I SA/Bk 164/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] listopada 2016 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy od października do grudnia 2013 roku p o s t a n a w i a - przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi w kwocie powyżej 1.500 zł (słownie: tysiąc pięćset złotych), - w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy. J. G. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz ze współmałżonką K. M. Z.; synem A. G. ([...] lat) oraz córką E. G. ([...] lat). Źródło utrzymania rodziny stanowią: wynagrodzenie chorobowe w wysokości 8.465,30 zł otrzymywane przez wnioskodawcę (podlegające zajęciu przez ZUS i urząd skarbowy); wynagrodzenie uzyskiwane przez K. M. Z. z tytułu umów o pracę w A. sp. zo.o. i A. sp. zo.o. w wysokości 1.500 zł oraz czynsz z wynajmu w wysokości 5.000 zł (od kwoty tej odliczany jest podatek od nieruchomości w wysokości 3.520,50 zł miesięcznie). Łącznie rodzina uzyskuje dochód miesięczny (przy uwzględnieniu wykazanych potrąceń i zajęć komorniczych) w kwocie 2.979,50 zł. Zobowiązania stałe i wydatki wnioskodawca oszacował na łączną kwotę 1.300 zł, w tym: utrzymanie domu – 500 zł; wyżywienie – 500 zł oraz opłaty za internat i dojazd do szkoły – 300 zł. Wnioskodawca nie spłaca kredytu za dom, miesięczna rata tego zobowiązania to 5.000 zł. Wydatki dokonywane są okresowo w ramach posiadanych środków. Skarżący posiada objęte postępowaniami egzekucyjnymi zadłużenie wobec organów skarbowych i innych wierzycieli w wysokości przekraczającej 30.000.000 zł (same zaległości z tytułu VAT i podatku dochodowego wraz z odsetkami wynoszą 11.229.823 zł). W rezultacie tych postępowań zajęte zostały rachunki bankowe, wynagrodzenia za pracę oraz nieruchomości. Wnioskodawca od [...] r. ma ustanowioną rozdzielność majątkową ze współmałżonką. W skład majątku J. G. wchodzi: nieruchomość w G. o powierzchni [...] m2 wraz z domem o powierzchni [...] m2 o wartości około 600.000 zł (obciążona hipoteką w kwocie 1.057.290 zł) oraz udział w [...] części nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha w B. o wartości 300.000 zł (hipoteka przymusowa na rzecz ZUS w wysokości 270.500,80 zł). Dodatkowy majątek stanowią udziały w A. sp. zo.o. i [...] sp. zo.o., przy czym skarżący nie uzyskuje dochodów z tytułu dywidendy. Wnioskodawca nie posiada zgromadzonych oszczędności. Skarżący nie prowadzi obecnie działalności gospodarczej - została ona zawieszona. Na dzień [...] sierpnia 2016 r. z tytułu prowadzenia tej działalności wnioskodawca poniósł stratę w kwocie 9.177.666,67 zł. Z dniem [...] września 2016 r. działalność gospodarcza pod nazwą PHPU J. J. G. została wniesiona aportem do A. sp. zo.o. (k. 76 – 78). W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 30 marca 2017 r. (k. 73) J. G. oświadczył, że nie posiada rachunków i faktur dokumentujących wysokość ponoszonych miesięcznie wydatków. Wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru zostanie zapłacone po zwrocie kosztów postepowania od strony przeciwnej w sytuacji korzystnego dla skarżącego rozstrzygnięcia. Nieruchomość na Osiedlu P. w G. stanowi własność A. G. – matki skarżącego (k. 75). J. G. dołączył do akt sprawy: dokumenty poświadczające fakt prowadzenia wobec niego czynność związanych z egzekucją wierzytelności (zawiadomienia o wszczęciu egzekucji, zawiadomienia o zajęciu wynagrodzenia, zawiadomienia o zajęciu inne wierzytelności pieniężnej, tytuły wykonawcze) k. 39 – 67; zaświadczenie US w G. z dnia [...] grudnia 2016 r. stwierdzające stan zaległości podatkowych (k. 68 – 70); wyciągi z rachunków bankowych za okres [...] grudnia 2016 r. – [...] kwietnia br. (k. 79 – 81); dokumenty poświadczające blokadę środków pieniężnych na kontach bankowych (k. 82 – 84). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (w tym przyznane zwolnienie od wpisu od skargi w kwocie powyżej 1.500 zł) następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). Na obecnym etapie postępowania sądowego koszty sądowe ograniczają się do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 5.330 zł (k. 26). W złożonym oświadczeniu J. G. wykazał iż, wysokość miesięcznego dochodu czteroosobowej rodziny to łączna kwota 2.979,50 zł (przy uwzględnieniu wykazanych potrąceń i zajęć komorniczych). Deklarowane wydatki stałe związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego wynoszą 1.300 zł. Skarżący posiada objęte postępowaniami egzekucyjnymi zadłużenie wobec organów skarbowych i innych wierzycieli w wysokości przekraczającej 30.000.000 zł (k. 39 – 70). W skład majątku J. G. wchodzą: nieruchomość w G. o powierzchni [...] m2 wraz z domem o powierzchni [...] m2 o wartości około 600.000 zł; udział w [...] części nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha w B. o wartości 300.000 zł, a także udziały w A. sp. zo.o. i [...] sp. zo.o. Wykazane nieruchomości są obciążone hipotekami na łączną kwotę 1.327.790 zł. Wnioskodawca nie prowadzi obecnie działalności gospodarczej - została ona zawieszona, nie posiada również zgromadzonych oszczędności. Mając na uwadze powyższe okoliczności należało stwierdzić, iż niewątpliwie J. G. nie jest w stanie ponieść wskazanego wyżej wpisu od skargi, w pełnym zakresie. Jednak uzyskiwanie przez rodzinę skarżącego dochodu miesięcznego w wysokości wyższej o około 1.680 zł od wykazanych wydatków w połączeniu z posiadanym majątkiem i stałym źródłem dochodu jego współmałżonki K. M. Z. (środki finansowe uzyskiwane w ten sposób nie podlegają zajęciom komorniczym) pozwalają na stwierdzenie, że jest on w stanie częściowo pokryć koszty wpisu od skargi w sprawie niniejszej tj. 1.500 zł, przy jednoczesnym przyznaniu zwolnienia od uiszczania tej opłaty w pozostałym zakresie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Przy ustalaniu wysokości przyznanego zwolnienia wzięto również pod uwagę zadłużenie skarżącego z tytułu prowadzonych egzekucji komorniczych oraz fakt posiadania majątku, który może stanowić potencjalne źródło dochodu – tu wykazany udział w nieruchomości rolnej. Natomiast przyznane zwolnienie umożliwi rozpoznanie sprawy przez Sąd. Koszty postępowania sądowoadministracyjnego – w tym koszty sądowe nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania, dlatego też część posiadanych środków powinna być przeznaczona na ich poniesienie. Prawo pomocy stanowi bowiem instytucję szczególną, zarezerwowaną wyłącznie dla podmiotów znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, uniemożliwiającej pokrycie pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 3 i 4 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.