I SA/Bk 169/16

PostanowienieWSA w Białymstoku2016-03-18

Skład orzekający: Tomasz Oleksicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który otrzymuje emeryturę i inne wpływy finansowe, ale ponosi wysokie wydatki (w tym alimenty i spłatę kredytu), może zostać częściowo zwolniony z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Wnioskodawcy przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi w kwocie powyżej 100 zł, ponieważ wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Jednakże, ze względu na miesięczny dochód przewyższający wydatki oraz możliwość uzyskania pomocy finansowej od rodziny i skorzystania z limitu kredytowego, uznano, że jest w stanie pokryć część kosztów (100 zł).
Stan faktyczny
M. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych. Wnioskodawca wskazał na wysokie wydatki, w tym alimenty i raty kredytu, oraz na zajęcie przez urząd skarbowy jego rachunków bankowych, samochodu i emerytury. W trakcie postępowania wykazał, że otrzymuje emeryturę, ale po potrąceniach pozostaje mu niewielka kwota. Ponadto, korzysta z pomocy finansowej rodziny i posiada limit kredytowy na koncie.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi w kwocie powyżej 100 zł, a w pozostałym zakresie odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] grudnia 2015 r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 rok p o s t a n a w i a - przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi w kwocie powyżej 100 zł (słownie: 100 złotych), - w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy. M. K. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z córką A. K. ([...] lat). Źródło utrzymania rodziny stanowi emerytura otrzymywana przez skarżącego w wysokości 3.690 zł. Wykazane wydatki to: alimenty – 2.400 zł; potrącenia dokonywane przez urząd skarbowy – 380 zł; rata spłaty pożyczki – 880 zł. Wnioskodawca nie posiada majątku, w tym zgromadzonych oszczędności. Urząd skarbowy wydał wobec M. K. decyzje podatkowe na kwotę około 350.000 zł, w związku z tym zajęto skarżącemu rachunki bankowe, samochód oraz emeryturę. Poza otrzymywanym świadczeniem emerytalnym wnioskodawca nie posiada innych źródeł dochodu (k. 6- 7). W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 29 lutego 2016 r. (k. 22) M. K. oświadczył, że nie posiada tytułu prawnego do mieszkania przy ul. B. C. w B. Lokal ten jest własnością A. K. Małżeństwo wnioskodawcy i A. K. zostało rozwiązane przez rozwód wyrokiem z dnia [...] lutego 2015 r. Skarżący od 2010 r. nie pozostaje z A. K. we wspólnym gospodarstwie domowym. Wyrokiem z dnia [...] listopada 2010 r. między małżonkami K. ustanowiona została rozdzielność majątkowa. Dnia [...] sierpnia 2013 r. małż. K. dokonali częściowego podziału majątku wspólnego w wyniku, którego wzmiankowane mieszkanie przypadło A. K. Aktualnie wnioskodawca nie ma stałego miejsca zamieszkania, nie mieszka w lokalu mieszkalnym przy ul. B. C. w B., lecz za zgodą byłej małżonki odwiedza rodzinę oraz tam odbiera korespondencję. M. K. otrzymuje emeryturę w kwocie 3.693,55 zł miesięcznie, jednak po dokonanych potraceniach do wypłaty pozostaje 983,30 zł. Ze świadczenia są potrącane: alimenty na dzieci tj. 900 zł na rzecz córki A. K. oraz 1.500 zł na rzecz córki J. K. Potrącenia na rzecz urzędu skarbowego wynoszą 310 zł. Dodatkowo wnioskodawca ponosi wydatki miesięczne na: wyżywienie – 400 zł; utrzymanie dziecka w czasie pobytu z ojcem (córka A. K na stałe przebywa z matką) – 200 zł; raty spłaty kredytu wraz z odsetkami – 875,59 zł; telefony 130 – 170 zł; telewizję satelitarną – 99 zł. Otrzymywana emerytura nie wystarcza M. K. na pokrycie kosztów bieżącego utrzymania. Wnioskodawca ma na koncie permanentnie ujemne saldo, korzysta również z linii kredytowej na rachunku. Skarżącemu pomaga córka J. K. dając pieniądze, które następnie wpłacane są na konto lub sama je na nie wpłaca. Pomoc finansowa jest udzielana również przez innych członków rodziny (k. 24). M. K. dołączył do akt sprawy: wyrok rozwodowy z dnia [...] lutego 2015 r. (k. 25), akt notarialny z dnia [...] sierpnia 2013 r. (k. 26 – 27), decyzję o waloryzacji emerytury z dnia [...] lutego 2015 r. (k. 28), wyroki z dnia [...] marca 2012 r. i z dnia [...] lutego 2015 r. określające wysokość płaconych alimentów (k. 29 – 30), wyciąg z rachunku bankowego za okres [...] grudnia 2015 r. – [...] luty br. (k. 31 – 37), zeznanie podatkowe za 2015 r. (k. 38), potwierdzenie stanu zadłużenia i saldo rachunku bankowego na dzień [...] marca 2016 r. (k. 39 – 40). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (w tym przyznane zwolnienie od wpisu od skargi w kwocie powyżej 100 zł) następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). Na wstępie należy wskazać, że w tut. Sądzie zawisłych jest obecnie siedem spraw skarżącego tj. sygn. akt I SA/Bk 82/16, I SA/Bk 169 – 170/16, I SA/Bk 204 – 206/16 i I SA/Bk 241/16, łączna wysokość wpisów od skarg w tych sprawach to 7.536 zł. W złożonym oświadczeniu M. K. wykazał iż, faktycznie samotnie prowadzi gospodarstwo domowe. Córka wnioskodawcy A. K. na stałe przebywa z matką. Stałym źródłem utrzymania skarżącego jest emerytura policyjna w kwocie 5.646,36 zł brutto (3.693,55 zł netto) k. 28, po dokonanych potrąceniach (alimenty łącznie – 2.400 zł k. 29 - 30, urząd skarbowy – 310 zł) do wypłaty pozostaje 983,30 zł (k. 33, 35, 37). Jednocześnie wnioskodawca korzysta z pomocy finansowej rodziny, w tym swojej córki J. K. W analizowanym okresie grudzień 2015 r. – luty br. skarżący otrzymał 3.949,90 zł (wpływy na konto) z innych tytułów niż emerytura, co stanowi średnio 1.316,66 zł w przeliczeniu na poszczególne miesiące. Łącznie w okresie grudzień 2015 r. – luty br. dochód M. K. wyliczony w oparciu o wpływy na konto wyniósł 6.899,90 zł, co stanowi średnio 2.299,96 zł miesięcznie (k. 31 – 40). Wyszczególnione wydatki miesięczne wynoszą 1.704,59 – 1.744,59 zł (wyżywienie, utrzymanie dziecka w czasie pobytu z ojcem, raty spłaty kredytu wraz z odsetkami, telefony, telewizja satelitarna). Wykazany dochód miesięczny przewyższa zatem wydatki miesięczne o kwotę 555 - 595 zł. Na dzień [...] marca br. skarżący miał zadłużenie na koncie bankowym (ujemne saldo bankowe) na kwotę 669,94 zł, przy przyznanym limicie na rachunku w wysokości 12.000 zł (k. 40). W 2015 r. M. K. uzyskał przychód w wysokości 54.133,08 zł (k. 38). Wnioskodawca nie posiada majątku, w tym zgromadzonych oszczędności. Mając na uwadze powyższe okoliczności należało stwierdzić, iż niewątpliwie M. K. nie jest w stanie ponieść wskazanych wyżej wpisów od skarg w siedmiu sprawach aktualnie zawisłych w tut. Sądzie w pełnym zakresie. Jednak jak wykazano wyżej uzyskiwanie przez skarżącego dochodu miesięcznego w wysokości wyższej o około 550 – 600 zł od wykazanych wydatków w połączeniu z możliwością uzyskania pomocy finansowej od rodziny oraz możliwością skorzystania z limitu kredytowego pozwalają na stwierdzenie, że jest on w stanie częściowo pokryć koszty wpisu od skargi w sprawie niniejszej tj. 100 zł, przy jednoczesnym przyznaniu zwolnienia od uiszczania tej opłaty w pozostałym zakresie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Przy ustalaniu wysokości przyznanego zwolnienia szczególnie wzięto pod uwagę zestawienie dochodów (wpływy na konto) i wykazanych wydatków (k. 24) w analizowanym okresie grudzień 2015 r. – luty 2016 r., fakt pokrywania części wydatków bieżących z pomocy finansowej rodziny (możliwość uzyskania tej pomocy od rodziny), możliwość skorzystania z limitu kredytowego oraz deklarowany brak majątku wnioskodawcy. Natomiast przyznane zwolnienie umożliwi rozpoznanie sprawy przez Sąd. Koszty postępowania sądowoadministracyjnego – w tym koszty sądowe nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania, dlatego też część posiadanych środków powinna być przeznaczona na ich poniesienie. Prawo pomocy stanowi bowiem instytucję szczególną, zarezerwowaną wyłącznie dla podmiotów znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, uniemożliwiającej pokrycie pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 3 i 4 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło