I SA/Bk 168/04

WyrokWSA w Białymstoku2004-11-10

Skład orzekający: sędzia NSA Mieczysław Markowski, sędzia NSA Janusz Lewkowicz, sędzia NSA Józef Orzel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji podatkowej jest prawidłowe, gdy podatnik znajduje się w stanie upadłości, a decyzja została doręczona syndykowi masy upadłości?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, uznając, że organ odwoławczy nie wyjaśnił należycie, czy pełnomocnik podatnika działał również w imieniu syndyka masy upadłości. W przypadku upadłości podatnika, postępowanie dotyczące mienia wchodzącego w skład masy upadłości może być prowadzone jedynie przez syndyka lub przeciw niemu, co ma kluczowe znaczenie dla oceny terminu wniesienia odwołania.
Stan faktyczny
Podatnik L. H. N. otrzymał decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. w sprawie podatku od towarów i usług. Podatnik, przebywając w areszcie, prosił o przedłużenie terminu do wniesienia odwołania. Decyzja została doręczona również syndykowi masy upadłości. Odwołanie zostało wniesione przez pełnomocnika J. N. po upływie 14-dniowego terminu liczonego od doręczenia decyzji podatnikowi. Dyrektor Izby Skarbowej w B. postanowieniem stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Sąd ustalił, że podatnik znajdował się w stanie upadłości w dacie doręczenia decyzji.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] kwietnia 2004 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski, Sędziowie sędzia NSA Janusz Lewkowicz, sędzia NSA Józef Orzel (spr.), Protokolant Anna Ziniewicz, po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2004 r. sprawy ze skargi L. H. N. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] kwietnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie o podatek od towarów i usług za miesiące czerwiec i lipiec 2000 r. uchyla zaskarżone postanowienie Decyzją z dnia [...] marca 2004 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. określił L. H. N. zobowiązanie w podatku od towarów i usług za m-ce czerwiec i lipiec 2000 r. Odbiór przedmiotowej decyzji potwierdził podatnik w dniu 18.03.2004 r. składając jednocześnie informację, że przebywa w areszcie, nie ma więc możliwości w terminie ustawowym wniesienia odwołania i dlatego prosił o wydłużenie terminu złożenia odwołania do czasu opuszczenia aresztu lub przynajmniej na okres dwóch miesięcy. Odpis decyzji (egzemplarz nr 3) został wysłany za pośrednictwem poczty Z. T. – Syndykowi Masy Upadłości na adres: ul. J. [...] m [...], [...] B. Odbiór przesyłki potwierdził adresat w dniu 23 marca 2004 r. Pismem z dnia 23 marca 2004 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. powiadomił L. H. N., że 14-dniowy termin do wniesienia odwołania od decyzji, określony przepisem art. 223 § 2 Ordynacji podatkowej jest zawity i nie może być przedłużony. Termin do wniesienia odwołania biegnie w sprawie od 18 marca 2004 r. tj. od dnia doręczenia decyzji podatnikowi. Poinformował też, że odwołanie może złożyć każda wskazana przez podatnika osoba mająca pełną zdolność do czynności prawnych. Pismo to zostało doręczone adresatowi w dniu 25 marca 2004 r. Odwołanie od decyzji z dnia [...] marca 2004 r. w imieniu podatnika wniósł J. N. Odwołanie zostało wysłane za pośrednictwem poczty w dniu 2 kwietnia 2004 r. (k. 34/4 akt administracyjnych). Pismem z dnia 5 kwietnia 2004 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. powiadomił L. H. N. o złożeniu odwołania przez J. N. – osobę nieznaną organowi, nie posiadającą umocowania do reprezentowania podatnika. J. N. przy piśmie z dnia 14.04.2004 r. przedłożył pełnomocnictwo udzielone mu przez nieobecnego brata – L. H. N. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2004 r. Dyrektor Izby Skarbowej w B., powołując przepisy art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926 ze zm.) stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z dnia [...] marca 2004 r. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy stwierdził, że 14-dniowy termin liczony od doręczenia decyzji w dniu 18.03.2004 r. upłynął z dniem 1 kwietnia 2004 r. Odwołanie zaś zostało złożone w dacie – 02.04.2004 r., czyli po upływie ustawowego terminu. Powyższe postanowienie zaskarżył w imieniu podatnika – pełnomocnik J. W. N. Nie kwestionując faktu uchybienia terminu do złożenia odwołania wyjaśniał, że miał trudności w zapoznaniu się z dowodami w sprawie. Mocodawca przebywał w areszcie i utrudniony był z nim kontakt, a ponadto część dokumentów księgowych była w posiadaniu Syndyka Masy Upadłości Korporacji Budowlanej – należącej do L. H. N. Odpowiadając na skargę organ wznosił o jej oddalenie stwierdzając, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania było bezsporne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Pełnomocnik podatnika – J. W. N. do wniosku o zwolnienie od kosztów – wpisu sądowego od skargi dołączył kserokopię postanowienia Sądu Rejonowego w B. Wydział VIII Gospodarczy z dnia [...] kwietnia 2002 r. sygn. akt [...]. W pkt I przedmiotowego postanowienia Sąd ogłosił upadłość dłużnika L. H. N. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą K. B. w B. W pkt II zaś wezwał wierzycieli upadłego, aby w terminie dwóch miesięcy od daty ogłoszenia postanowienia zgłosili swoje wierzytelności Sędziemu Komisarzowi. W świetle powyższego postanowienia bezspornym jest, że firma L. H. N. w dacie doręczenia mu decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z dnia [...] marca 2004 r. znajdowała się w stanie upadłości. W dacie ogłoszenia upadłości – 18.04.2002 r. zagadnienia upadłości regulowały przepisy rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. – Prawo upadłościowe (Dz. U. z 1991 r. nr 118, poz. 512 ze zm.), które utraciło moc z dniem 30 września 2003 r. z mocy art. 545 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. nr 60, poz. 535). Decyzją z dnia [...] marca 2004 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. określił zobowiązanie w podatku od towarów i usług za m-c czerwiec i lipiec 2000 r., czyli powstałe przed datą ogłoszenia upadłości przez Sąd (18.04.2002 r.). Przepis art. 60 obowiązującego wówczas Prawa upadłościowego z 1934 r. stanowił, że postępowanie dotyczące mienia wchodzącego w skład masy upadłości może być wszczęte i dalej prowadzone jedynie przez syndyka lub przeciw niemu. Podobnie reguluje to zagadnienie przepis art. 144 ust. 1 Prawa upadłościowego i naprawczego z 2003 r., które obowiązywało w dacie doręczenia decyzji z dnia [...] marca 2004 r. Decyzja z dnia [...] marca 2004 r. została doręczona Syndykowi Z. T. w dniu 23.03.2004 r. Skoro Syndyk był stroną postępowania wymiarowego, o czym świadczy fakt doręczenia mu decyzji to organ odwoławczy winien był rozważyć i ocenić czy J. W. N. składając odwołanie od decyzji z dnia [...].03.2004 r. działał jedynie w imieniu L. H. N., czy również w imieniu Syndyka Masy Upadłości. Dopiero po ustaleniu tych okoliczności, ich oceny i rozważeniu, organ odwoławczy winien podjąć rozstrzygnięcie. Decyzja z dnia [...].03.2004 r. została doręczona Syndykowi w dacie 23.03.2004 r., zaś odwołanie zostało złożone w dacie 02.04.2004 r. Jeżeli więc J. W. N. działał również w imieniu Syndyka to odwołanie zostało wniesione w terminie. Okoliczność powyższa nie została jednak wyjaśniona przed powzięciem zaskarżonego postanowienia, chociaż ma ona zasadnicze znaczenie w sprawie, czym naruszono przepisy art. 122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej – ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. (Dz. U. nr 137, poz. 926 ze zm.). Mając powyższe na uwadze Sąd stosując przepisy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło