I SA/Bk 164/14

PostanowienieWSA w Białymstoku2014-05-29

Skład orzekający: Barbara Romanczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna wnioskodawcy, charakteryzująca się znacznym zadłużeniem, niskimi dochodami i wysokimi wydatkami, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Sytuacja materialna wnioskodawcy, obejmująca wysokie zadłużenie wobec wierzycieli, banków, ZUS i US, niskie dochody rodziny w zestawieniu z ponoszonymi wydatkami oraz brak oszczędności, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
Stan faktyczny
A. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na trudną sytuację rodzinną i finansową. Wnioskodawca wykazał znaczące zadłużenie wobec wierzycieli, banków, ZUS i US, a także wysokie miesięczne raty kredytowe. Dochody rodziny (wynagrodzenie wnioskodawcy po potrąceniach komorniczych i wynagrodzenie żony) są niewystarczające do pokrycia bieżących wydatków i zobowiązań. Wnioskodawca nie posiada majątku, a jego żona posiada mieszkanie i garaż.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] marca 2014 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za I i II kwartał 2009 r. p o s t a n a w i a przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. A. P. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (k. 23) podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym żoną i dwójką dzieci. Wnioskodawca wskazał ponadto, iż znajduje się w trudnej sytuacji rodzinno – finansowej, gdyż niezapłacone dla niego faktury spowodowały jego niewypłacalność w stosunku do podwykonawców. Powyższe skutkuje licznym zadłużeniem wobec wierzycieli, banków, ZUS i US, które przedstawia się następująco: zaległości podatkowe (ZUS, US) – ponad 100.000 zł, zaległości wobec firm – około 175.000 zł plus odsetki. Dodatkowo wnioskodawca ma zobowiązania z sześciu umów kredytowych na łączną kwotę 450.000, a spłata miesięczna rat z tego tytułu zamyka się kwotą 7.600 zł (obecnie w dwóch kredytach raty czasowo obniżone). Rodzina wnioskodawcy uzyskuje jego wynagrodzenie za pracę w kwocie 4.500 zł (po potrąceniach komorniczych zostaje kwota minimalna) oraz wynagrodzenie żony w kwocie 2.700 zł (rozdzielność majątkowa z żoną). Skarżący obecnie faktycznie utrzymuje się z pomocy finansowej rodziny. Do wydatków wnioskodawcy oprócz w/w zobowiązań należy zaliczyć koszty bieżącego utrzymania rodziny w kwocie 1.500 zł oraz koszt rehabilitacji syna urodzonego w [...] tygodniu – 500 zł. Wnioskodawca nie posiada żadnego majątku ani oszczędności, natomiast żona skarżącego posiada mieszkanie otrzymane od rodziców (k. 23-25). W konkluzji skarżący wywiódł, iż nie jest w stanie pokryć kosztów prowadzonego postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego tut. Sądu z dnia 14 maja 2014 r. wnioskodawca oświadczył, iż faktycznie otrzymuje wynagrodzenie w wysokości około 2.000 zł, natomiast jego żona w wysokości 2.100 zł. Kwoty spłat obniżonych rat bankowych wynoszą aktualnie łącznie 4.000 zł miesięcznie. Na majątek odrębny żony składa się spółdzielcze własnościowe mieszkanie o powierzchni [...] m2 i garaż, a miesięczny czynsz z tego tytułu wynosi 600 zł. Pozostałe bieżące wydatki to: prąd i gaz – 220 -250 zł, przedszkole – 200 zł, telefon – 200 zł, rehabilitacja/leki – 150 zł, wydatki na wyżywienie – 800 zł, dojazd do pracy – około 1.000 zł (k. 30). Do wniosku skarżący dołączył: wyciągi z rachunków bankowych (k. 31-39, 47-52), dokumenty potwierdzające uzyskiwane dochody (k. 40-46) i ponoszone wydatki, w tym spłaty kredytów (k. 53-67), dokumenty komornicze oraz potwierdzające zadłużenie w ZUS (k. 68-79). Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z , 2012 r. poz. 270 ze zm.) – prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Biorąc pod uwagę powyższe, sytuacja materialna A. P. uzasadnia tezę, iż nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W złożonym oświadczeniu wnioskodawca wykazał bowiem, iż jedynym źródłem utrzymania jego czteroosobowej rodziny pozostaje aktualnie pomoc finansowa udzielana przez rodziców. Rodzina skarżącego aktualnie uzyskuje dochód z wynagrodzeń za pracę (po potrąceniach komorniczych) w kwocie około 4.000 zł. Natomiast ponoszone wydatki zamykają się kwotą około 7.000 zł i przedstawiają się następująco: obniżone rat kredytowe - łącznie 4.000 zł miesięcznie, czynsz – 600 zł, prąd i gaz – 220 -250 zł, przedszkole – 200 zł, telefon – 200 zł, rehabilitacja/leki – 150 zł, wydatki na wyżywienie – 800 zł, dojazd do pracy – około 1.000 zł (k. 30). Skarżący nie posiada żadnego majątku, natomiast żona posiada spółdzielcze własnościowe mieszkanie o powierzchni [...] m2 i garaż. Z nadesłanych licznych dokumentów wynika, iż sytuacja finansowa skarżącego jest bardzo trudna. Skarżący ma liczne zadłużenie wobec wierzycieli, banków, ZUS i US, które przedstawia się następująco: zaległości podatkowe (ZUS, US) – ponad 100.000 zł, zaległości wobec firm – około 175.000 zł plus odsetki oraz zobowiązania z sześciu umów kredytowych na łączną kwotę 450.000. Powyższe okoliczności, a w szczególności wysokość dochodów w zestawieniu z ponoszonymi wydatkami oraz w połączeniu z brakiem zgromadzonych oszczędności i ogromnym zadłużeniem wobec banków i innych wierzycieli pozwalają na stwierdzenie, iż wnioskodawca nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania wynoszą 1.584 zł, bez uszczerbku utrzymania koniecznego swojej rodziny. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło