I SA/Bk 167/10
WyrokWSA w Białymstoku2010-10-06
Skład orzekający: Sławomir Presnarowicz, Jacek Pruszyński, Urszula Barbara Rymarska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo zakwestionowały wartości transakcji sprzedaży samochodów osobowych wykazane na fakturach i określiły podstawę opodatkowania podatkiem akcyzowym w drodze oszacowania, pomimo zarzutów strony skarżącej o naruszeniu przepisów postępowania i ustawy o podatku akcyzowym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, który potwierdził zaniżenie przez Skarżącego wartości sprzedanych samochodów osobowych. Organy wykazały, że faktury nie odzwierciedlały rzeczywistych kwot transakcji, a zeznania świadków i analiza innych dokumentów potwierdziły wyższe wartości sprzedaży. W przypadkach, gdy dane z ksiąg podatkowych nie pozwalały na określenie podstawy opodatkowania, organy były uprawnione do jej oszacowania, a zastosowane metody były zbliżone do rzeczywistych podstaw opodatkowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Celnej w B., która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. określającą F. P. wyższe zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za marzec, kwiecień i wrzesień 2006 r. Organy stwierdziły, że Skarżący zaniżał wartość sprzedanych samochodów osobowych przed ich pierwszą rejestracją na terytorium kraju. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania i ustawy o podatku akcyzowym, kwestionując ustalenia organów co do wartości transakcji sprzedaży czterech samochodów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Sławomir Presnarowicz, Sędziowie sędzia WSA Jacek Pruszyński, sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska (spr.), Protokolant Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 6 października 2010 r. sprawy ze skargi F. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za marzec, kwiecień i wrzesień 2006 roku oddala skargę
Decyzją z [...] listopada 2009 r. nr [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. określił F. P. (dalej również jako Skarżący) zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za marzec, kwiecień i wrzesień 2006 r. w kwocie wyższej niż zadeklarowana przez podatnika. Organ stwierdził, iż Skarżący prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą "F" - Import Eksport Samochodów i Motocykli w Ł., zaniżał wartość sprzedanych samochodów osobowych przed ich pierwszą rejestracją na terytorium kraju, co w konsekwencji doprowadziło do zaniżenia podatku akcyzowego zadeklarowanego przez podatnika. Ustalenia dotyczyły czterech samochodów osobowych marki Volvo [...] rok prod. 2004 (faktura nr [...] z [...] września 2006 r.), Dodge [...] rok prod. 2005 (faktura nr [...] z [...] kwietnia 2006 r.), Chrysler [...] rok prod. 2004 (faktura nr [...] z [...] marca 2006 r.) i Acura [...] rok prod. 2004 (faktura nr [...] z [...] września 2006 r.). Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano m.in. art. 80 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz. 257 z ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz. U. Nr 8, poz. 65 ze zm.).
Dyrektor Izby Celnej w B. decyzją z [...] lutego 2010 r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego potwierdziła, że wystawione przez Skarżącego faktury dokumentujące sprzedaż ww. samochodów, nie odzwierciedlają rzeczywistego przebiegu transakcji w zakresie wykazanych na nich kwot sprzedaży.
Odnośnie faktury VAT nr [...], dokumentującej sprzedaż samochodu Volvo [...] za kwotę 25.000 zł brutto ustalono, że samochód został zarejestrowany
w dniu zakupu zgodnie z adnotacją na fakturze zakupu okazanej w trakcie przesłuchania przez jego nabywcę. Okazana faktura posiada nr [...]. Pozostałe dane faktury nie wykazują różnicy w stosunku do kopii posiadanej przez Skarżącego (faktura VAT nr [...]). Organ odwoławczy stwierdził, że faktury nr [...] i nr [...] zawierają te same dane dotyczące wartości sprzedaży oraz kwoty podatku i nie odzwierciedlają rzeczywistego przebiegu wydarzeń związanych ze sprzedażą ww. pojazdu. Za wiarygodne uznano zeznania R. E. B. - nabywcy tego pojazdu z [...] marca 2007 r. i przyjęto, że cena sprzedaży wyniosła w rzeczywistości 40.000,00 zł brutto.
Z faktury nr [...], dokumentującej nabycie pojazdu Chrysler [...] przez P. W. wynika kwota transakcji 12.000 zł brutto. Analizując zebrane dowody organ odwoławczy uznał jednak, że P. W. został wykorzystany przez swego pracodawcę - M. G. do przeprowadzenia przedmiotowej transakcji. Faktycznym nabywcą pojazdu była firma M. G. P.U. G. Auto-Komis, która sprzedała przedmiotowy samochód zgodnie z fakturą VAT [...] z [...] marca 2006 r. F.H.U. "F" w K. za kwotę 94.000 zł. Wystawiona przez Skarżącego faktura VAT nr [...] nie odzwierciedla, więc rzeczywistego przebiegu transakcji w zakresie wykazanych na niej kwot sprzedaży w sytuacji wystawienia przedmiotowego samochodu po 5 dniach od zakupu do następnej sprzedaży za kwotę blisko ośmiokrotnie wyższą i uzyskania kwoty tj. 93.500,00 zł. Do ustalenia rzeczywistej wartości sprzedaży tego samochodu osobowego przyjęto wartość faktycznie zapłaconą przez F.H.U. "F", tj. w wysokości 93.500,00 zł (bez marży brutto komisu).
Odnośnie transakcji sprzedaży samochodu Dodge [...], udokumentowanej fakturą nr [...] na kwotę 22.000 zł brutto, Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że nie sposób zgodzić się z rzeczywistą kwotą sprzedaży przedmiotowego samochodu określoną w tej fakturze w sytuacji wystawienia przedmiotowego samochodu następnego dnia od zakupu do następnej sprzedaży za kwotę blisko siedmiokrotnie wyższą i uzyskanie kwoty 148.000,00 zł, zwłaszcza, że za wspomniany pojazd zapłaciła faktycznie firma Auto-Handel M. J. M., a nie Pan P. P. (osoba uwidoczniona na fakturze).
W kwestii transakcji sprzedaży samochodu Acura [...] (faktura nr [...]) organ odwoławczy nie dał wiary zeznaniom nabywcy - A. G. odnośnie ceny zapłaconej za przedmiotowy samochód oraz opisanych przez świadka uszkodzeń pojazdu. Zdaniem organu z analizy dokumentów wynika, że samochód został sprowadzony przez Skarżącego [...] sierpnia 2006 r. Od [...] września 2006 r. oferowany był do sprzedaży w stanie uszkodzonym za kwotę 39.000,00 zł (ogłoszenie w czasopiśmie "Giełda Samochodowa", nr [...]). Organ wskazał, że w aktach znajduje się potwierdzenie przelewu dotyczące zapłaty przez A. G. za fakturę [...] kwoty 12.200 zł oraz wyciąg z konta P. Ł.: "[...] przelew przychodzący z rachunku L. D. "Zaliczka na zakupu samochodu A. G." wpłata 32.800,00 zł". Organ dał wiarę zeznaniom D. L. zeznającej, że wpłata w tej wysokości dotyczyła zapłaty za samochód zakupiony przez jej znajomego A. G.
W związku z powyższym organy nie uznały za dowód w zakresie rozliczenia podatku akcyzowego, ewidencji sprzedaży VAT oraz podatkowej księgi przychodów
i rozchodów w zakresie wykazanych w nich kwot należnych z tytułu sprzedaży samochodów osobowych za marzec, kwiecień i wrzesień 2006 r. W konsekwencji należało zdaniem organu odwoławczego dokonać oszacowania kwot należnych
z tytułu sprzedaży samochodów Dodge [...] i Acura [...]. W obu tych przypadkach, wystawione przez Skarżącego faktury, jak również zeznanie świadka nabywcy pojazdu A. G. nie odzwierciedlają, bowiem rzeczywistej wartości pojazdów. W związku z brakiem możliwości zastosowania metod wymienionych w art. 23 § 3 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm. (dalej w skrócie: "o.p."), korzystając z uprawnień wynikających z art. 23 § 4 tej ustawy, kwoty należne z tytułu sprzedaży samochodów będące wielkością wyjściową do obliczenia podstawy opodatkowania podatkiem akcyzowym oszacowano w przypadku transakcji dotyczącej sprzedaży samochodu Dodge [...] przyjmując wartość samochodu wynikającą z umowy komisu bez uwzględnienia marży komisu tj. w wysokości 148.000 zł. Z kolei w przypadku transakcji dotyczącej sprzedaży samochodu Acura [...] do określenia kwoty należnej z tytułu sprzedaży tego pojazdu przyjęto kwotę wynikającą z dokonanych przez D. L. przelewów w wysokości 45.000 zł. Zdaniem Dyrektora Izby Celnej określone w ten sposób kwoty należne z tytułu sprzedaży ustalone zostały w kwotach jak najbardziej zbliżonych do rzeczywistych.
Na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. pełnomocnik Skarżącego wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, bądź stwierdzenie nieważności obu decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. W skardze sformułowano zarzuty naruszenia: art. 2 pkt 1 i 4, art. 4 ust.1 pkt 3, art. 8 pkt 1, art. 10 ust. 1 pkt 1, art. 11 ust. 1, art. 18 ust. 1, art. 19 ust. 1, art. 75 ust. 1 i ust. 3, art. 79, art. 80 ust. 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 3 pkt 1 ustawy o podatku akcyzowym, poprzez ich zastosowanie, przyznanie stronie skarżącej statusu podatnika podatku akcyzowego w zakresie określonym w decyzji pomimo braku przesłanek faktycznych do zastosowania tych przepisów. Ponadto autor skargi zarzucił naruszenie przepisów postępowania, art. 23, art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 191, art. 193 § 2 i § 4 oraz § 6, art. 210 § 1 pkt 4 i 6 o.p.
W ocenie strony brak jest podstaw do kwestionowania podanej wartości zakupionych pojazdów. Odnośnie samochodu Volvo [...] przesłuchany
w charakterze świadka R. E. B. zeznał, iż zapłacił za samochód cenę wyższą od wskazanej na fakturze. Pełnomocnik zaznaczył, iż świadek nie okazał żadnych dokumentów uzasadniających jego twierdzenie. Nie posiada też dowodu uiszczenia wyższej kwoty od wskazanej na fakturze. Faktura nr [...] okazana przez świadka w trakcie przesłuchania nie istnieje w obrocie prawnym. Faktura ta nie jest uwzględniona w rejestrze VAT. Wyjaśnienia organu w przedmiocie okazanej przez świadka faktury są zdaniem pełnomocnika nielogiczne. Ponadto pełnomocnik wskazał, że Dyrektor Izby Skarbowej w B. decyzją z [...] kwietnia 2009 r. uchylił decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z [...] listopada 2008 r. w części dotyczącej rozliczenia VAT za styczeń, luty, marzec, kwiecień, czerwiec, sierpień i wrzesień 2006 r. i określił zobowiązanie podatkowe za te miesiące oraz utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w części dotyczącej rozliczenia VAT za maj i lipiec 2006 r. W decyzji Dyrektora Izby Skarbowej brak jest zakwestionowania transakcji sprzedaży samochodu Volvo [...], a co za tym idzie organ przyjął, że faktura obrazującą transakcję jest prawidłowa.
Odnośnie samochodu Dodge [...] autor skargi nie zgodził się ze stanowiskiem organu, jakby wartość samochodu została zaniżona, z uwagi na to, że nabywca tego samochodu wstawił go następnie do komisu za cenę wyższą. Jego zdaniem nieracjonalne byłoby działanie nabywcy jako komitenta, który chciałby uzyskać za przedmiotowy samochód taką samą cenę, za którą go nabył. Pełnomocnik zarzucił, że organ z góry uznał, iż cena widniejąca na fakturze została zaniżona.
W przedmiocie samochodu Chrysler [...] pełnomocnik podniósł, że nie ma żadnych podstaw by to Skarżący miał odpowiadać za jakiekolwiek działania M. G., który celowo zawyżył cenę, aby tym samym sprzedać go za większą kwotę. Jak sam organ wskazuje M. G. działał bez wiedzy P. W. posługując się umową podpisaną przez niego. Ponadto niejasne jest działanie organu, który na wątpliwą okoliczność nie przesłuchał w charakterze świadka M. G. Dyrektor Izby Celnej dowolnie selekcjonuje dowody w oparciu o własne przekonania, co stanowi naruszenie art. 191 o.p. Pełnomocnik również i w tym przypadku zwrócił uwagę, że w decyzji z [...] kwietnia 2009 r. dotyczącej rozliczenia VAT za 2006 r., Dyrektor Izby Skarbowej nie kwestionował tej transakcji.
Odnośnie samochodu Acura [...], zarówno faktura VAT, potwierdzenie wykonania przelewu jak i zeznania świadka A. G. potwierdzają w ocenie pełnomocnika zakup samochodu za kwotę 12.200,00 zł.
Autor skargi zarzucił również, że organy nie obaliły domniemania wynikającego z przepisów art. 193 § 2 i § 4 oraz § 6 o.p. Nie wskazały także metody na podstawie, której dokonano oszacowania podstawy opodatkowania oraz określenia podstawy opodatkowania w drodze oszacowania w wysokości odmiennej niż rzeczywista podstawa opodatkowania, czym naruszono art. 23 o.p.
Dodatkowo wskazał, że organ nie może ingerować dowolnie w warunki umowy nawiązanej między nabywcą samochodu i sprzedawcą. Podniósł,
że w świetle art. 199a § 3 o.p. obowiązkiem organu jest wystąpienie do sądu cywilnego co do tego czy istniał stosunek prawny rodzący zobowiązanie podatkowe.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w B. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Powstały w niniejszej sprawie spór dotyczy zakwestionowanych przez organy wartości dokonanych przez Skarżącego transakcji sprzedaży samochodów osobowych, a w konsekwencji zaniżenia podatku akcyzowego za marzec, kwiecień
i wrzesień 2006 r. Zarzuty skargi skupiają się przede wszystkim na naruszeniu przez organy przepisów postępowania, czego konsekwencją było także zdaniem autora skargi naruszenie przepisów ustawy o podatku akcyzowym.
Na wstępie trzeba zauważyć, że w swoich orzeczeniach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wielokrotnie podkreślał, że to na organach ciąży obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, czemu towarzyszy obowiązek zebrania
i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 122 i 187 o.p.). Poszukiwanie i ujawnianie dowodów oparte jest na zasadzie legalności i jawności. Dowodem w sprawie podatkowej jest wszystko, co może przyczynić się
do wyjaśnienia sprawy, o ile nie jest to sprzeczne z prawem. Oceny zebranych
w danej sprawie dowodów organ podatkowy dokonuje na podstawie własnej wiedzy oraz doświadczenia życiowego. Ocenie podlega każdy dowód z osobna oraz wszystkie dowody we wzajemnej z sobą łączności. Na prawidłowość tej oceny wskazuje natomiast to, czy wyciągnięte na jego podstawie wnioski mają logiczne uzasadnienie (art. 191 o.p.). Wynik tej oceny powinien znaleźć odzwierciedlenie
w uzasadnieniu decyzji (art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 o.p.).
Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie organy nie uchybiły powyższym zasadom postępowania podatkowego i nie naruszyły wymienionych w skardze przepisów Ordynacji podatkowej. Wbrew zarzutom skargi organy dołożyły wszelkich starań,
by dokładnie ustalić stan faktyczny sprawy, który potwierdził zaniżenie przez Skarżącego wartości sprzedanych samochodów osobowych przed ich pierwszą rejestracją na terytorium kraju, co w konsekwencji doprowadziło do zaniżenia podatku akcyzowego zadeklarowanego przez podatnika w badanym okresie.
W przypadku transakcji sprzedaży Volvo [...] zakupionego przez R. E. B. na podstawie faktury nr [...], organ przekonująco wyjaśnił dlaczego oparł się na zeznaniach nabywcy z [...] marca 2007 r., z których wynika rzeczywista kwota transakcji - 40.000 zł. Organ odniósł się również do kwestii przedłożonej przez świadka faktury [...], na podstawie której zarejestrował nabyty pojazd. Obydwie faktury zawierają takie same dane odnośnie kwoty transakcji i VAT. Różnią się jedynie numerami. Skoro Skarżący zaprzeczył jakoby wystawił fakturę nr [...], organ zasadnie uznał, że nie odzwierciedla ona, podobnie jak faktura nr [...], rzeczywistego przebiegu zdarzeń związanych ze sprzedażą samochodu Volvo [...].
Analizując transakcję sprzedaży samochodu Chrysler [...], udokumentowaną fakturą nr [...] z [...] marca 2006 r., organ słusznie doszedł do przekonania, że figurujący na niej jako nabywca P. W. w rzeczywistości nie nabył tego pojazdu. Zeznania P. W. nie pozostawiają wątpliwości, że nabywcą samochodu był jego pracodawca M. G., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą P. U. "G. Auto - Komis". Rzeczywisty nabywca dokonał następnie odsprzedaży omawianego pojazdu firmie F.H.U. "F" z K. za kwotę 94.000 zł, tak więc blisko ośmiokrotnie wyższą od tej widniejącej na kwestionowanej fakturze nr [...]. Dokonanie tej transakcji kilka dni po zakupie pojazdu od Skarżącego wzbudza uzasadnione wątpliwości co do wiarogodności faktury nr [...] w zakresie wykazanej w niej kwoty sprzedaży 12.000 zł. Dlatego też do ustalenia rzeczywistej kwoty transakcji zasadnie organ przyjął kwotę faktycznie zapłaconą przez F.H.U. "F" bez marży brutto komisu. Prawidłowości rozumowania organu nie może podważyć fakt nie przesłuchania w charakterze świadka M. G. Z akt sprawy wynika, że organ dwukrotnie podjął próbę wezwania tego świadka. Wbrew twierdzeniom skargi działanie organu, który nie przesłuchał tego świadka nie jest niejasne. Prawidłowo zawiadomiony świadek nie stawił się bowiem na żadne z tych wezwań. Logika wywodu organu dała natomiast podstawę do podjęcia stosownych ustaleń na podstawie innych dowodów, tj. zeznań P. W. i okoliczności transakcji odsprzedaży pojazdu przez właściciela auto-komisu "G".
Za pozbawione podstaw uznać należy twierdzenia pełnomocnika Skarżącego, że w decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w B. z [...] kwietnia 2009 r. nr [...], dotyczącej rozliczenia VAT za poszczególne miesiące 2006 r. brak jest zakwestionowania transakcji sprzedaży samochodu Volvo [...] i Chrysler [...], a co za tym idzie, organ ten przyjął, że faktura obrazującą transakcję jest prawidłowa.
Przytoczoną przez stronę decyzją, Dyrektor Izby Skarbowej uchylił decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z [...] listopada 2008 r. w części dotyczącej rozliczenia VAT za styczeń, luty, marzec, kwiecień, czerwiec, sierpień i wrzesień 2006 r. i określił zobowiązanie podatkowe za te miesiące oraz utrzymał
w mocy zaskarżoną decyzję w części dotyczącej rozliczenia VAT za maj
i lipiec 2006 r. Analiza uzasadnienia tej decyzji (s. 4) jednoznacznie wskazuje,
że Dyrektor Izby Skarbowej zgodził się z ustaleniami organu I instancji w stosunku
do transakcji opisanych m.in. w pkt "i" (Volvo [...]) oraz pkt "l" (Chrysler [...]) decyzji z [...] listopada 2008 r. (kserokopie obydwu decyzji znajdują się w t. III akt administracyjnych).
Nie budzą również wątpliwości Sądu ustalenia Dyrektora Izby Celnej dotyczące sprzedaży pojazdów Dodge [...] i Acura [...].
Odnośnie sprzedaży samochodu Dodge [...] na podstawie faktury VAT nr [...] wystawionej na P. P., organy nie uwzględniły kwoty z niej wynikającej (22.000 zł brutto). Z akt sprawy wynika bowiem, iż nabywca powyższego samochodu P. P. dzień później, tj. [...] kwietnia 2006 r. zawarł umowę komisu z firmą Auto Handel M.- M. J., dotyczącą zlecenia sprzedaży powyższego samochodu za kwotę 148.000 zł. Umowa zawierała pokwitowanie odbioru kwoty 148.000 zł, z tytułu sprzedaży pojazdu podpisane przez P. P. Natomiast tego samego dnia samochód został sprzedany za 149.000 zł (w tym 1.000 zł marża komisu) dla V. Sp. z o.o. Dlatego też, słusznie przyjęto wartość samochodu wynikającą z umowy komisu (bez uwzględnienia marży komisu). Logiczna jest argumentacja nie uznająca za rzeczywistą kwoty sprzedaży widniejącej na zakwestionowanej fakturze, w sytuacji gdy następnego dnia nabywca tego pojazdu wystawił go w komisie za cenę blisko siedmiokrotnie wyższą i taką kwotę uzyskał. Tym bardziej, że za wspomniany pojazd faktycznie skarżącemu zapłacił J. M.
Również w przypadku sprzedaży samochodu Acura [...] na podstawie faktury VAT nr [...] wystawionej na A. G., zasadnie nie uwzględniono kwoty z niej wynikającej. Przy tej transakcji D. L. zeznała, iż zapłaciła m.in. za pojazd Acura [...] kupiony przez A. G. kwotę 32.800 zł. W aktach znajduje się ponadto kserokopia potwierdzenia wykonania przelewu na rachunek Skarżącego kwoty 12.200 zł za fakturę [...]. Wpłata dokonana była z tego samego numeru rachunku, co wpłata kwoty 32.800 zł. W świetle powyższego oraz faktu, że przedmiotowy pojazd oferowany był do sprzedaży w stanie uszkodzonym za kwotę 39.000,00 zł (ogłoszenie w czasopiśmie "Giełda Samochodowa", nr [...]), słusznie organy do określenia podstawy opodatkowania w drodze oszacowania przyjęły kwotę wynikającą z opisywanych przelewów, tj. 45.000 zł brutto. Odmawiając zeznaniom A. G. waloru wiarygodności organ odwoławczy logicznie argumentował, że opisane przez niego uszkodzenia samochodu pozostają w określonych proporcjach do zaniżonej kwoty zakupu, co miało usprawiedliwiać tak niską cenę.
Zdaniem Sądu, opisane w zaskarżonej decyzji transakcje zostały skutecznie zakwestionowane, co do wartości wskazanej w fakturach je dokumentujących. Ocena zgromadzonych w sprawie dowodów nie nosi znamion dowolności, a jej wynik znajduje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Organ wskazał fakty, które uznał za udowodnione, dowody, którym dał wiarę, oraz przyczyny, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności.
Skutkiem powyższego jest prawidłowo stwierdzona nierzetelność ksiąg podatkowych za miesiące, w których miały miejsce wskazane wyżej transakcje,
co daje podstawę do określenia podstawy opodatkowania w drodze oszacowania,
o ile dane wynikające z ksiąg podatkowych, uzupełnione dowodami uzyskanymi
w toku postępowania, pozwalają na określenie podstawy opodatkowania (art. 23 § 2 o.p.). Co prawda organy nie sporządziły odrębnego protokołu z badania ksiąg podatnika. Niemniej jednak ustalenia dotyczące badania tych ksiąg zawarto
w protokole kontroli z [...] sierpnia 2008 r., do czego uprawnia art. 290 § 5 o.p.
Jako, że materiał dowodowy pozwalał na określenie podstawy opodatkowania transakcji sprzedaży samochodów Volvo [...] i Chrysler [...], organy prawidłowo odstąpiły od oszacowania tej wartości w wymienionych przypadkach. W pierwszym przypadku organy określiły na podstawie zeznań nabywcy, że cena sprzedaży wyniosła w rzeczywistości 40.000,00 zł brutto. Natomiast w przypadku drugiej transakcji, do ustalenia rzeczywistej wartości sprzedaży Chrysler [...] przyjęto wartość faktycznie zapłaconą przez F.H.U. "F" na rzecz firmy M. G., tj. 93.500,00 zł (bez marży brutto komisu).
Z kolei w stosunku do transakcji sprzedaży samochodów Dodge [...] i Acura [...] dane wynikające z zakwestionowanych ksiąg podatkowym Skarżącego nie pozwoliły na określenie podstawy opodatkowania. Stąd organy uprawnione były w tej części do oszacowania podstawy opodatkowania. Zdaniem Sądu, organ we wskazanym wyżej zakresie przekonująco uzasadnił brak możliwości zastosowania metod szacunku wymienionych w art. 23 § 3 o.p. Przyjęte zaś metody szacunku, tj. określenie wartości samochodu Dodge [...] w oparciu o wartość samochodu wynikającą z umowy komisu, a samochodu Acura [...] - z dokonanych przez D. L. przelewów, są zbliżone do rzeczywistych podstaw opodatkowania. Pamiętać przy tym należy, co już wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie tut. Sądu, że ustalenie przychodu w drodze oszacowania zawiera już w swej istocie ryzyko, że przychód ten nie będzie dokładnie taki sam jak przychód rzeczywisty. Ryzyko to obciąża jednak podatnika, który prowadzi ewidencję w sposób nierzetelny (zob. np. wyrok z 16 kwietnia 2009 r., I SA/Bk 95/09 LEX nr 503171). Z tego powodu Sąd nie dopatrzył się naruszenia art. 23, art. 193 § 2 i § 4 oraz § 6 o.p.
W ocenie Sądu brak jest również podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 199a § 3 o.p. Przesłanką wystąpienia do sądu powszechnego jest stwierdzenie wątpliwości co do istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, z którym związane są skutki podatkowe. Tymczasem z akt sprawy nie wynika, aby organ posiadał wątpliwości, co do istnienia nawiązanych przez Skarżącego stosunków prawnych. Organy nie kwestionowały istnienia stosunków prawnych, wynikających z zawartych umów sprzedaży, lecz jedynie ich wartość. W granicach przyznanego prawa do swobodnej oceny zebranego materiału dowodowego organy oceniły rzeczywistą treść tych stosunków prawnych co do wartości transakcji i na tej podstawie wyciągnęły odpowiednie skutki prawno-podatkowe.
Podsumowując, Sąd orzekający w tej sprawie nie dopatrzył się naruszenia przez organy przepisów postępowania. W konsekwencji prawidłowo zastosowano też wymienione w decyzji przepisy ustawy o podatku akcyzowym. Nie można więc mówić o naruszeniu art. 2 pkt 1 i 4, art. 4 ust.1 pkt 3, art. 8 pkt 1, art. 10 ust. 1 pkt 1, art. 11 ust. 1, art. 18 ust. 1, art. 19 ust. 1, art. 75 ust. 1 i ust. 3, art. 79, art. 80 ust. 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 3 pkt 1 tej ustawy, jak to próbuje wywodzić pełnomocnik strony.
Dlatego też, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi Sąd orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło