I SA/Bk 169/11
WyrokWSA w Białymstoku2011-06-21
Skład orzekający: Wojciech Stachurski, Jacek Pruszyński, Urszula Barbara Rymarska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe były uprawnione do określenia łącznego zobowiązania pieniężnego osobie fizycznej na podstawie art. 21 § 1 pkt 1 i § 3 Ordynacji podatkowej, zamiast na podstawie art. 21 § 1 pkt 2 tej ustawy, oraz czy prawidłowo ustaliły przedmiot opodatkowania w sytuacji współwłasności gruntów?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe naruszyły prawo materialne i procesowe, uchylając decyzje organów obu instancji. Zobowiązanie podatkowe osoby fizycznej w podatku od nieruchomości i rolnym powstaje w drodze decyzji ustalającej (art. 21 § 1 pkt 2 o.p.), a nie poprzez określenie zobowiązania na podstawie art. 21 § 1 pkt 1 i § 3 o.p. Ponadto, organy powinny były wydać odrębne decyzje dla gruntów stanowiących wyłączną własność skarżącego i dla gruntów stanowiących współwłasność z małżonką, zgodnie z art. 6c ust. 1 i 2 ustawy o podatku rolnym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy W. określającą skarżącemu Z. W. wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na 2010 r. w podatku od nieruchomości i rolnym. Skarżący kwestionował sposób ustalenia powierzchni gruntów zajętych na działalność gospodarczą oraz sposób opodatkowania gruntów stanowiących jego wyłączną własność i współwłasność z małżonką. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję organu I instancji, stwierdzono, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane do czasu uprawomocnienia się wyroku, zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Stachurski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Jacek Pruszyński, sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Protokolant Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2010 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Wójta Gminy W. z [...].11.2010 r. nr [...], 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz skarżącego Z. W. kwotę 5.117 zł (słownie: pięć tysięcy sto siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z [...] lutego 2011 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy W. z [...] listopada 2010 r. nr [...] określającą Panu Z. W. (zwanemu dalej Skarżącym) wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na 2010 r. w podatku od nieruchomości oraz podatku rolnym w kwocie 67.843,60 zł.
Z decyzji organu II instancji oraz z przedstawionych Sądowi akt sprawy wynika, że Skarżący wraz z żoną jest współwłaścicielem nieruchomości o łącznej powierzchni 16,6720 ha oraz jest wyłącznym właścicielem nieruchomości o łącznej powierzchni 5,3769 ha położonych na terenie Gminy W. W informacji
w sprawie podatku od nieruchomości z 21 stycznia 2010 r. Skarżący zadeklarował do opodatkowania grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej
o powierzchni 5,8558 ha, grunty pozostałe o powierzchni 3,4427 ha oraz budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o wartości 111.772 zł.
W wyjaśnieniach do powyższej informacji Skarżący wskazał działki zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej polegającej na wydobywaniu kruszywa,
a także działki, które ze względów technicznych (tj. wyeksploatowanie złoża) zaliczone zostały do tzw. gruntów pozostałych.
W toku przeprowadzonego postępowania organ I instancji powołał biegłych geodetów celem ustalenia powierzchni i sposobu gruntów wykorzystywania przez Skarżącego gruntów położonych w gminie W. Na podstawie przedłożonej opinii (sprawozdania) organ stwierdził, że Skarżący prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą w zakresie wydobywania żwiru i piasku oraz, że na prowadzenie działalności gospodarczej zajmuje grunty sklasyfikowane jako grunty rolne i leśne
o łącznej powierzchni 7,3611 ha bez uzyskania decyzji wyłączającej grunty
z produkcji rolnej lub leśnej i bez dokonania stosownych zmian w ewidencji gruntów
i budynków. Obok sklasyfikowanej jako użytek kopalniany działki o nr [...], podatnik posiada podlegające opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości grunty
o powierzchni 9,1120 ha, budowle związane z prowadzoną działalnością gospodarcza o wartości 111.772 zł, a także grunty rolne o powierzchni 0,0209 ha.
Mając powyższe na względzie organ I instancji w wydanej [...] listopada 2010 r. decyzji określił Skarżącemu łączne zobowiązanie pieniężne na 2010 r. w wysokości 67.843,62 zł, według następującego wyliczenia:
- grunty związane z działalnością gospodarczą: 91120 m2 x 0,72 zł= 65 606,40 zł;
- budowle związane z działalnością gospodarczą 111 772 zł x 2%= 2 235,44 zł;
- podatek rolny - grunty przeliczeniowe 0,0209 ha x 85, 25 zł=1,78 zł.
Od powyższej decyzji Skarżący złożył odwołanie, w którym podniósł, że organ I instancji niezgodnie z danymi wynikającymi z ewidencji gruntów dokonał własnych ustaleń, co do przeznaczenia działek o nr [...]. Działki te, do czasu ich przekwalifikowania decyzjami Starosty G. z [...], [...] i [...] października 2010 r., były działkami leśnymi i rolnymi. Tylko działki [...] i [...] stanowiły grunty kopalniane. Zdaniem Skarżącego, własne ustalenia wójta, co do przeznaczenia działek na cele związane z działalnością gospodarczą, są niezgodne z prawem i orzecznictwem sądowym.
Utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. stwierdziło, że zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy
z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm.- dalej powoływana jako "u.p.o.l.") opodatkowaniu podatkiem
od nieruchomości nie podlegają użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Z kolei z art. art. 6 ust. 6 u.p.o.l. wynika obowiązek podatnika do informowania organu podatkowego w terminie 14 dni od powstania okoliczności uzasadniających powstanie lub wygaśnięcie obowiązku w zakresie podatku od nieruchomości, któremu podlegają grunty zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej, lub od dnia zaistnienia zdarzenia, o którym mowa w ust. 3 (zmiana sposobu wykorzystywania przedmiotu opodatkowania lub jego części w ciągu roku podatkowego), z którym ustawa wiąże dla organu konieczność obniżenia lub podwyższenia podatku. W związku z powyższym organ odwoławczy stwierdził, że bezzasadne jest twierdzenie Skarżącego, że organ podatkowy związany jest całkowicie treścią ewidencji gruntów i budynków. Ponadto o braku konieczności zmian w ewidencji, w przypadku działalności gospodarczej, świadczy treść art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l., zawierający delegację ustawową dla rady gminy do określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości
"od gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, bez względu na sposób zakwalifikowania w ewidencji gruntów i budynków"'. W informacji
w sprawie podatku od nieruchomości także należy dokonać wpisu powierzchni gruntów "związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, bez względu na sposób zakwalifikowania w ewidencji gruntów budynków" - a w uchwale
Nr [...] Rady Gminy W. z [...] listopada 2009 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości w § 7 pkt 7 zapisano: od 1 m2 powierzchni gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, bez względu na sposób zakwalifikowania w ewidencji gruntów i budynków – 0,72 zł."
Organ odwoławczy stwierdził również, że działka nr [...] sklasyfikowana została jako użytek kopalniany. Tego rodzaju grunt związany jest z działalnością gospodarczą i podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych przez względy techniczne należy rozumieć zły, nieodpowiadający prowadzonej działalności gospodarczej stan techniczny przedmiotu opodatkowania, przy czym nie jest to brak możliwości wykonywania czynności prowadzonych w ramach działalności gospodarczej bezpośrednio na danych gruntach ze względu na ich wcześniejsze wyeksploatowanie, co ma miejsce w tej sprawie.
Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wnosząc w niej
o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżonej decyzji strona zarzuciła naruszenie:
a) art. 2 ust. 2 u.p.o.l., poprzez uznanie, że Skarżący prowadzi działalność gospodarczą również na działkach oznaczonych w ewidencji gruntów pod nr [...];
b) art. 122 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r.,
Nr 8, poz. 60 z ze zm.- dalej powoływana w skrócie: "o.p."), poprzez nie wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności niezbędnych dla prawidłowego wydania decyzji.
W uzasadnieniu strona skarżąca podniosła, że nie może eksploatować działek oznaczonych w ewidencji gruntów pod nr [...], gdyż zalega w nich złoże, które nie może być wydobywane z uwagi na zbyt wysokie skarpy utrudniające wprowadzenie maszyn. Niemożliwe jest również przeprowadzenie rekultywacji, gdyż złoże nie jest wyeksploatowane do końca. Od 2006 r. Skarżący stara się o uzyskanie koncesji na działkę nr [...] i wówczas będzie możliwe wyeksploatowanie złoża do końca. Według stanu faktycznego i decyzji Starosty G. z [...] października 2010 r. działka nr [...] o powierzchni 2, 3206 ha nadal w części 1,9392 ha pozostaje jako las, jedynie 0,3814 ha określone jest jako Ba. Nie jest zrozumiałe, na jakiej podstawie biegły powołany przez Wójta stwierdził zajęcie na tę działalność 0,8129 ha.
Zdaniem strony skarżącej działalność prowadzona jest na działkach: [...]. Pozostałe działki: [...] (z wyjątkiem części działki o powierzchni 0.3814 ha) nie są wykorzystywane na działalność gospodarczą.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podtrzymało stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie podnoszone w niej zarzuty są trafne.
Zgodnie z art. 134 § 1 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm., w dalszej części powoływanej w skrócicie "p.p.s.a."), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd ma prawo, a nawet obowiązek, wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie
w rozpoznawanej sprawie niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze i dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet gdy dany zarzut nie został podniesiony.
Badając zaskarżoną decyzję w zakresie zgodności z prawem, skład orzekający w niniejszej sprawie dostrzegł naruszenie prawa, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a nie było bezpośrednio podniesione w skardze, tj. naruszenie
art. 21 § 1 pkt 1 i 2 i § 3 o.p. w zw. z art. 6 ust. 7 u.p.o.l., a także art. 6a ust. 6
i art. 6c ust. 1 i 2 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U.
z 2006 r., Nr 136, poz. 969 ze zm., dalej powoływana w skrócie jako "u.p.r.").
Na wstępie wskazać należy, iż w polskim systemie podatkowym, zobowiązania podatkowe powstają na dwa sposoby. Pierwszy z nich sprowadza się do zaistnienia określonego w ustawie regulującej konstrukcję danego podatku zdarzenia, z którym ustawa ta łączy powstanie zobowiązania podatkowego - art. 21
§ 1 pkt 1 o.p. Związanie powstania zobowiązania z chwilą zaistnienia określonego stanu faktycznego dokonuje się na mocy ustawy, bez konieczności dokonywania jakichkolwiek czynności dodatkowych przez strony stosunku prawnopodatkowego. Zobowiązania tego typu powstają niejako automatycznie, bez względu na wolę
i zamiar podatnika. Jedyną przesłanką decydującą o ich powstaniu jest zaistnienie stanu faktycznego, z którym ustawodawca łączy powstanie zobowiązania. Dopiero
w sytuacji, gdy organ stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo, że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, może wydać decyzję określającą wysokość takiego zobowiązania (art. 21 § 3 o.p.). Decyzja taka ma charakter deklaratoryjny (nie kształtuje stosunku prawno-podatkowego), ponieważ określa się w niej wysokość zobowiązania, które już powstało wcześniej,
z mocy prawa. Termin płatności zobowiązań podatkowych powstających z mocy prawa określają w precyzyjny sposób poszczególne ustawy podatkowe, regulujące konkretne podatki.
Drugi sposób powstania zobowiązania podatkowego jest przewidziany
w art. 21 § 1 pkt 2 o.p., zgodnie z którym zobowiązanie powstaje z dniem doręczenia decyzji ustalającej wysokość takiego zobowiązania. Ich powstanie jest nierozerwalnie związane z przeprowadzeniem procesu wymiaru zobowiązania, wydaniem decyzji i jej doręczeniem. Ta decyzja ma charakter konstytutywny, albowiem bez skutecznego jej doręczenia obowiązek podatkowy nie może przekształcić się w zobowiązanie podatkowe. W odniesieniu do zobowiązań podatkowych powstających w wyniku doręczenia decyzji ustalającej, termin płatności podatku wynosi zawsze, co najmniej 14 dni, od dnia doręczenia takiej decyzji
(art. 47 § 1 i 2 o.p.).
Zgodnie z art. 6 ust. 7 u.p.o.l. zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości od osób fizycznych, z zastrzeżeniem ust. 11 (nie ma w niniejszej sprawie zastosowania), ustala w drodze decyzji organ podatkowy właściwy ze względu na miejsce położenia przedmiotów opodatkowania. Podobna regulacja znajduje się także w art. 6a ust. 6 u.p.r., w myśl której podatek rolny na rok podatkowy od osób fizycznych, z zastrzeżeniem ust. 10, ustala, w drodze decyzji, organ podatkowy właściwy ze względu na miejsce położenia gruntów.
Z przywołanych przepisów wynika, że zobowiązanie podatkowe od osób fizycznych, zarówno w odniesieniu do podatku od nieruchomości jak i podatku rolnego, powstaje w wyniku doręczenia decyzji ustalającej takie zobowiązanie. Podstawą prawną do wydania takich decyzji, obok przepisów poszczególnych ustaw podatkowych, jest
art. 21 § 1 pkt 2 o.p.
Tymczasem w niniejszej sprawie, organ podatkowy I instancji, mimo iż wszczął postępowanie podatkowe w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego Skarżącego za 2010 r. (k. 22 akt adm.), to w kończącej to postępowanie decyzji, powołując się na art. 21 § 1 pkt 1 i § 3 o.p., określił Skarżącemu łączne zobowiązanie pieniężne. Materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy jednoznacznie wskazuje, iż organy za podatnika, zarówno podatku od nieruchomości jak i podatku rolnego, przyjęły osobę fizyczną - Skarżącego, prowadzącego działalność gospodarczą. Ponadto, jak wynika z akt sprawy, Skarżący złożył informację na podatek od nieruchomości i podatek rolny za 2010 r., wymaganą
w odniesieniu do osób fizycznych a nie deklaracje na podatek, do których składania zobowiązane są osoby prawne. Przyjąć zatem należało, iż organ I instancji,
a następnie organ odwoławczy, utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję, nie były uprawnione do określenia Skarżącemu łącznego zobowiązania pieniężnego
w oparciu o art. 21 § 1 pkt 1 i § 3 o.p. lecz powinny dokonać jego ustalenia w oparciu o art. 21 § 1 pkt 2 o.p. W doktrynie wskazuje się na niedopuszczalność wydawania
w tej samej sprawie dwóch rodzajów decyzji podatkowych - ustalających
i określających zobowiązanie podatkowe (zob. L. Etel, (w:) C. Kosikowski, L. Etel, R. Dowgier, P. Pietrasz, M. Popławski, S. Presnarowicz, Ordynacja podatkowa - Komentarz, Warszawa 2011 r. wersja elektroniczna LEX). O niekonsekwencji organu podatkowego I instancji w powyższej kwestii świadczy także fakt, iż organ określając Skarżącemu wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego określił także termin płatności zobowiązania na 14 dni od uprawomocnienia się decyzji, który to termin jest przewidziany dla zobowiązań podatkowych powstających w wyniku doręczenia decyzji ustalającej. Powyższe postępowanie organów niewątpliwie narusza zasadę praworządności określoną w art. 120 o.p.
Niezależnie od powyższego należy także wskazać, że wydana w tej sprawie decyzji organu I instancji narusza art. 6c ust. 1 i 2 u.p.r. Zgodnie z powyższym przepisem, osobom fizycznym, na których ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego oraz jednocześnie w zakresie podatku od nieruchomości lub podatku leśnego dotyczący przedmiotów opodatkowania położonych na terenie tej samej gminy, wysokość należnego zobowiązania podatkowego pobieranego
w formie łącznego zobowiązania pieniężnego ustala organ podatkowy w jednej decyzji (nakazie płatniczym) z zastrzeżeniem ust. 2. Łączne zobowiązanie pieniężne należne od przedmiotów opodatkowania stanowiących współwłasność
lub znajdujących się w posiadaniu dwóch lub więcej osób fizycznych ustala się
w odrębnej decyzji (nakazie płatniczym), który wystawia się na któregokolwiek
ze współwłaścicieli (posiadaczy). Jeżeli gospodarstwo rolne prowadzi w całości jedna z tych osób, nakaz płatniczy wystawia się na tę osobę.
Z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika, że Skarżący jest wyłącznym właścicielem gruntów o łącznej powierzchni 5,3769 ha oraz współwłaścicielem - wraz z żoną A. W. - gruntów o łącznej powierzchni 16,6720 ha, położonych na obszarze gminy W. Powyższe znajduje potwierdzenie nie tylko w złożonych informacjach na podatek od nieruchomości i podatek rolny (k. 8-14 akt adm.), ale także w wypisach z rejestru gruntów (k. 51, 53-67 akt adm.) Przyjąć zatem należało, stosownie do art. 3 ust. 5 u.p.r., że grunty stanowiące współwłasność Skarżącego i jego małżonki, stanowią odrębny przedmiot opodatkowania podatkiem rolnym (identycznie podatkiem od nieruchomości - art. 3 ust. 4 u.p.o.l.). W doktrynie wskazuje się, że nieruchomości będące współwłasnością lub znajdujące się we współposiadaniu nie mogą być opodatkowywane "razem" z innymi nieruchomościami stanowiącymi "samodzielną" własność podatników (zob. L. Etel, S. Presnarowicz, G. Dudar, Podatki i opłaty lokalne. Podatek rolny. Podatek leśny. Komentarz, Warszawa 2008, wersja elektroniczna LEX). Oznacza powyższe, że nieruchomość stanowiąca współwłasność powinna być opodatkowana w odrębnej decyzji ustalającej zobowiązanie, od decyzji dotyczących nieruchomości stanowiących wyłączną własność podatnika.
Przyjmując, iż w sprawie mamy do czynienia z odrębnymi przedmiotami opodatkowania (stanowiącymi własność i współwłasność Skarżącego) organy były zobowiązane do wydania dwóch decyzji ustalających łączne zobowiązanie pieniężne - jedną dotyczącą gruntów stanowiących wyłączną własność Skarżącego i drugą dotyczącą gruntów stanowiących współwłasność Skarżącego i jego małżonki. Wydanie jednej decyzji na łączne zobowiązanie pieniężne za 2010 r. w sposób rażący narusza art. 6c ust. 1 i 2 u.p.r. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy powinny także ustalić, czy w związku ze współwłasnością części gruntów, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości i podatku rolnego, ciążyć będzie wyłącznie na Skarżącym czy również ma małżonce Skarżącego. Pamiętać bowiem należy, iż generalną zasadą jest, że w sytuacji współwłasności nieruchomości obowiązek podatkowy, zarówno w podatku od nieruchomości jak i rolnym, ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach nieruchomości (art. 3 ust. 4 i 5 u.p.o.l., art. 3 ust. 5 i 6 u.p.r.).
Powyższe naruszenia zasad wystawiania i doręczenia decyzji ustalających łączne zobowiązania pieniężne względem osób fizycznych, w ocenie Sądu, stanowiły wystarczające przesłanki do uchylenia, zarówno zaskarżonej decyzji jak
i poprzedzającej jej wydanie decyzji organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. Tym niemniej, Sąd pragnie wskazać także na inne naruszenia przepisów prawa procesowego, które nastąpiło w sprawie, a które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Organy obu instancji, dokonując analizy podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości jak i podatkiem rolnym oprały się na zapisach ewidencji gruntów oraz treści opinii sporządzonej przez klasyfikatora gruntów J. K. oraz geodetę H. G. (k. 42-71 akt adm.). Sporządzona opinia dotyczyła w szczególności pomiaru gruntów znajdujących się w posiadaniu Skarżącego oraz ustalenia faktycznego stanu ich użytkowania. Z treści uzasadnienia decyzji obu instancji wynika, iż treść sporządzonej opinii była zasadniczym dokumentem wskazującym, w jakim zakresie użytki rolne i leśne są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej, a w konsekwencji opodatkowane podatkiem od nieruchomości według stawek najwyższych, związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Jednakże szczegółowa analiza wydanych decyzji oraz sporządzonej opinii wskazuje na istotne rozbieżności. Wskazać tutaj należy na działkę o nr [...] o pow. 2,3206 ha, sklasyfikowaną w ewidencji gruntów jako LsV. Biegli, sporządzający opinię uznali, iż według faktycznego stanu użytkowania tejże działki jej część powinna być sklasyfikowana jako dr - 0,0653 ha, część jako Ba - 0,3807 ha, zaś pozostała część jako LsV. Z kolei organy w wydanych decyzjach przyjęły, iż Skarżący na prowadzenie działalności gospodarczej zajął w 2010 r. powierzchnię 0,8129 ha tejże działki. Istniejąca rozbieżność w żaden sposób nie została wyjaśniona przez organy w uzasadnieniach wydanych decyzji, co stanowi naruszenie art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, a także 191 o.p.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi należało uznać je za niezasadne. Wbrew twierdzeniom Skarżącego w sprawie nie został naruszony art. 2 ust. 2 u.p.o.l., a w konsekwencji organ w prawidłowy sposób dokonał rozgraniczenia opodatkowania gruntów znajdujących się w posiadaniu Skarżącego, pomiędzy podatek od nieruchomości, podatek rolny i podatek leśny (z wyjątkiem działki
o nr 1194/1). Zgodnie z art. 2 ust. 2 u.p.o.l., nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych oraz lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Przez "zajęcie" należy rozumieć rzeczywiste, faktyczne wykorzystywanie gruntu na czynności mieszczące się w prowadzeniu działalności gospodarczej. Celem ustalenia, stanu faktycznego użytkowanych przez Skarżącego gruntów, organ powołał dwóch biegłych - klasyfikatora gruntów i geodetę. Ze sporządzonej opinii wynika, że części gruntów, sklasyfikowanych w ewidencji jako użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych oraz lasy, są użytkowane w innym celu niż to wynika z ewidencji gruntów, w szczególności jako użytki kopalniane (K), tereny przemysłowe (Ba), tereny różne (Tr) czy tereny komunikacyjne (dr). Nie ulega wątpliwości, zważywszy na zakres i charakter prowadzonej przez Skarżącego działalności gospodarczej, że powyższe części użytków rolnych, lasów oraz gruntów zadrzewionych i zakrzewionych na użytkach rolnych, należało uznać za zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej a w konsekwencji opodatkować podatkiem od nieruchomości.
W ocenie Sądu, także przedłożona przez Skarżącego na rozprawie w dniu 21 czerwca 2011 r. kserokopia koncesji na wydobywanie kruszywa naturalnego nie może świadczyć o nieprawidłowym sposobie zakwalifikowania poszczególnych gruntów do opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Jak wskazano powyższej, zasadniczą przesłanką opodatkowania użytków rolnych podatkiem od nieruchomości jest ich zajęcie na prowadzenie działalności gospodarczej, a więc jedynie rzeczywiste dokonywanie na gruncie czynności składających się na prowadzenie działalności spowoduje powstanie obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości. Uzyskanie przez Skarżącego koncesji na wydobywanie kruszywa na określonych działkach jest niewystarczające do uznania, czy konkretny użytek rolny będzie opodatkowany podatkiem od nieruchomości czy też nie. Dopiero faktyczne rozpoczęcie prac na określonym użytku rolnym, powoduje, iż możemy mówić
o zajęciu takiego użytku na prowadzenie działalności gospodarczej,
a w konsekwencji konieczności opodatkowania takiego gruntu podatkiem od nieruchomości.
Konkludując, zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego jak również poprzedzająca jej wydanie decyzja organu I instancji naruszają prawo materialne jak i prawo procesowe, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy, obok wskazanych wyżej uwag
i zaleceń, powinny wziąć także pod uwagę fakt wydania przez Starostę G. decyzji z dnia [...], [...] i [...] października 2010 r. w przedmiocie zmiany klasyfikacji gruntów stanowiących własność lub współwłasność Skarżącego. Dokonanie zmian zapisów ewidencji gruntów w trakcie roku podatkowego, w szczególności zmiana klasyfikacji poszczególnych działek, w świetle treści art. 21 ust. 1 ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r., Nr 193, poz. 1287
ze zm.) mogła mieć wpływ na ustalenie podstawy opodatkowania, w odniesieniu do gruntów znajdujących się w posiadaniu Skarżącego. Organy powinny mieć także na uwadze, aby wydając decyzje ustalające wysokość zobowiązania podatkowego przywoływać aktualne miejsca publikacji aktów prawnych stanowiących podstawę prawną decyzji, a także stosować zasady zaokrąglania kwot podatków, uregulowane w art. 63 § 1 o.p.
Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) i c) w zw.
z art. 135 p.p.s.a. uwzględnił skargę i uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję organu I instancji. W oparciu o przepisy art. 152 tejże ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu. W oparciu o przepisy art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz przepisów § 2 ust. 1-2, § 14 ust. 2 pkt 1 lit. "a" w zw. z § 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło