I SA/Bk 162/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Sędziowie sędzia WSA Sławomir Presnarowicz, sędzia WSA Wojciech Stachurski (spr.), Protokolant Beata Rusiecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 08 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi K.Spółka z o.o. w S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy korekty ilości i wartości towaru oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z [...] lutego 2011 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w B. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w B. z [...] grudnia 2010 r. nr [...], odmawiającą K. Sp. z o.o. w S. (dalej zwana również jako Spółka), zmiany masy towaru, wartości celnej oraz kwoty cła od towaru, objętego procedurą dopuszczenia do obrotu według zgłoszenia celnego SAD nr [...]z [...] sierpnia 2010 r. Z uzasadnienia decyzji organu II instancji wynika, że działająca z upoważnienia importera A. C. P.S. T. T., zgłosiła w Oddziale Celnym w S. do procedury dopuszczenia do obrotu, według dokumentu SAD nr [...], sprowadzony w cysternach kolejowych gaz propan w łącznej masie 177050 kg. Do zgłoszenia celnego dołączono między innymi fakturę nr [...] z 17 sierpnia 2010 r. na kwotę 340.290,10 zł, wystawioną przez eksportera na rzecz skarżącej Spółki za 177,050 ton propanu. Przedmiotowe zgłoszenie zostało przyjęte przez organ celny, a towar zwolniono w celu użycia zgodnie z wnioskowaną procedurą. Następnie pismem z 14 września 2010 r. Spółka wystąpiła o korektę przedmiotowego zgłoszenia celnego w części dotyczącej masy sprowadzonego towaru, jego wartości oraz należności celnych i podatkowych. Do wniosku Spółka dołączyła Administracyjny Dokument Towarzyszący nr [...] z [...] sierpnia 2010 r. oraz kartę ważenia wagonów nr [...], dokumentujące wyniki ważenia, dokonanego przez Spółkę na składzie podatkowym. W trakcie postępowania Spółka wyjaśniła, że w związku z niedoborem masy towaru, do faktury z 17 sierpnia 2010 r. nie została wystawiona faktura korygującą oraz wskazała, że rozliczenia ilości towaru odbywają się według ilości deklarowanej. Decyzją z [...] grudnia 2010 r. Naczelnik Urzędu Celnego w B. odmówił zmiany masy towaru, wartości celnej oraz kwoty cła od towaru zgłoszonego według dokumentu SAD. Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, że przepisy prawa celnego dają możliwość sprostowania zgłoszenia w trybie art. 65 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny ( Dz. Urz. UE L z 19 października 1992 r., Nr 302, s.1, ze zm. - dalej powoływany w skrócie: "WKC") - po przyjęciu zgłoszenia przez organy celne pod warunkiem, że organy te nie zwolniły już na wniosek importera towaru lub nie poinformowały zgłaszającego o zamiarze przeprowadzenia rewizji towarów lub nie stwierdziły nieprawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu. W przedmiotowej sprawie ważenie towaru na składzie podatkowym K. nastąpiło po zwolnieniu towaru, bez udziału organu celnego, kiedy to towar nie znajdował się już pod dozorem celnym lecz w gestii importera. Zatem podniesiony przez Spółkę fakt, że waga znajdująca się na składzie podatkowym jest legalizowana przez organy celne a czynności wykonywane na składzie celnym podlegają dozorowi celnemu, nie oznacza, że ważenie przedmiotowego towaru odbywało się pod dozorem celnym. Wyniki tego ważenia nie mogą stanowić podstawy do sprostowania niniejszego zgłoszenia celnego w zakresie masy towaru. Organ odwoławczy wyjaśnił, że art. 78 ust. 1 WKC przewiduje możliwość sprostowania zgłoszenia celnego po zwolnieniu towarów. Nie oznacza to jednak, że organy celne są zobowiązane uznawać każdy zgłoszony w tym zakresie wniosek strony. Organ celny jest uprawniony, a nawet zobowiązany do wnikliwego zbadania zasadności takiego wniosku i może go nie uwzględnić, jeżeli stwierdzi, że dane i okoliczności wskazywane we wniosku nie są w pełni wiarygodne. W niniejszej sprawie organ odmówił sprostowania zgłoszenia z uwagi na fakt, że badanie ilościowe towaru odbyło się po zwolnieniu towaru, czyli bez udziału organu celnego, gdy towar nie znajdował się już pod dozorem celnym. Nie godząc się z takim rozstrzygnięciem Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Zaskarżonej decyzji zarzuciła błędne ustalenie stanu faktycznego i przekroczenie granic swobodnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego poprzez uznanie, że przedłożone przez nią dokumenty ważenia towaru, dokonanego przy przyjęciu jej do składu podatkowego, nie mogą stanowić podstawy korekty zgłoszenia celnego w trybie art. 78 WKC. W związku z powyższym Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i jej zmianę poprzez sprostowanie zgłoszenia celnego SAD nr [...] w zakresie masy towaru objętego procedurą dopuszczenia do obrotu - zgodnie z wnioskiem. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podniosła, że nie zgadza się ze stanowiskiem organu, który rozpatrując wniosek o sprostowanie zgłoszenia celnego w trybie art. 78 WKC, wskazał jako jedną z zasadniczych podstaw rozstrzygnięcia fakt, że Spółka nie skorzystała z możliwości ustalenia ilości towaru przed nadaniem mu przeznaczenia celnego poprzez zważenie cystern z udziałem organu celnego na stacji kolejowej w S., na podstawie art. 42 WKC. Zdaniem Spółki ważenie towaru przed nadaniem mu przeznaczenia celnego dotyczy wagonów pełnych. Faktyczna ilość towaru ustalana jest dopiero po zważeniu pustych cystern po ich wyładunku w składzie podatkowym Skarżącego i powrocie do stacji S. W związku z powyższym ustalenie ilości towaru poprzez jego zważenie w składzie podatkowym następuje nawet wcześniej, niż ustalenie tej ilości przez organ celny. Tryb stosowany przez urząd celny na podstawie art. 42 WKC stanowi również kontrolę a posteriori - analogicznie jak w przypadku zastosowania art. 78 WKC. W skardze podniesiono również, że do czasu likwidacji komórki Szczególnego Nadzoru Podatkowego przy składzie podatkowym Spółki, była przeprowadzana procedura określona w art. 42 WKC z wykorzystaniem ważenia wagonów na wadze składu podatkowego. Obecnie pomimo, że przepisy przewidują taką możliwość, urząd celny odmawia przeprowadzenia ważenia towaru przy jego przyjęciu do składu podatkowego w obecności funkcjonariusza celnego, a zatem nie uwzględnia słusznego interesu importera. Zdaniem Spółki, organ celny nie wziął pod uwagę specyfiki składu podatkowego, który z racji specjalnych wymogów celnych i podatkowych, jakie musi spełniać oraz stałego nadzoru celnego, powinien być traktowany jako podmiot wiarygodny. Spółka podnosi także, że organ konsekwentnie odmawia uznania nadwyżek na jej wniosek, natomiast na podstawie tych samych dokumentów (stwierdzających wystąpienie nadwyżki) - wszczyna postępowanie w sprawie ustalenia wprowadzenia na teren Unii towaru niewspólnotowego. W przypadku zaś niedoborów ubytków, w związku z odmowami kontroli ilości towaru w trybie art. 78 WKC - co ma miejsce również w niniejszej sprawie -kwestia ubytków nie jest w toku postępowania wyjaśniana, co skutkuje koniecznością uregulowania należności celnych i podatkowych od towaru, którego faktycznie nie ma. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w B. podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga jest bezzasadna. Istota powstałego w tej sprawie sporu dotyczy tego, czy organy celne słusznie odmówiły uznania wyników ważenia importowanego przez skarżącą Spółkę propanu na składzie podatkowym w celu dokonania korekty zgłoszenia celnego, po zwolnieniu towaru spod dozoru celnego. Zdaniem Sądu zajęte przez organy celne stanowisko jest słuszne. Na wstępie należy wyjaśnić, że stosownie do przepisu art. 37 WKC towary wprowadzone na obszar celny Wspólnoty (obecnie UE) podlegają, od chwili ich wprowadzenia, dozorowi celnemu i zgodnie z obowiązującymi przepisami mogą one podlegać kontroli. Pod dozorem tym pozostają tak długo, jak jest to niezbędne dla określenia ich statusu celnego, a w przypadku towarów niewspólnotowych i z uwzględnieniem postanowień art. 82 ust. 1 WKC, aż do zmiany ich statusu celnego bądź wprowadzenia do wolnego obszaru celnego lub składu wolnocłowego albo ich powrotnego wywozu, bądź zniszczenia zgodnie z postanowieniami art. 182 WKC. Z kolei z przepisu art. 40 WKC wynika, że towary, które przybywają do urzędu celnego lub innego miejsca wyznaczonego bądź zaakceptowanego przez organy celne, powinny zostać przedstawione organom celnym przez osobę, która wprowadziła je na obszar celny Wspólnoty, lub w zależności od przypadku, przez osobę, która przejęła odpowiedzialność za przewóz towarów po ich wprowadzeniu. Następnie po przedstawieniu towarów organom celnym, a więc po zawiadomieniu tych organów w wymaganej formie o ich przybyciu do urzędu celnego lub innego miejsca wyznaczonego lub zaakceptowanego przez nie (art. 4 pkt 19 WKC), w celu nadania im przeznaczenia celnego towary te mogą, za zgodą organów celnych, zostać zbadane lub mogą zostać pobrane ich próbki (art. 42 WKC). Należy przy tym zaznaczyć, że inicjatywa podania towaru sprawdzeniu, celem dokonania prawidłowego zgłoszenia towaru do procedury dopuszczenia do obrotu, należy do zgłaszającego. Zgodnie z art. 46 WKC towary mogą być rozładowane lub przeładowane ze środka transportu, na którym się znajdują, wyłącznie po uzyskaniu pozwolenia organów celnych, w miejscach wyznaczonych lub uznanych przez te organy. Po przyjęciu zgłoszenia przez organy celne - stosownie do art. 65 WKC - zgłaszający ma prawo do dokonania, na własną prośbę, sprostowania (poprawki) jednego lub kilku elementów zgłoszenia, jednakże pod warunkiem, że organy te zwolniły już na wniosek importera towaru lub nie poinformowały zgłaszającego o zamiarze przeprowadzenia rewizji towarów lub nie stwierdziły nieprawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu. Po zwolnieniu towaru organy celne mogą z urzędu lub na wniosek zgłaszającego jedynie wyjątkowo dokonać sprostowania zgłoszenia na podstawie art. 78 ust. 1 WKC. Jest to możliwe, jak to wynika z postanowień art. 78 ust. 2 WKC, jedynie w wyniku kontroli dokumentów i danych handlowych dotyczących operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem, jak również późniejszych operacji handlowych dotyczących tych samych towarów. Kontrole te mają na celu upewnienie się, co do prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu, które mogą zostać przeprowadzone zarówno u zgłaszającego, jak i u każdej osoby bezpośrednio zainteresowanej zawodowo tymi operacjami, czy u każdej innej osoby posiadającej dla potrzeb zawodowych wymienione dokumenty i dane. Należy podkreślić, że art. 78 WKC ma charakter wyjątkowy i nie może służyć do każdorazowej weryfikacji zgłoszenia celnego tylko w oparciu o wynik ważenia dokonany przez samego podatnika już po dopuszczeniu towaru do obrotu. Podobne stanowisko wyraził WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 25 stycznia 2007 r., w którym stwierdził, że kontrola zgłoszeń "a posteriori", której dotyczy przepis art. 78 ust. 1 WKC, dokonywana na wniosek zgłaszającego nie może stać się regułą w przypadku każdorazowego sprowadzenia towaru o charakterze masowym i zastępować badania towaru zgodnie z art. 42 WKC, również co do jego ilości, przed zwolnieniem towaru (...). Wobec tego importer posiadając wiedzę, co do możliwości wystąpienia różnic ilościowych w towarze powinien w pierwszym rzędzie podjąć kroki zmierzające do zbadania towaru w tym zakresie, po przedstawieniu go organom celnym zgodnie z art. 42 WKC i art. 182 Rozporządzenia Wykonawczego (sygn. akt III SA/Gd 408/06, opubl. na stronie internetowej https:// orzeczenia.nsa.gov.pl). Pogląd ten w całości podziela Sąd orzekający w niniejszej sprawie. Co do zasady formalności celne mające na celu nadanie wprowadzonym na obszar celny Wspólnoty towarom przeznaczenia celnego dokonywane są w urzędzie celnym wwozu. Należy zaznaczyć, że istnieje również możliwość dokonania tych formalności w innym miejscu wyznaczonym przez organ celny, jednak w przedmiotowej sprawie Spółka nie występowała o wyznaczenie takiego miejsca. Bezzasadne są przy tym twierdzenia Spółki, że aktualnie ważenie towaru odbywa się na jej składzie podatkowym pod stałym dozorem celnym. Jak wynika z akt sprawy, w składzie podatkowym "K." nie funkcjonuje komórka stałego nadzoru podatkowego. Natomiast sam fakt przyznania Spółce statusu składu podatkowego dla potrzeb podatku akcyzowego nie czyni jej uprzywilejowanym podmiotem na gruncie unijnego prawa celnego. Unijne prawo celne jest prawem autonomicznym wobec krajowych regulacji w zakresie podatku akcyzowego. Zdaniem Sądu, jak słusznie zaznaczył organ odwoławczy, w przedmiotowej sprawie istniała możliwość zważenia cystern z propanem pod dozorem celnym w urzędzie celnym wwozu, tj. na stacji kolejowej w S., z czego strona nie skorzystała. Nie przekonują przy tym wyjaśnienia Spółki, iż koszty ważenia w S. są kilkakrotnie wyższe od kosztów ważenia w składzie podatkowym strony. Jak trafnie stwierdził organ odwoławczy okoliczność ta nie może kolidować z obowiązującymi zasadami stosowania przepisów i procedur celnych przez organy celne. Z przedłożonej przez stronę skarżącą umowy sprzedaży gazu płynnego z dnia 2 grudnia 2009 r. (k. 37 akt administracyjnych) wynika, że dostawca zobowiązuje się wydać odbiorcy towar zgodnie z ilością i wagą deklarowaną na listach SMGS. Zatem Spółka jako profesjonalny importer, zajmujący się zawodowo sprowadzaniem paliw na obszar Wspólnoty, zdając sobie sprawę, iż często występują rozbieżności pomiędzy ilością towaru w dokumentach załadunkowych i transportowych, a ilością zatwierdzoną w trakcie zgłaszania przez odbiorcę dostarczonego towaru do procedury celnej, powinna skorzystać z rewizji celnej w trybie art. 42 WKC. Złożenie wniosku importera w trybie art. 42 WKC umożliwiłoby zastosowanie przez organ wszelkich metod prowadzących do ustalenia rzeczywistej ilości sprowadzonego towaru przed jego zwolnieniem, a tym samym odniesienie się przez organ celny do powyższego wniosku w sposób formalny. Bezzasadne jest twierdzenie Spółki, że ważenie wagonów na stacji kolejowej w S. nie daje pełnego obrazu ilości towaru, gdyż faktyczne ustalenie jego ilości następuje dopiero po rozładunku cystern na składzie podatkowym i powrocie pustych cystern do ważenia, co powoduje, że faktyczne ich ważenie odbywa się w trybie art. 78 WKC. W ocenie Sądu, organ odwoławczy słusznie zauważył, że ważenie cystern z towarem w miejscu odprawy celnej, tj. na stacji kolejowej w S. pozwala na ustalenie faktycznej masy brutto towaru. Natomiast dla ustalenia masy netto niezbędne jest zważenie cystern po rozładunku, co wiąże się z zakończeniem procesu ważenia dokonanego w ramach rewizji celnej towaru, a nie kontroli zgłoszenia celnego wszczętego w trybie art. 78 WKC. W świetle powyższego Sąd za bezzasadne uznał wszystkie podniesione w skardze zarzuty i na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.