I SA/Bk 168/09

PostanowienieWSA w Białymstoku2009-07-02

Skład orzekający: Barbara Romanczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna strony, polegająca na braku stałego źródła dochodu, bezrobociu, braku majątku i oszczędności, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Sytuacja materialna strony, charakteryzująca się brakiem stałego dochodu, bezrobociem, brakiem majątku i oszczędności, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Strona wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny, co jest warunkiem przyznania tego uprawnienia.
Stan faktyczny
W. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na swoją trudną sytuację materialną: jest bezrobotny, bez prawa do zasiłku, nie posiada stałego źródła dochodu, majątku ani oszczędności. Korzysta z pomocy rodziców w zakresie wyżywienia. W odpowiedzi na wezwanie uzupełnił informacje, podkreślając brak możliwości znalezienia pracy dorywczej z powodu kryzysu. Do wniosku dołączył zaświadczenie o zerowym stanie konta bankowego oraz wyciąg z rachunku.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] lutego 2009 r. Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości odsetek od nieopłaconych na dzień złożenia zeznania podatkowego zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za poszczególne miesiące 2005 roku p o s t a n a w i a przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W. P. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (k. 15) podając we wniosku, iż samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Wnioskodawca jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Obecnie skarżący pozostaje bez jakichkolwiek źródeł stałego utrzymania. Poza tym wnioskodawca nie posiada żadnego majątku, zgromadzonych oszczędności czy też przedmiotów wartościowych (k.15-17). W odpowiedzi wezwanie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 25 maja 2009 roku skarżący wskazał, iż nie pozostaje z rodzicami we wspólnym gospodarstwie domowym, a jedynie w sytuacji braku środków finansowych korzysta z pomocy rodziców (wyżywienie). Podkreślił, iż w 2008 roku często podejmował prace dorywcze na umowę zlecenia, z których to środków utrzymywał się. Niemniej jednak od września 2008 roku nie podejmuje nawet prac dorywczych, bowiem z uwagi na kryzys, nie może takich prac znaleźć. Wnioskodawca nie posiada samochodu osobowego (k. 21). W konkluzji skarżący wywiódł, iż nie jest w stanie pokryć kosztów prowadzonego postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny. Do wniosku W. P. dołączył zaświadczenie z M. o zerowym stanie konta bankowego (k. 22) oraz wyciąg z rachunku bankowego (k. 23-24). Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Biorąc pod uwagę powyższe, sytuacja materialna skarżącego uzasadnia tezę, iż nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Należy bowiem stwierdzić, iż ze złożonego oświadczenia wynika, że sytuacja materialna W. P. uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W złożonym oświadczeniu wnioskodawca wykazał bowiem, iż w chwili obecnej nie posiada żadnego stałego źródła i utrzymuje się jedynie ze środków uzyskanych z wykonywania prac dorywczych lub też pomocy rodziców. Wnioskodawca jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku i nie posiada żadnych zgromadzonych oszczędności, majątku czy też przedmiotów wartościowych. Powyższe okoliczności, a w szczególności brak stałego dochodu w połączeniu z brakiem oszczędności pozwalają na stwierdzenie, iż W. P. nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów sądowych w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie. Poza tym skarżący nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, majątku ani przedmiotów wartościowych, które mogłyby posłużyć do uzyskania dodatkowych środków finansowych (stan konta bankowego k. 22-24). W tym stanie rzeczy należało uznać, iż nie należy obarczać wnioskodawcę kosztami sądowymi, jako osoby pozbawionej środków potrzebnych na ich pokrycie, gdyż spowodowałoby to przekreślenie jego szansy na skorzystanie z dobrodziejstwa prawa do Sądu. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło