanie płatności. Tym samym w procesie wykładni norm prawnych obejmujących uprawnienia do uzupełniającej płatności zwierzęcej należało uwzględnić oprócz regulacji krajowych także cele regulacji unijnych, w tym cele zawarte w cytowanym rozporządzeniu. Mając to na uwadze wskazać trzeba, że w myśl § 4 ust.1 rozporządzenia z 13 marca 2007 r., który był podstawą podjętego w sprawie rozstrzygnięcia, płatność zwierzęca w danym roku kalendarzowym przysługuje, jeżeli: 1) rolnik w okresie od dnia 1 kwietnia 2005 r. do dnia 31 marca 2006 r. był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, które w tym okresie były wpisane lub zostały zgłoszone przez tego rolnika do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych, lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt oraz 2) na podstawie wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych złożonego w 2006 r. rolnikowi przyznano płatność uzupełniającą do powierzchni trwałych użytków zielonych lub do powierzchni upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych. Natomiast zgodnie z brzmieniem ust. 2 wspomnianego przepisu rozporządzenia, płatność zwierzęca przysługuje do powierzchni trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych na dany rok, nie większej jednak niż powierzchnia ustalona jako iloraz liczby zwierząt, o których mowa w ust. 1 pkt 1, przeliczonych na duże jednostki przeliczeniowe (DJP) i współczynnika 0,3 oraz nie większej niż powierzchnia trwałych użytków zielonych lub powierzchnia upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych, do której została przyznana płatność określona w ust. 1 pkt 2. Dokonując wykładni powyższego przepisu, przy uwzględnieniu celów regulacji rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003, należy dojść do wniosku, że przesłankami umożliwiającymi przyznanie rolnikowi tzw. płatności zwierzęcej są z jednej strony posiadanie przez rolnika określonego gatunku zwierząt w okresie referencyjnym (tj. od 1 kwietnia 2005 r. do 31 marca 2006 r.), a nadto fakt umieszczenia tych zwierząt we właściwym rejestrze. Istotne jest przy tym, na co zwrócił uwagę NSA w wyroku wydanym w tej sprawie, posiadanie zwierząt danego gatunku w okresie referencyjnym przez rolnika ubiegającego się o płatność zwierzęcą. Prawnie obojętne jest natomiast czy rejestracja zwierząt gospodarskich na osobę rolnika nastąpiła w okresie referencyjnym. Ważne jest to, czy zwierzęta te zostały w ogóle zarejestrowane we właściwym rejestrze. Przyjąć należy, że w przypadku zwierząt zgłoszonych wcześniej do rejestru, rolnik wnioskujący o przyznanie płatności nie musi ich ponownie zgłaszać. Według stanowiska zajętego w rozpatrywanej sprawie przez NSA, przyjęcie poglądu przeciwnego prowadziłoby do sytuacji, w której uprawnionym do płatności zwierzęcej byłby rolnik figurujący w rejestrze zwierząt jako posiadacz zwierzęcia, niezależnie od tego czy wpis w rejestrze dotyczący posiadacza odpowiada faktycznemu stanowi rzeczy. W świetle powyższego za błędną należy uznać dokonaną przez organy wykładnię § 4 ust. 1 rozporządzenia z 13 marca 2007 r., wedle której dla dopuszczalności przyznania płatności zwierzęcej konieczne było posiadanie przez poprzednika skarżącego zwierząt gospodarskich w okresie referencyjnym, które to zwierzęta w okresie tym były wpisane lub zostały zgłoszone przez tego rolnika (tj. M. M.) do właściwego rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub koniowatych. Ze względu na naruszenie prawa materialnego zaskarżoną decyzję należało wyeliminować z obrotu prawnego, o czym orzeczono na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Uchylając w całości to rozstrzygnięcie, Sąd zauważa, że w przeciwieństwie do decyzji organu I instancji, w której wyodrębniono dwa rozstrzygnięcia (przyznające jednolitą płatność obszarową i uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni grupy uprawa podstawowych oraz odmawiającą przyznania płatności PZ), w zaskarżonej decyzji takiego wyodrębnienia brak. Stąd niemożliwym było uchylenie tej decyzji jedynie w części odmawiającej przyznania płatności PZ. Ponownie rozpatrując sprawę organ weźmie pod uwagę zaprezentowaną w wyroku wykładnię § 4 ust. 1 rozporządzenia z 13 marca 2007 r. i ponownie oceni, czy w świetle zgromadzonych w sprawie dowodów, zostały spełnione przesłanki do przyznania stronie tzw. płatności zwierzęcej. O niewykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zaś o kosztach postępowania na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 tej ustawy.