I SA/Bk 160/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Pruszyński (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zmianę postanowienia Sądu z 11 maja 2011 r. odmawiającego wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji i wstrzymanie jej wykonania w sprawie ze skargi PPHU "E" s.c. E. L., R. S. w G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] marca 2011 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od lutego do grudnia 2007 r. p o s t a n a w i a zmienić postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 11 maja 2011 r. sygn. akt I SA/Bk 160/11 i wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z 11 maja 2011 r., po rozpoznaniu wniosku zawartego w skardze, Sąd odmówił wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w B. z [...] marca 2011 r. nr [...], wydanej w przedmiocie podatku od towarów i usług PPHU "E" s.c. E. L., R. S. za miesiące od lutego do grudnia 2007 r. Powodem był brak uzasadnienia wniosku, co w ocenie Sądu uniemożliwiło jego merytoryczną ocenę. W piśmie z 26 maja 2011 r. pełnomocnik spółki wniosła o zmianę tego postanowienia i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, z uwagi na zmianę okoliczności w postaci powstania niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania nieodwracalnych skutków. We wniosku powołano się na wszczęte wobec spółki postępowanie egzekucyjne i dokonanie zajęcia jej jedynego rachunku bankowego oraz wierzytelności przysługujących spółce od jej klientów. Dokonane zajęcia całkowicie paraliżują działalność spółki, która w takiej sytuacji nie może normalnie funkcjonować. Wyłącza to możliwość bieżącego pokrywania należności i zaciągania zobowiązań. Pełnomocnik dodała, że biorąc pod uwagę świadomość prawną kontrahentów i wydźwięk, jaki niesie za sobą zajęcie wierzytelności, podważona została wiarygodność spółki. Niezwłocznie po otrzymaniu informacji o zajęciu wierzytelności, klienci spółki, którzy często są rolnikami i nie mają na co dzień kontaktu z prawem, interpretują tą informację jako konieczność zapłaty przez nich samych wymienionej w niej kwoty. Zwracają się jednocześnie z pretensjami do spółki i wybierają innego dostawcę paliwa. Pełnomocnik zwróciła również uwagę na wielkość obrotu spółki i fakt, że od niedawna zaczęła generować dochody. Działalność jest prowadzona stosunkowo krótko, a na jej rozwój wspólnicy wyłożyli środki pochodzące z kredytów. W związku z tym oraz znaczną kwotą podlegającą zajęciu - podjęte przez organ działania wyrządzą spółce znaczną szkodę i wywołają nieodwracalne skutki. Spółka traci płynność finansową i nie może generować zysków, przez co zostanie doprowadzona do sytuacji, w której zmuszona będzie zlikwidować prowadzoną działalność. Pełnomocnik podniosła, że spółka jest praktycznie jedynym źródłem utrzymania jej wspólników i ich rodzin. Wykonanie decyzji spowoduje straty w większych rozmiarach niż zobowiązanie podatkowe z niej wynikające. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane, na podstawie § 2 i 3 tego przepisu, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Zdaniem Sądu, przedstawione w piśmie z 26 maja 2011 r. okoliczności uzasadniają zmianę postanowienia odmawiającego wstrzymania wykonania zaskarżonej w sprawie decyzji i uwzględnienie wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej. Podkreślenia wymaga, że Sąd może wstrzymać wykonanie aktu administracyjnego, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Oznacza to, że katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest zamknięty, a wykazanie ich wystąpienia jest rzeczą wnioskodawcy. Rozpatrując wniosek złożony w tej sprawie, Sąd uznał, iż uprawdopodobniono, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje na tyle trwałą zmianę, że powrót do stanu poprzedniego, w razie uwzględnienia skargi, byłby znacznie utrudniony. Istnieje bowiem potencjalna możliwość wystąpienia nieodwracalnych skutków w postaci zaprzestania prowadzonej przez stronę działalności gospodarczej. Wykonanie zaskarżonej decyzji zagrażające zakończeniem prowadzonej działalności gospodarczej, a w konsekwencji utratę przez stronę źródła utrzymania, stanowi spełnienie przesłanek z art. 61 § 3 u.p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 18 czerwca 2004 r., FZ 136/04, cytowane (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Komentarz, Zakamycze 2005, s.167). Jak wynika z akt sprawy w stosunku do spółki wszczęte zostało postępowanie egzekucyjne i rozpoczęto egzekwowanie należności z tytułu podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2009 r. W tym celu organy dokonały zajęcia jedynego, jak wynika z oświadczenia spółki, rachunku bankowego strony oraz wierzytelności przysługujących spółce od jej klientów. Wysokość egzekwowanej należności wynosi 108.404,74 zł. Z kolei dochód spółki, według dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych w 2009 r. wyniósł 151.810,92 zł. Wskazane wyżej okoliczności wraz z faktem, że w sprawie tej wysokość dochodzonej przez organy należności przekracza 52.000 zł, dają podstawę do udzielenia spółce wnioskowanej ochrony tymczasowej. Co prawda, nałożony na stronę obowiązek ma charakter świadczenia pieniężnego i z natury rzeczy skutki wykonania takiego świadczenia są niewątpliwie odwracalne. Niemniej jednak skutków zapłaty należności pieniężnej, które co do zasady są odwracalne, nie można rozpatrywać w oderwaniu od jej wysokości, zwłaszcza gdy wysokość należności pieniężnej jest znaczna, a organy rozpoczęły już jej egzekwowanie. W świetle przedstawionych przez pełnomocnika argumentów Sąd zmienił wcześniejsze postanowienie o odmowie wstrzymania zaskarżonej decyzji i postanowił o udzieleniu ochrony tymczasowej do czasu wydania orzeczenia kończącego postępowanie sądowe w pierwszej instancji. Podstawę prawną ku temu stanowi art. 61 § 3, 4 i 5 przywołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi