I SA/Bk 164/17

PostanowienieWSA w Białymstoku2017-11-15

Skład orzekający: Tomasz Oleksicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, jeśli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, pomimo posiadania pewnych dochodów i majątku?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych, może zostać przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Nawet przy częściowym spełnieniu tych przesłanek, sąd może przyznać zwolnienie w określonej kwocie, jeśli wnioskodawca jest w stanie pokryć pozostałą część kosztów, nie naruszając przy tym koniecznego utrzymania.
Stan faktyczny
J G złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług. Wnioskodawca wykazał niskie miesięczne dochody rodziny, wysokie zadłużenie (ponad 30 mln zł), znaczące obciążenia hipoteczne nieruchomości oraz brak oszczędności. Jednocześnie posiadał majątek o znacznej wartości i jego współmałżonka uzyskiwała dochód. Sąd rozpatrywał wniosek o przyznanie prawa pomocy w kontekście kosztów wpisu od skargi kasacyjnej.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie powyżej 500 zł, a w pozostałym zakresie odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J G na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B z dnia [...] listopada 2016 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy od października do grudnia 2013 roku p o s t a n a w i a - przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie powyżej 500 zł (słownie: pięćset złotych), - w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy. J G wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (k. 181) podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz ze współmałżonką K M Z; synem A G ([...] lat) oraz córką E G ([...] lat). Źródło utrzymania rodziny stanowią: wynagrodzenie chorobowe w wysokości 8.465,30 zł otrzymywane przez wnioskodawcę (podlegające zajęciu przez ZUS i urząd skarbowy) oraz wynagrodzenie uzyskiwane przez K M Z z tytułu umów o pracę w A sp. zo.o. i A sp. zo.o. w wysokości łącznej 2.060 zł. Łącznie rodzina uzyskuje dochód miesięczny (przy uwzględnieniu wykazanych potrąceń i zajęć komorniczych) w kwocie 2.060 zł. Zobowiązania stałe i wydatki wnioskodawca oszacował na łączną kwotę 1.300 zł, w tym: utrzymanie domu – 500 zł; wyżywienie – 500 zł oraz opłaty za internat i dojazd do szkoły – 300 zł. Wnioskodawca nie spłaca kredytu za dom, miesięczna rata tego zobowiązania to 5.000 zł. Wydatki dokonywane są okresowo w ramach posiadanych środków. Skarżący posiada objęte postępowaniami egzekucyjnymi zadłużenie wobec organów skarbowych i innych wierzycieli w wysokości przekraczającej 30.000.000 zł (same zaległości z tytułu VAT i podatku dochodowego wraz z odsetkami wynoszą 11.229.823 zł). W rezultacie tych postępowań zajęte zostały rachunki bankowe, wynagrodzenia za pracę oraz nieruchomości. Wnioskodawca od [...] r. ma ustanowioną rozdzielność majątkową ze współmałżonką. W skład majątku J G wchodzi: nieruchomość w G o powierzchni [...] m2 wraz z domem o powierzchni [...] m2 o wartości około 600.000 zł (obciążona hipoteką w kwocie około 800.000 zł) oraz udział w [...] części nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha w B o wartości 300.000 zł (hipoteka przymusowa na rzecz ZUS w wysokości 347.397,40 zł). Dodatkowy majątek stanowią udziały w A sp. zo.o. i E sp. zo.o., przy czym skarżący nie uzyskuje dochodów z tytułu dywidendy. Wnioskodawca nie posiada zgromadzonych oszczędności. Skarżący nie prowadzi obecnie działalności gospodarczej - została ona zawieszona. Na dzień [...] sierpnia 2016 r. z tytułu prowadzenia tej działalności wnioskodawca poniósł stratę w kwocie 9.177.666,67 zł. Z dniem [...] września 2016 r. działalność gospodarcza pod nazwą PHPU J J G została wniesiona aportem do A sp. zo.o. (k. 76 – 78; k. 178 - 179 i k. 181 - 185). J G dołączył do akt sprawy: dokumenty poświadczające fakt prowadzenia wobec niego czynność związanych z egzekucją wierzytelności (zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego, zawiadomienia o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej) k. 186 – 203. Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (w tym przyznane zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie powyżej 500 zł) następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). Na obecnym etapie postępowania sądowego koszty sądowe ograniczają się do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 2.665 zł (k. 26). W złożonym oświadczeniu J G wykazał iż, wysokość miesięcznego dochodu czteroosobowej rodziny to łączna kwota 2.060 zł (przy uwzględnieniu wykazanych potrąceń i zajęć komorniczych). Deklarowane wydatki stałe związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego wynoszą 1.300 zł. Skarżący posiada objęte postępowaniami egzekucyjnymi zadłużenie wobec organów skarbowych i innych wierzycieli w wysokości przekraczającej 30.000.000 zł (k. 39 – 70; k. 178 - 179 i k. 186 - 203). W skład majątku J G wchodzą: nieruchomość w G o powierzchni [...] m2 wraz z domem o powierzchni [...] m2 o wartości około 600.000 zł; udział w [...] części nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha w B o wartości 300.000 zł, a także udziały w A sp. zo.o. i E sp. zo.o. Wykazane nieruchomości są obciążone hipotekami na łączną kwotę 1.147.397 zł. Wnioskodawca nie prowadzi obecnie działalności gospodarczej - została ona zawieszona, nie posiada również zgromadzonych oszczędności. Mając na uwadze powyższe okoliczności należało stwierdzić, iż niewątpliwie J G nie jest w stanie ponieść wskazanego wyżej wpisu od skargi kasacyjnej, w pełnym zakresie. Jednak uzyskiwanie przez rodzinę skarżącego dochodu miesięcznego w wysokości wyższej o około 800 zł od wykazanych wydatków w połączeniu z posiadanym majątkiem i stałym źródłem dochodu jego współmałżonki K M Z (środki finansowe uzyskiwane w ten sposób nie podlegają zajęciom komorniczym) pozwalają na stwierdzenie, że jest on w stanie częściowo pokryć koszty wpisu od skargi kasacyjnej w sprawie niniejszej tj. 500 zł, przy jednoczesnym przyznaniu zwolnienia od uiszczania tej opłaty w pozostałym zakresie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 3 i 4 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło