I SA/Bk 169/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski, Sędziowie sędzia WSA Sławomir Presnarowicz (spr.), sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Protokolant Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 27 maja 2009 r. sprawy ze skargi W. K. na czynność Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. w przedmiocie kosztów upomnienia z tytułu nieopłaconych w terminie składek na ubezpieczenia społeczne p o s t a n a w i a odrzucić skargę Po rozpoznaniu skargi Pana W. K. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku na czynności Prezesa ZUS-u w W., w przedmiocie kosztów upomnienia z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, Sąd postanowił o jej odrzuceniu. Na podstawie stanu faktycznego akt administracyjnych przedmiotowej sprawy należy wnosić, że Pan W. K. (dalej określany jako skarżący), prowadzi działalność gospodarczą od dnia 1.01.1999 r. Z tego tytułu zobowiązany był do terminowego rozliczania i opłacania składek za każdy miesiąc kalendarzowy. Zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 13 października o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2007 r., Nr 11, poz. 74 ze zm.), należności z tytułu składek, nieopłacone w terminie, podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zakład Ubezpieczeń Społecznych, na podstawie przepisu art. 15 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2005, Nr 229, poz. 1954, ze zm.), przed wszczęciem egzekucji administracyjnej, wierzyciel zobowiązany jest do przesłania dłużnikowi pisemnego upomnienia, zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Koszty tego upomnienia obciążają zobowiązanego, a obowiązek ich uiszczenia powstaje z chwilą doręczenia upomnienia. Skarżący opłacał należne składki na ubezpieczenia społeczne, ale z przekroczeniem ustawowych terminów. Inspektorat ZUS-u w Augustowie pismem z dnia 13.01.2009 r. poinformował skarżącego o istniejących zaległościach na koncie płatnika. Następnie w dniu 2.02.2009 r., wierzyciel wysłał do skarżącego pisemne upomnienia dotyczące należności za okres XI -XII. 2008 r. nr UP [...]. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 27.11.2001 r. w sprawie wysokości kosztów upomnienia skierowanego przez wierzyciela do zobowiązanego przed wszczęciem egzekucji administracyjnej (Dz. U. Nr 137, poz. 1543 ze. zm.), ustalono koszt upomnienia na kwotę 8,80 zł, od każdego doręczonego upomnienia. W dniu 20.02.2009 r. skarżący wezwał Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Inspektorat ZUS-u w A., do usunięcia naruszenia prawa poprzez naliczenie kosztów w kwocie 8,80 zł, z uwagi na dokonanie wysyłki 6 upomnień w jednej przesyłce poleconej. Następnie w dniu 1.04.2009 r. Pan W. K. złożył skargę, skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, w której skarżący zakwestionował, nałożony na niego obowiązek zapłaty kosztów upomnienia w kwocie 52,60 zł, zamiast 8,80 zł. Skarżący między innymi zauważał, że sam organ ZUS-u, Inspektorat ZUS-u w A. w 2005 r. na podstawie tych samych przepisów naliczał tylko jedne koszty upomnienia od trzech różnych składek. Wówczas koszty upomnienia wyniosły 8,80 zł. Zdaniem skarżącego dowodzi to zupełnej dowolności w naliczaniu kosztów upomnienia. Odpowiadając na zarzuty skargi, Zakład Ubezpieczeń Społecznych wnosi o odrzucenie powyższej skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) (2) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2 i § 3 p.p.s.a.). Z treści przywołanych powyżej unormowań jednoznacznie wynika, że orzekanie co do istoty w sprawach skarg jest dopuszczalne jedynie, na inne niż określone w pkt 1-3 art. 3 § 2 p.p.s.a., akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące, uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Kwestionowanie przez skarżącego przedmiotowych kosztów upomnienia w tym trybie, nie może być zaliczone, ani do aktów, ani do czynności, o których wyżej mowa. W sytuacji bowiem, gdy skarżący nie uiścił opisywanych kosztów upomnienia, zostały one objęte przez wierzyciela należnościami określonymi w tytułach wykonawczych (np. tytuł wykonawczy nr [...], vide s. 259 akt administracyjnych). Dlatego też, stosownie do treści art. 33 pkt 1 omawianej ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, również te wierzytelności, mogły być kwestionowane przez skarżącego w podstawach zgłoszonego w ciągu 7 dni, zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. O takiej możliwości wniesienia zarzutów, skarżący został odpowiednio pouczony przez wierzyciela (np. tytuł wykonawczy nr [...], vide s. 259-1 akt administracyjnych). Rozpatrzenie powyższego zarzutu następuje w drodze postanowienia, wydanego w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie. Możliwość zatem zaskarżenia kosztów upomnienia, mieści się w zakresie sprawy rozstrzyganej postanowieniem wydanym w postępowaniu egzekucyjnym, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. Dlatego też w niniejszej sprawie, Sąd nie może uznać istnienia dopuszczalności drogi sądowej, w oparciu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Reasumując należy stwierdzić, że w sytuacji, gdy zobowiązany nie uiścił kosztów upomnienia zaistniałych w związku z nieterminowym uiszczaniem należności z tytułu ubezpieczeń społecznych, oraz zostały one objęte przez wierzyciela należnościami określonymi w tytułach wykonawczych, to wówczas nie można uznać istnienia dopuszczalności drogi sądowej, w oparciu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. uznając skargę za niedopuszczalną, postanowił o jej odrzuceniu.