I SA/Bk 166/19

WyrokWSA w Białymstoku2019-06-05

Skład orzekający: Jacek Pruszyński, Małgorzata Anna Dziemianowicz, Paweł Janusz Lewkowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może odmówić przyznania płatności ekologicznej oraz nałożyć sankcję finansową w przypadku zgłoszenia przez rolnika powierzchni przekraczającej wielkość zobowiązania ekologicznego ustalonego w decyzji, mimo zarzutu błędu oczywistego i możliwości korekty wniosku?
Ratio decidendi
Organ administracji prawidłowo odmówił przyznania płatności ekologicznej oraz nałożył sankcję finansową, gdyż zgłoszona powierzchnia przekraczała wielkość zobowiązania ekologicznego ustalonego w decyzji, a przepisy rozporządzenia ekologicznego jednoznacznie zakazują zmiany wielkości obszaru w trakcie realizacji zobowiązania. Błąd nie został uznany za oczywisty, a Skarżący ponosi odpowiedzialność za prawidłowość danych we wniosku, co wyklucza możliwość korekty i zwolnienia z sankcji.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności ekologicznej na rok 2017, obejmujący pakiety 7 i 8, z powierzchnią przekraczającą wielkość zobowiązania ekologicznego ustalonego w decyzji z 2016 roku. Organ I instancji odmówił przyznania płatności w ramach pakietu 8 i nałożył sankcję finansową, decyzję tę utrzymał Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR. Skarżący zarzucił błędy proceduralne i wniósł o uchylenie decyzji.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Pruszyński (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz,, sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 5 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności ekologicznej na rok 2017 oddala skargę Pan A. P. (dalej powoływany także jako Skarżący) złożył w dniu [...] maja 2017 r. w Biurze Powiatowym ARiMR w Ł. wniosek o przyznanie płatności na rok 2017, w którym ubiegał się o przyznanie płatności ekologicznej (PROW 2014-2020), w tym o przyznanie kosztów transakcyjnych w ramach realizacji pakietu 7. Uprawy rolnicze po okresie konwersji do działek rolnych o łącznej powierzchni 20,12 ha oraz pakietu 8. Uprawy warzywne po okresie konwersji do działek rolnych o łącznej powierzchni 5,12 ha. Po rozpatrzeniu wniosku w dniu [...] czerwca 2018 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Ł. wydał decyzję nr [...], na mocy której przyznał Skarżącemu płatność ekologiczną (PROW 2014-2020) w ramach realizacji pakietu 8. Uprawy warzywne po okresie konwersji zgodnie z żądaniem zawartym we wniosku, w tym kwotę przeznaczoną na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu kontroli gospodarstwa ekologicznego oraz odmówił przyznania płatności ekologicznej w ramach pakietu 7. Uprawy rolnicze po okresie konwersji. Powyższa decyzja, w wyniku rozpoznania odwołania Skarżącego, na mocy decyzji Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] października 2018 r. nr [...] została uchylona, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Ł. decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] przyznał Skarżącemu płatność ekologiczną (PROW 2014-2020) w ramach realizacji pakietu 7. Uprawy rolnicze po okresie konwersji zgodnie z żądaniem zawartym we wniosku, w tym kwotę przeznaczoną na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu kontroli gospodarstwa ekologicznego oraz odmówił przyznania płatności ekologicznej w ramach pakietu 8. Uprawy warzywne po okresie konwersji nakładając przy tym sankcję w wysokości 6 707,20 zł. Z powyższą decyzją nie zgodził się Skarżący i w złożonym odwołaniu wskazał, że zawyżenie powierzchni w związku z realizacją pakietu 8 wynikało z pomyłki doradcy oraz niejasnych przepisów obowiązujących w tym zakresie. Zarówno Skarżący, jak i doradca składając wniosek byli przekonani, że płatności o które się ubiegali im się należą, a skoro było inaczej, organ powinien był uznać powyższy błąd za oczywisty i pozwolić Skarżącemu skorygować złożony wniosek a nie obciążać sankcjami. Decyzją z dnia [...] lutego 2019 r., Nr [...] Dyrektor P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazując na zasady prowadzenia postępowania administracyjnego w ramach ubiegania się o płatności ekologiczne oraz warunki i tryb przyznawania tejże płatności, podkreślił że rolnik realizuje zobowiązanie ekologiczne od dnia 15 marca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie pierwszej płatności ekologicznej. W świetle § 7 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1784, zwanego dalej "rozporządzeniem ekologicznym") wielkość obszaru objętego zobowiązaniem ekologicznym oraz miejsce realizacji tego zobowiązania nie podlegają zmianie w trakcie jego realizacji. W ramach realizacji zobowiązania ekologicznego, o którym mowa w § 4 ust. 2 pkt 1, rolnik może dokonywać zmiany uprawianych roślin, miejsca ich uprawy lub zmiany wariantów lub pakietów objętych tym zobowiązaniem, pod warunkiem że mimo dokonania tych zmian są spełnione warunki przyznania płatności ekologicznej z tytułu realizacji tego zobowiązania, a zmiany te nie powodują zmiany wielkości obszaru objętego tym zobowiązaniem lub zmiany miejsca realizacji tego zobowiązania. Z akt sprawy wynika, że Skarżący pierwszy wniosek o przyznanie płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) złożył w dniu [...] maja 2015 r. Zobowiązanie ekologiczne, o którym mowa w § 4 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia ekologicznego zostało ustalone na mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Ł. nr [...] z dnia [...] maja 2016 r. i wynosiło 20,16 ha (pakiet 7. Uprawy rolnicze po okresie konwersji). Tymczasem w przedmiotowej sprawie Skarżący we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) na 2017 rok zgłosił żądanie przyznania płatności ekologicznej w ramach realizacji pakietu 7. Uprawy rolnicze po okresie konwersji do działek rolnych o łącznej powierzchni 20,12 ha oraz w ramach realizacji pakietu 8. Uprawy warzywne po okresie konwersji do działek rolnych o łącznej powierzchni 5.12 ha.,tj. o 5,12 ha więcej niż wielkość podjętego w 2015 roku zobowiązania ekologicznego. Przyjąć zatem należało, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Ł. prawidłowo, mając na uwadze przepisy § 7 ust. 1 i 2 rozporządzenia ekologicznego, uznał powierzchnię 5,12 ha jako powierzchnię zawyżoną. Biorąc pod uwagę wyliczoną procentową różnicę pomiędzy powierzchnią deklarowaną w ramach realizacji pakietu 8. Uprawy warzywne po okresie konwersji, a powierzchnią stwierdzoną Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Ł. prawidłowo zastosował art. 19 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181/48 z 20.6.2014, zwanego dalej "rozporządzeniem nr 640/2014"), zgodnie z którym jeśli różnica ta przekracza 50 %, w odniesieniu do danej grupy upraw nie przyznaje się żadnej pomocy obszarowej ani wsparcia obszarowego. Ponadto beneficjent podlega dodatkowej karze równej kwocie pomocy lub wsparcia odpowiadającej różnicy między obszarem zgłoszonym a obszarem zatwierdzonym zgodnie z art. 18. Zgodnie z art. 19 ust. 3 rozporządzenia nr 640/2014, jeśli kwota obliczona zgodnie z ust. 1 i 2 nie może być w całości odliczona w ciągu trzech kolejnych lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym dokonano ustalenia, zgodnie z art. 28 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 908/2014 anuluje się saldo pozostałe do spłaty. Mając na uwadze powyższe, zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji słusznie odmówił Skarżącemu przyznania płatności ekologicznej w ramach realizacji pakietu 8. Uprawy warzywne w okresie konwersji nakładając jednocześnie sankcję w prawidłowej wysokości. Odnosząc się do zarzuty odwołania, organ uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Wniosek Skarżącego sformułowany był jasno i wyraźnie co do przedmiotu żądania jak i jego zakresu, zatem organ I instancji nie był zobligowany do wezwania Skarżącego do skonkretyzowania wniosku lub jego uzupełnienia. Postępowanie w przedmiocie przyznania płatności wszczynane jest wyłącznie na wniosek zainteresowanego producenta rolnego. Żądanie producenta rolnego zawarte we wniosku wyznacza zakres przedmiotowy prowadzonego postępowania, który nie może być modyfikowany w jakikolwiek sposób przez organ. Jednocześnie Skarżący składając wniosek oświadczył, że znane są mu zasady przyznawania płatności objętych wnioskiem. W ocenie organu II instancji w niniejszej sprawie nie ma podstaw do zastosowania zwolnienia od nałożenia sankcji finansowych o którym mowa w art. 15 rozporządzenia nr 640/2014. Wniosek nie był bowiem prawidłowy pod względem faktycznym, a Skarżący nie wykazał skutecznie w toku postępowania, iż nie ponosi winy za zadeklarowanie we wniosku nieprawidłowych danych. W sprawie nie wystąpiła również siła wyższa, w rozumieniu rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE Ł 347 z 20.12.2013, str. 549 z późn. zm., zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1306/2013"), zaś złożona przez Skarżącego deklaracja działek ewidencyjnych, które nie były objęte zobowiązaniem ekologicznym nie była wynikiem błędu oczywistego (tj. takiego, który musi być wykryty na podstawie danych zawartych we wniosku o przyznanie płatności i danych zawartych w dokumentach dołączonych do wniosku), ani wynikiem błędu organu. W ocenie organu odwoławczego złożenie wniosku o przyznanie płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) na powierzchnię przekraczającą podjęte zobowiązanie ekologiczne nie nosi znamion błędu oczywistego, albowiem z weryfikacji samego wniosku oraz złożonych wraz z nim załączników nie wynika żadna sprzeczność ani niespójność. W skardze na powyższą decyzję, adresowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności: - art. 7, 8 i 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej powoływany jako "Kpa"), poprzez nierozważenie przez organ wszystkich okoliczności sprawy oraz przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego niezgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, przez co nie zostały wyjaśnione istotne dla sprawy okoliczności; - art. 64 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013 poprzez jego niezastosowanie pomimo spełnienia przesłanek; - art. 19 ust. 1 rozporządzenia nr 640/2014 poprzez uznanie nieprawidłowej deklaracji jako zawyżenie powierzchni. Wskazując na powyższe zarzuty, Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją wydanie decyzji organu I instancji oraz zasądzenie na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę, organ podtrzymując stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kwestią sporną w sprawie pozostaje określenie skutków prawnych zgłoszenia przez Skarżącego żądania przyznania płatności ekologicznej na 2017 rok do działek rolnych o łącznej powierzchni przekraczającej powierzchnię przyjętą w ramach Zobowiązania ekologicznego w 2015 roku. Warunki i tryb przyznawania płatności ekologicznej reguluje rozporządzenie ekologiczne. Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia ekologicznego, płatność ekologiczną przyznaje się rolnikowi, o którym mowa w art. 29 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487 z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1305/2013", jeżeli: 1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym"; 2) łączna powierzchnia posiadanych przez niego użytków rolnych w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi lit. f rozporządzenia nr 1305/2013, zwanych dalej "użytkami rolnymi", wynosi co najmniej 1 ha; 3) realizuje 5 - letnie zobowiązanie ekologiczne, o którym mowa w art. 29 ust. 2 rozporządzenia nr 1305/2013, w ramach określonego pakietu albo jego wariantu, zwane dalej "zobowiązaniem ekologicznym"; 4) spełnia warunki przyznania płatności ekologicznej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu. Stosownie do § 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia ekologicznego zobowiązanie ekologiczne obejmuje użytki rolne, zadeklarowane we wniosku o przyznanie pierwszej płatności ekologicznej w ramach danego pakietu lub danego wariantu, spełniające warunki przyznania płatności ekologicznej, objęte obszarem zatwierdzonym w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi pkt 23 lit. b rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014, str. 48), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 640/2014", również w przypadku, o którym mowa w art. 18 ust. 6 akapit drugi rozporządzenia nr 640/2014. Rolnik realizuje zobowiązanie ekologiczne od dnia 15 marca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie pierwszej płatności ekologicznej. Jak stanowi § 7 ust. 1 i 2 rozporządzenia ekologicznego, wielkość obszaru objętego zobowiązaniem ekologicznym oraz miejsce realizacji tego zobowiązania nie podlegają zmianie w trakcie jego realizacji. W ramach realizacji zobowiązania ekologicznego, o którym mowa w § 4 ust. 2 pkt 1, rolnik może dokonywać zmiany uprawianych roślin, miejsca ich uprawy lub zmiany wariantów lub pakietów objętych tym zobowiązaniem, pod warunkiem że mimo dokonania tych zmian są spełnione warunki przyznania płatności ekologicznej z tytułu realizacji tego zobowiązania, a zmiany te nie powodują zmiany wielkości obszaru objętego tym zobowiązaniem lub zmiany miejsca realizacji tego zobowiązania. Przywołane przepisy, w szczególności § 7 ust. 1 i 2 rozporządzenia ekologicznego, stanowią zatem jednoznacznie, że wielkość obszaru objętego zobowiązaniem ekologicznym oraz miejsce realizacji tego zobowiązania nie podlegają zmianie w trakcie jego realizacji. Jak ustalono w sprawie, Skarżący pierwszy wniosek o przyznanie płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) złożył w dniu [...] maja 2015 r. Zobowiązanie ekologiczne, o którym mowa w § 4 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia ekologicznego zostało ustalone na mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Ł. nr [...] z dnia [...] maja 2016 r. i wynosiło 20,16 ha (pakiet 7. Uprawy rolnicze po okresie konwersji). Następnie w analizowanym aktualnie wniosku o przyznanie płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) na 2017 rok Skarżący zgłosił żądanie przyznania płatności ekologicznej w ramach realizacji pakietu 7. Uprawy rolnicze po okresie konwersji do działek rolnych o łącznej powierzchni 20,12 ha oraz w ramach realizacji pakietu 8. Uprawy warzywne po okresie konwersji do działek rolnych o łącznej powierzchni 5.12 ha. Tym samym Skarżący zgłosił żądanie przyznania płatności ekologicznej do powierzchni o 5,12 ha większej, niż wielkość podjętego w 2015 roku zobowiązania ekologicznego. W konsekwencji organy prawidłowo, mając na uwadze przepisy § 7 ust. 1 i 2 rozporządzenia ekologicznego, uznały powierzchnię 5,12 ha za powierzchnię zawyżoną. Biorąc pod uwagę, że powierzchnia zobowiązania ekologicznego nie obejmowała działek ewidencyjnych nr [...] organy ustaliły powierzchnię zawyżenia. Ustalając stan faktyczny sprawy organy oparły się na wynikach kontroli administracyjnej wniosku i uznały żądanie zawarte we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) w części dotyczącej pakietu 7. Uprawy rolnicze po okresie konwersji. W odniesieniu do pakietu 8. Uprawy warzywne po okresie konwersji ustaliły powierzchnię stwierdzoną działek rolnych przyjmując powierzchnia deklarowana (ha) - 5,12 ha, powierzchnia stwierdzona (ha) - 0,00 ha. Tym samym wyliczona różnica procentowa (pomiędzy obszarem zadeklarowanym, a stwierdzonym) wyniosła 100%. Biorąc pod uwagę wyliczoną procentową różnicę pomiędzy powierzchnią deklarowaną w ramach realizacji pakietu 8. Uprawy warzywne po okresie konwersji, a powierzchnią stwierdzoną organy prawidłowo zastosowały art. 19 ust. 2 rozporządzenia nr 640/2014. Według tego przepisu, jeśli różnica pomiędzy obszarem zatwierdzonym zgodnie z art. 18, a obszarem zgłoszonym przekracza 50 %, w odniesieniu do danej grupy upraw nie przyznaje się żadnej pomocy obszarowej ani wsparcia obszarowego. Ponadto beneficjent podlega dodatkowej karze równej kwocie pomocy lub wsparcia odpowiadającej różnicy między obszarem zgłoszonym a obszarem zatwierdzonym zgodnie z art. 18. Mając na uwadze cytowane wyżej przepisy organy, wobec ustalenia, że różnica pomiędzy obszarem zatwierdzonym, a obszarem zgłoszonym przez Skarżącego wynosi 100 %, zasadnie odmówiły przyznania płatności ekologicznej w ramach realizacji pakietu 8. Uprawy warzywne po okresie konwersji nakładając jednocześnie sankcję. Przywołane przepisy wprost określają konsekwencje stwierdzenia wskazanej różnicy, nie pozostawiając w tym zakresie organom innej możliwości działania. Ze względu na podnoszone zarzuty trzeba zauważyć, że rzeczywiście organ I instancji rozstrzygając po raz pierwszy w przedmiotowej sprawie w decyzji z 15 czerwca 2018 r. stwierdził zawyżenie powierzchni działek rolnych dla wariantu 7.1 wynoszące łącznie 5,08 ha. Powyższe skutkowało odmową przyznania płatności w ramach tego wariantu (Skarżący wnioskował o przyznanie płatności do 20,12 ha), płatność ekologiczna przyznano jednie w ramach wariantu 8.1 do powierzchni 5,12 ha. Ponownie rozpoznając sprawę (po uchyleniu wcześniejszej decyzji), jak wskazano już powyżej, w decyzji z 13 grudnia 2018 r. organ stwierdził zawyżenie powierzchni w ramach wariantu 8.1, co prowadziło do przyznania płatności w całości w ramach wariantu 7.1 (do 20,16 ha) i odmowy przyznania płatności w ramach wariantu 8.1 (do 5,12 ha) oraz nałożenia sankcji. Jak wyjaśnił organ, Skarżący nie podjął zobowiązania ekologicznego na działki nr [...], które zadeklarował w wariancie 8.1, w związku z tym odmówiono płatności do tego wariantu. Jedynie dodatkowo należy zauważyć, że rozstrzygnięcie to jest korzystniejsze finansowo dla Skarżącego, niż przyjęte w decyzji z [...] czerwca 2018 r. Skarżący podnosi w skardze, że pomyłka popełnione, we wniosku była skutkiem przekonania doradcy o możliwości zwiększenia zobowiązania. Przeświadczenie to wynikało z zapewnień na szkoleniach oraz niejasnych zapisów rozporządzenia ekologicznego. W związku z tym, że Skarżący i jego doradca działali w dobrej wierze organ powinien uznać jego błąd jako błąd oczywisty i pozwolić mi skorygować wniosek stosując art. 64 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013. W pierwszej kolejności należy wskazać, że jak podnosi organ wniosek Skarżącego sformułowany był jasno i wyraźnie co do przedmiotu żądania, jak i jego zakresu, zatem nie było podstaw do wezwania Skarżącego do skonkretyzowania wniosku lub jego uzupełnienia. Postępowanie w przedmiocie przyznania płatności wszczynane jest wyłącznie na wniosek zainteresowanego producenta rolnego. Żądanie producenta rolnego zawarte we wniosku wyznacza zakres przedmiotowy prowadzonego postępowania, który nie może być modyfikowany w jakikolwiek sposób przez organ. Wydając decyzję w sprawie przyznania płatności organ opiera się przede wszystkim na oświadczeniu wnioskodawcy zawartym we wniosku, że spełnia on ustawowe warunki do przyznania płatności. Wypełniając wniosek o przyznanie płatności wnioskodawca składa oświadczenie woli i wiedzy, za które ponosi odpowiedzialność i nie może tej odpowiedzialności za wadliwe wypełnienie takiego wniosku przerzucać na organ administracji publicznej. To producent rolny ponosi odpowiedzialność za merytoryczną treść składanego wniosku. Skarżący składając wniosek oświadczył, że zna zasady przyznawania płatności objętych wnioskiem (część IX Oświadczenia i zobowiązania). Jak wskazano powyżej, przepis § 7 ust. 1 i 2 rozporządzenia ekologicznego, stanowi wprost, że wielkość obszaru objętego zobowiązaniem ekologicznym oraz miejsce realizacji tego zobowiązania nie podlegają zmianie w trakcie jego realizacji i nie budzi w tym zakresie wątpliwości. Skarżący nie przedstawił dowodów, że został odnośnie tego wymogu wprowadzony w błąd przez organy. Jednocześnie w skarżonej decyzji organ odwoławczy przeanalizował, czy w sprawie zachodziły przesłanki do odstąpienia od stosowania sankcji finansowych. W szczególności wskazał, że zgodnie z art. 64 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013 nie nakłada się kar administracyjnych w przypadku gdy: a) niezgodność jest wynikiem działania siły wyższej; b) niezgodność jest wynikiem oczywistych błędów, o których mowa w art, 59 ust. 6; c) niezgodność jest wynikiem błędu właściwego organu lub innego przypadku gdy błąd ten nie mógł zostać w rozsądny sposób odkryty przez osobę, której dotyczy kara administracyjna; d) dana osoba może dowieść w sposób zadowalający właściwemu organowi, że nie jest winna niewypełnienia obowiązków, o których mowa w art. 64 ust. 1 lub właściwy organ w inny sposób przekona się, że nie nastąpiło to z winy danej osoby; e) niezgodność jest nieznaczna, w tym przypadku gdy wyrażona jest w formie progu, który ma zostać ustalony przez Komisję na podstawie art. 64 ust. 7 lit. b; f) zachodzą inne przypadki, w których nałożenie kary jest właściwe; przypadki te mają być określone przez Komisję zgodnie z art. 64 ust. 6 lit. b. Organ trafnie wskazuje, że w przedmiotowej sprawie nie ma podstaw do zastosowania tego przepisu, ponieważ w aktach sprawy brak jest dowodów potwierdzających wystąpienie siły wyższej, a deklaracja działek ewidencyjnych, które nie były objęte zobowiązaniem ekologicznym nie była wynikiem błędu oczywistego (tj. takiego, który musi być wykryty na podstawie danych zawartych we wniosku o przyznanie płatności i danych zawartych w dokumentach dołączonych do wniosku), ani wynikiem błędu organu. Należy zgodzić się, że złożenie wniosku o przyznanie płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) na powierzchnię przekraczającą podjęte zobowiązanie ekologiczne nie nosi znamion błędu oczywistego, albowiem z weryfikacji samego wniosku oraz złożonych wraz z nim załączników nie wynika żadna sprzeczność ani niespójność. Skarżący nie dowiódł też, że nie jest winny niewypełnienia obowiązków. Skarżący znał wielkość podjętego zobowiązania ekologicznego ustaloną w decyzję nr [...] i mimo zapisów § 7 ust. 1 i 2 rozporządzenia ekologicznego w 2017 roku zadeklarował powierzchnię przekraczającą przyjęte zobowiązanie. O braku winy nie świadczy wskazywane przeświadczenie doradcy o możliwości zwiększenia zobowiązania. Nie było też podstaw do stwierdzenia, że w sprawie zachodziły inne przesłanki zwolnienia Skarżącego od odpowiedzialności. Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania należy podkreślić, że ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 2137 ze zm.), modyfikuje w sposób istotny obowiązki organu i pozycję strony postępowania w stosunku do reguł określonych w Kpa. W szczególności organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 27 ust. 1 pkt 2 ustawy), co wskazuje na odejście od zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 Kpa, nakazującej organom administracji publicznej podjęcie wszelkich działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienie stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Konsekwencją odejścia od zasady prawdy obiektywnej jest również rezygnacja z zasady postępowania dowodowego, wyrażonej w art. 77 Kpa. Ponadto organ nie z urzędu, a na wniosek strony udziela jej niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków (art. 27 ust. 1 pkt 3 ustawy). Nadto jedynie na żądanie strony zapewnia jej czynny udział w postępowaniu. Nie stosuje się w tym postępowaniu art. 81 Kpa, co oznacza, że można oprzeć rozstrzygnięcie na dowodach, co do których strona się nie wypowiedziała. Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (art. 27 ust. 2 ustawy). Powyższe, wobec ustaleń organów i braku przeciwdowodów ze strony Skarżącego, nie pozwala na uwzględnienie zarzutów skargi Zebrany materiał dowodowy w sprawie został prawidłowo oceniony, uwzględniając znaczenie i wartość poszczególnych dokumentów zgromadzonych w sprawie. Wydając decyzje organy oparły się na obowiązujących przepisach prawa. Podstawy wydania decyzji zostały wyjaśnione w uzasadnieniu decyzji. Z uwagi na powyższe, Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło