I SA/Bk 1735/17
WyrokWSA w Białymstoku2018-03-21
Skład orzekający: Dariusz Zalewski, Małgorzata Anna Dziemianowicz, Paweł Janusz Lewkowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku, gdy oboje rodzice spełniają obowiązek alimentacyjny wobec pełnoletnich dzieci, a nie ustalili między sobą proporcji podziału ulgi prorodzinnej, ulga ta przysługuje każdemu z rodziców w równych częściach, nawet jeśli jeden z rodziców samotnie wychowuje dzieci?Ratio decidendi
Ulga prorodzinna na pełnoletnie dzieci przysługuje każdemu z rodziców w równych częściach, jeśli oboje wykonują obowiązek alimentacyjny, a nie ustalili między sobą innych proporcji podziału. W przypadku dzieci pełnoletnich nie ma znaczenia, z kim dziecko zamieszkuje, z którym rodzicem ma bliższy kontakt, ani kto wcześniej sprawował władzę rodzicielską. Kluczowe jest jedynie wykonywanie obowiązku alimentacyjnego.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła korektę zeznania podatkowego PIT-37 za 2015 r., wykazując nadpłatę z tytułu ulgi na dzieci. Organy podatkowe określiły niższą kwotę nadpłaty, uznając, że ulga na pełnoletnie dzieci powinna być podzielona równo między skarżącą a jej byłym mężem, który również odliczył część ulgi. Skarżąca kwestionowała to rozstrzygnięcie, argumentując, że samotnie wychowuje dzieci i powinna mieć prawo do pełnego odliczenia. Sąd administracyjny oddalił skargę, podtrzymując stanowisko organów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Zalewski, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz (spr.), sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 marca 2018 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2015 r. oddala skargę
Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej
w B. z dnia [...] września 2017 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...], w której określono R. S. (dalej również jako Skarżąca) wysokość nadpłaty w kwocie 1.080,79 zł w miejsce wykazanej w wysokości 2.359,50 zł w części "H" złożonej w dniu [...] marca 2016 r. korekty zeznania podatkowego PIT-37 za 2015 r.
Z akt sprawy wynika, że Skarżąca w dniu [...] marca 2016 r. złożyła zeznanie podatkowe PIT-37 za 2015 r., w którym wybrała preferencyjny sposób opodatkowania jako osoba samotnie wychowująca dzieci oraz odliczyła od podatku
z tytułu wychowywania dzieci kwotę 4.224,12 zł. Po uwzględnieniu odliczenia podatek należny za 2015 r. wyniósł 818,00 zł, natomiast różnica pomiędzy sumą zaliczek pobranych przez płatnika a podatkiem należnym (nadpłata) wyniosła 1.602,00 zł.
W wyniku złożonej [...] marca 2016 r. korekty zeznania PIT-37 kwota odliczona od podatku z tytułu ulgi na dzieci wyniosła 1.864,62 zł. W związku z tym, iż kwota ulgi na troje dzieci - wykazana w PIT-0 w łącznej kwocie 4.224,12 zł - była wyższa od kwoty odliczonej od podatku, podatniczka w części "H" zeznania podatkowego PIT-37 "dodatkowy zwrot z tytułu ulgi na dzieci" wykazała różnicę między kwotą przysługującego odliczenia a kwotą odliczoną w wysokości 2.359,50 zł. Łączna kwota zwrotu wynikająca z korekty zeznania wyniosła 4.779,50 zł. Różnica nadpłaty wynikająca z korekty zeznania w wysokości 818,00 zł oraz dodatkowy zwrot z tytułu ulgi na dzieci w wysokości 2.359,50 zł zostały zwrócone Skarżącej w dniu [...] kwietnia 2016 r.
Organy ustaliły ponadto, że były mąż podatniczki w złożonej w dniu
[...] kwietnia 2017 r. korekcie zeznania PIT-37 za 2015 r. odliczył kwotę na pełnoletnie dzieci w wysokości 1.278,71 zł.
W związku z przekroczeniem limitu odliczenia przysługującego rodzicom
z tytułu ulgi na dzieci, Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. ww. decyzją z dnia [...] lipca 2017 r. określił Skarżącej nadpłatę w wysokości 1.080,79 zł, stanowiącą różnicę między kwotą przysługującego odliczenia z tytułu ulgi na dzieci
a kwotą odliczoną od podatku, w miejsce wykazanej w korekcie zeznania podatkowego w kwocie 2.359,50 zł.
Rozpatrując odwołanie od tego rozstrzygnięcia Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. przedstawił zasady stosowania tzw. ulgi na dzieci zawarte w art. 27f ust. 1, art. 27f ust. 4, art. 27f ust. 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U z 2012 r. poz.361 ze zm. – dalej: "u.p.d.o.f."). Organ nie zgodził się ze Skarżącą, że ulga ta przysługuje tylko rodzicom będącym w związku małżeńskim lub temu z rodziców, z którym mieszka dziecko. Kryterium decydującym o zastosowaniu ulgi prorodzinnej w stosunku do małoletniego dziecka jest faktyczne wykonywanie władzy rodzicielskiej w danym roku podatkowym, a w stosunku do dziecka pełnoletniego obowiązek alimentacyjny pod warunkiem, że dziecko jest osobą uczącą się. Skarżąca w stosunku do małoletniego syna K. za okres 10 miesięcy 2015 r. wykonywała władzę rodzicielską.
W związku z tym to ona nabyła prawo do odliczenia całej kwoty ulgi na małoletnie dziecko za ten okres.
Dalej organ odwoławczy wskazał, że w przypadku ulgi prorodzinnej przysługującej podatnikom utrzymującym pełnoletnie, uczące się dzieci istotne jest, czy rodzice spełniają swój obowiązek alimentacyjny względem dziecka pełnoletniego, które nie jest jeszcze w stanie samodzielnie się utrzymać. Zatem posiadanie i wykonywanie władzy rodzicielskiej nie jest warunkiem koniecznym do skorzystania z ulgi na pełnoletnie dziecko, gdyż władza rodzicielska z dniem osiągnięcia przez dziecko pełnoletności wygasa (art. 92 ustawy Kodeks rodzinny
i opiekuńczy). W sytuacji, gdy oboje rodzice wypełniają swoje obowiązki alimentacyjne, ulga przysługuje każdemu z rodziców w proporcjach przez nich ustalonych, a jeżeli takich proporcji nie ustalili w równych częściach.
Zdaniem organu, materiał dowodowy potwierdza, że oboje rodzice w 2015 r. wypełniali obowiązek alimentacyjny wobec pełnoletnich dzieci tj. syna P. i córki E., a także pełnoletniego od [...] listopada 2015 r. syna K. W związku z tym, że rodzice nie ustalili proporcji w jakich skorzystają z odliczenia od podatku zasada będzie podział ulgi na pełnoletnie dzieci w równych częściach. W takiej sytuacji Skarżącej przysługuje do odliczenia kwota ulgi na pełnoletnie dzieci w wysokości 1.278,71 zł. Zatem łączna kwota przysługującego odliczenia ulgi na dzieci wynosi 2.945,41 zł. Różnica między kwotą przysługującego odliczenia z tytułu ulgi na dzieci a kwotą odliczoną od podatku wynosi 1.080,79 zł (2.945,41zł - 1.864,62 zł).
Stosownie do art. 72 § 1a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201 ze zm. – dalej: "o.p.") na równi z nadpłatą traktuje się kwotę stanowiącą różnicę określoną zgodnie z art. 27 f ust. 8 -10 u.p.d.o.f., wykazaną w zeznaniu, o którym mowa w art. 45 ust. 1 ww. ustawy lub wynikającą z decyzji. Łączna kwota nadpłaty do zwrotu wynosi 3.500,79 zł w miejsce wykazanej w zeznaniu PIT-37 za 2015 r. 4.779,50 zł A zatem kwota 1.278,71 zł (4.779,50 zł - 3.500,79 zł) stanowi nienależnie wykazaną w zeznaniu podatkowym nadpłatę i jest traktowana na równi z zaległością podatkową.
Nie godząc się z takim rozstrzygnięciem Skarżąca wywiodła skargę do tut. Sądu zarzucając naruszenie:
1. art. 27f ust. 4 i ust. 6 u.p.d.o.f. poprzez błędną wykładnię prowadzącą
do naruszenia interesu prawnego Skarżącej w zakresie przyjęcia, iż obydwoje rodzice z uwagi na wygaśnięcie władzy rodzicielskiej i wykonywanie przez nich obowiązku alimentacyjnego wobec pełnoletnich dzieci, nie porozumieli się co do proporcji przysługującego im odliczenia, wobec czego zasadnym jest uznanie,
że w takiej sytuacji ulga przysługuje każdemu z rodziców w częściach równych, podczas gdy prawidłowa interpretacja naruszonego przepisu prawa nakłada na Sąd obowiązek prawidłowej i pełnej wykładni obowiązku alimentacyjnego w oparciu
o przeprowadzone postępowanie dowodowe mające na celu prawidłowe dokonanie ustaleń, w jaki sposób i w jakim zakresie rodzice wypełniali względem swych dzieci obowiązek alimentacyjny oraz faktycznie przyczyniali się do ich utrzymania
i wychowania;
2. art. 6 ust. 4 pkt 3 u.p.d.o.f. poprzez jego pominięcie w kontekście przesłanek nabycia prawa do odliczenia od podatku kwoty, o której mowa w art. 27f ust. 2, w sytuacji gdy odliczenie to może nastąpić od dochodów rodzica, który samotnie wychowuje dzieci, a więc faktyczne wykonywanie ciążącego na rodzicu obowiązku alimentacyjnego wobec pełnoletnich dzieci, może spowodować nabycie prawa do odliczenia od podatku, jeżeli spełnione zostaną warunki przewidziane
w art. 6 ust. 4 pkt 2 i 3 u.p.d.o.f.;
3. art. 2 Konstytucji RP, poprzez wprowadzenie poczucia niepewności Skarżącej co do jej praw i obowiązków, co jest sprzeczne z konstytucyjną zasadą pewności prawa, a także sprawiedliwości, w tym również sprawiedliwości społecznej
i pomocy osobom znajdującym się w złych warunkach materialnych;
4. art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a poprzez zaniechanie przeprowadzenia pełnego i wyczerpującego postępowania dowodowego w niniejszej sprawie co do okoliczności dotyczących uprawnienia Skarżącej do skorzystania z ulgi prorodzinnej w całości;
5. art. 122 i art. 187 § 1 w zw. z art. 191 o.p. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego i wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów skutkujące ostatecznie błędnym ustaleniem stanu faktycznego, polegającym na przyjęciu, iż Skarżąca nie mogła skorzystać z możliwości odliczenia ulgi z tytułu wychowania dzieci w pełnej wysokości w roku podatkowym 2015 a jedynie w części równej
z ojcem Z. S.;
6. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji.
Wskazując na powyższe Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji
w całości.
W uzasadnieniu skargi Skarżąca odwołała się do wyroku WSA w Białymstoku z dnia 6 lutego 2015 r. I SA/Bk 242/15, w którym uchylona została decyzja wydana
w zakresie ulgi prorodzinnej za 2013 r. Podniosła, że w stanie faktycznym tamtej sprawy syn P. był pełnoletni, zaś pozostała dwójka to były dzieci małoletnie.
W niniejszej sprawie – jak wskazuje Skarżąca – stan faktyczny uległ zmianie o tyle, że pełnoletność uzyskała córka i od dnia [...] listopada 2015 r. drugi z synów.
W pozostałym zakresie okoliczności nie uległy zmianie. Skarżąca wskazała, że od 2012 r. samotnie wychowuje dzieci bez jakiejkolwiek pomocy materialnej – ponad zasądzone alimenty i wychowawczej ojca. Z. S. ma ograniczoną władzę rodzicielską do prawa współdecydowania o kierunku kształcenia dzieci, nie korzysta z prawa kontaktu z nimi. W kontekście ww. wyroku Skarżąca twierdzi, że decyzja organu za 2015 r. wprowadza poczucie niepewności co do jej praw i obowiązków, co narusza art. 2 Konstytucji RP. Natomiast wykładnia art. 27f u.p.d.o.f., zwłaszcza przy uwzględnieniu celu wspierania rodzin, nie budzi wątpliwości, że to Skarżącej powinna przysługiwać ulga prorodzinna na trójkę dzieci w pełnym zakresie, zaś ojciec dzieci nie powinien z ulgi tej korzystać w żadnej mierze.
Odpowiadając na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko
w sprawie i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 27f ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.f. w brzmieniu obowiązującym w 2015 r., od podatku dochodowego obliczonego zgodnie z art. 27, pomniejszonego o kwotę składki, o której mowa w art. 27b, podatnik ma prawo odliczyć kwotę obliczoną zgodnie z ust. 2 na każde małoletnie dziecko, w stosunku do którego w roku podatkowym wykonywał władzę rodzicielską.
W myśl art. 27f ust. 2 u.p.d.o.f. odliczeniu podlega za każdy miesiąc kalendarzowy roku podatkowego, w którym podatnik wykonywał władzę, pełnił funkcję albo sprawował opiekę, o których mowa w ust. 1, w stosunku do:
1) jednego małoletniego dziecka - kwota 92,67 zł, jeżeli dochody podatnika:
a) pozostającego przez cały rok podatkowy w związku małżeńskim i jego małżonka, nie przekroczyły w roku podatkowym kwoty 112.000 zł,
b) niepozostającego w związku małżeńskim, w tym również przez część roku podatkowego, nie przekroczyły w roku podatkowym kwoty 56.000 zł, za wyjątkiem podatnika samotnie wychowującego małoletnie dziecko wymienionego w art. 6 ust. 4, do którego ma zastosowanie kwota dochodu określona w lit. a;
2) dwojga małoletnich dzieci - kwota 92,67 zł na każde dziecko;
3) trojga i więcej małoletnich dzieci - kwota:
a) 92,67 zł odpowiednio na pierwsze i drugie dziecko,
b) 166,67 zł na trzecie dziecko,
c) 225 zł na czwarte i każde kolejne dziecko.
Stosownie do treści art. 27f ust. 4 u.p.d.o.f., odliczenie dotyczy łącznie obojga rodziców, opiekunów prawnych dziecka albo rodziców zastępczych pozostających
w związku małżeńskim. Kwotę tę mogą odliczyć od podatku w częściach równych lub w dowolnej proporcji przez nich ustalonej.
Powyższe przepisy stosuje się odpowiednio do podatników utrzymujących pełnoletnie dzieci, o których mowa w art. 6 ust. 4 pkt 2 i 3, w związku
z wykonywaniem przez tych podatników ciążącego na nich obowiązku alimentacyjnego oraz w związku ze sprawowaniem funkcji rodziny zastępczej
(zob. art. 27f ust. 6 u.p.d.o.f.). Pełnoletnie dzieci, o których mowa w art. 6 ust. 4 pkt 2 i 3 u.p.d.o.f. to dzieci bez względu na ich wiek, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną oraz dzieci do ukończenia 25 roku życia uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach
o systemie oświaty, przepisach o szkolnictwie wyższym lub w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe obowiązujących w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie, jeżeli w roku podatkowym nie uzyskały dochodów podlegających opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 lub art. 30b
w łącznej wysokości przekraczającej kwotę stanowiącą iloraz kwoty zmniejszającej podatek oraz stawki podatku, określonych w pierwszym przedziale skali podatkowej, o której mowa w art. 27 ust. 1, z wyjątkiem renty rodzinnej.
Ustawodawca przewidział zatem, że tzw. ulga z tytułu wychowania dziecka obejmuje dzieci małoletnie oraz w określonych sytuacjach dzieci pełnoletnie.
W kontekście ulgi na małoletnie dziecko, wielokrotnie już podkreślano
w orzecznictwie, że przesłanka wykonywania władzy rodzicielskiej (art. 27f ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.f.) jest spełniona, kiedy podatnik w danym roku podatkowym wykonywał,
a nie tylko posiadał władzę rodzicielską. O wykonywaniu władzy rodzicielskiej nie świadczy tylko sam fakt jej posiadania, czy spełniania obowiązku alimentacyjnego, ani sporadyczne kontakty z dzieckiem (por. przywołany w skardze prawomocny wyrok w WSA Białymstoku z dnia 6 lutego 2015 r. I SA/Bk 242/15 oraz wyrok NSA
z dnia 26 maja 2017 r. II FSK 505/17).
Objęcie omawianą ulgą dzieci pełnoletnich uzależnione zostało natomiast od nieco innych warunków. Przede wszystkim ulga ta dotyczy utrzymywanych przez podatników tych dzieci pełnoletnich, o których mowa w art. 6 ust. 4 pkt 2 i 3 u.p.d.o.f. Ponadto utrzymywanie dzieci pełnoletnich otrzymujących zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną oraz dzieci do ukończenia 25 roku życia uczących się w szkołach - ma być związane m.in. z wykonywaniem przez tych podatników ciążącego na nich obowiązku alimentacyjnego. W zakresie ulgi na pełnoletnie dzieci nie mają znaczenia ustalenia dotyczące wykonywania władzy rodzicielskiej, ponieważ władza rodzicielska – stosownie do treści art. 92, art. 93 § 1 i art. 97 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego przysługuje rodzicom do uzyskania przez dziecko pełnoletniości. W przypadku dziecka pełnoletniego nie można mówić
o wykonywaniu przez rodziców władzy rodzicielskiej, lecz co najwyżej o obowiązku czynienia świadczeń alimentacyjnych względem dziecka (art. 133 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). Wszak, osiągnięcie pełnoletności nie przesądza samo przez siebie o wygaśnięciu spoczywającego na rodzicach obowiązku łożenia na utrzymanie i wychowanie dziecka w określonych sytuacjach, co też zostało uwzględnione w regulacjach dotyczących możliwości korzystania z ulgi w podatku dochodowym od osób fizycznych na dzieci pełnoletnie. W świetle art. 27f ust. 4 i 6 u.p.d.o.f., dla prawa do skorzystania z ulgi na pełnoletnie dziecko bez znaczenia pozostaje zatem to, z kim dziecko zamieszkuje, z którym rodzicem ma bliższy kontakt jak też to, kto wcześniej sprawował wobec niego władzę rodzicielską oraz kto ewentualnie faktycznie opiekuje się pełnoletnim dzieckiem. Znaczenie z punktu widzenia analizowanych przepisów ma natomiast to, czy rodzic wykonuje obowiązek alimentacyjny wobec pełnoletniego dziecka. Analiza wskazanych przepisów prowadzi do wniosku, że jeśli w danym okresie obydwoje rodzice wykonywali ciążący na nich obowiązek alimentacyjny wobec dziecka, to ulga przysługuje każdemu z nich.
Z przepisów wynika też wyraźnie, że jeśli rodzice nie porozumieli się co do proporcji przysługującego im odliczenia, to ulga przysługuje każdemu z rodziców w częściach równych. Gdy ulga ma dotyczyć osób pełnoletnich, nie ma więc potrzeby prowadzenia postępowania dowodowego w zakresie ustalenia wykonywania władzy rodzicielskiej, gdyż kwestia ta nie ma żadnego znaczenia w sprawie. Powyższe rozumienie analizowanej kwestii zostało zaprezentowane również w wyroku NSA
z dnia 8 marca 2017 r. sygn. akt II FSK 3156/16 (dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
W rozpatrywanym przypadku ulga, z której Skarżąca skorzystała w 2015 r. dotyczyła dzieci pełnoletnich i jednego małoletniego, który pełnoletniość uzyskał
w trakcie roku podatkowego. Organy ustaliły przy tym, że omawiana ulga została odliczona przez obojga rodziców. Skarżąca odliczyła ulgę na troje dzieci za cały rok podatkowy w kwocie 4.224,12 zł (z tytułu wychowywania pełnoletniego syna P.
i pełnoletniej córki E. w wysokości po 1.112,04 zł oraz syna K., który osiągnął pełnoletniość [...] listopada 2015 r. w wysokości 2.000,04 zł. Z.S. ostatecznie odliczył zaś ulgę w łącznej wysokości 1.287,71 zł (z tytułu wychowywania pełnoletniego syna P. i pełnoletniej córki E. w wysokości po 556,02 zł oraz z tytułu wychowywania syna K. w wysokości 166,67 zł, tj. ½ przysługującej kwoty ulgi na trzecie dziecko za listopad i grudzień 2015 r.).
W tym kontekście organy badały w jaki sposób i w jakim zakresie rodzice wykonywali władzę rodzicielską w stosunku do K. S. uznając, że to Skarżąca wykonywała tę władzę do momentu osiągnięcia przez syna pełnoletniości w listopadzie 2015 r. i w związku z tym to ona nabyła prawo do odliczenia całej kwoty ulgi na małoletnie dziecko za okres 10 miesięcy 2015 r. Co do pozostałych, pełnoletnich dzieci oraz w odniesieniu do syna K. po uzyskaniu przez niego pełnoletniości, obowiązku badania wykonywania władzy rodzicielskiej nie było. Istotnym kryterium w tym zakresie było wypełnianie obowiązków alimentacyjnych względem dzieci pełnoletnich i okoliczność ta została potwierdzona znajdującymi w aktach dokumentami wskazującymi, że ojciec płacił na każde z dzieci stosowne alimenty. Wobec faktu, że rodzice nie ustalili proporcji w jakich skorzystają z odliczenia należało przyjąć, że ulga na pełnoletnie dzieci przysługuje im
w częściach równych.
Przepis art. 27f ust. 4 u.p.d.o.f. mówi o dowolnej proporcji ustalonej przez rodziców. Obowiązkiem organów jest zbadanie, który z rodziców pełnoletniego dziecka, bądź czy oboje, wypełniają obowiązek alimentacyjny względem takiego dziecka, nie zaś dokonanie ustaleń, w jaki sposób i w jakim zakresie rodzice wypełniali tenże obowiązek alimentacyjny. To rodzice korzystający z ulgi powinni porozumieć się w zakresie proporcji w jakiej każdy z nich dokona odliczenia ulgi
na pełnoletnie dzieci. Wobec braku takich ustaleń między nimi odliczenie przysługuje
w częściach równych. Podczas rozprawy w dniu 21 marca 2018 r. Skarżąca
na pytanie Sądu odnośnie porozumienia się z byłym mężem odnośnie ustalenia proporcji ulgi prorodzinnej oświadczyła, że "rozmawiała z mężem w tej sprawie i mąż pozostał na swoim stanowisku".
W kontekście powyższych rozważań za niezasadny Sąd uznał zarzut skargi naruszenia art. 27f ust. 4 i ust. 6 u.p.d.o.f.
Nie można też podzielić zarzutu Skarżącej naruszenia przez organ art. 6 ust. 4 pkt 3 u.p.d.o.f. poprzez jego pominięcie, w kontekście przesłanek nabycia prawa do odliczenia od podatku kwoty, o której mowa w art. 27f ust. 2 u.p.d.o.f. Trzeba wyjaśnić Skarżącej, że rozszerzając możliwość stosowania ulgi na dzieci, które nie są już małoletnie ustawodawca nie objął preferencją wykonywania przez rodziców ciążącego na nich obowiązku alimentacyjnego w stosunku do wszystkich pełnoletnich dzieci, leczy tylko do tych wymienionych w art. 6 ust. 4 pkt 2 i 3 u.p.d.o.f. W ocenie Sądu, całkowicie nieuprawnione jest rozumowanie Skarżącej, że odniesienie w art. 27f ust. 6 do art. 6 ust. 4 pkt 2 i 3 u.p.d.o.f. oznacza, że odliczenie to może nastąpić od dochodów rodzica, który samotnie wychowuje dzieci, a więc faktycznie wykonuje ciążący na nim obowiązek alimentacyjny. Należy zauważyć, że przepis art. 6 ust. 4 u.p.d.o.f. reguluje kwestię rozliczenia samotnych rodziców lub opiekunów prawnych, jednak, co należy podkreślić, ustawodawca w art. 27f ust. 6 u.p.d.o.f. nie odesłał do stosowania całego art. 6 ust. 4 u.p.d.o.f., a wyłącznie do części tego przepisu, tj. art. 6 ust. 4 pkt 2 i 3 u.p.d.o.f.
Skarżąca zarzuca także organom naruszenie przepisu art. 2 Konstytucji RP, wskazując przy tym na treść wyroku WSA w Białymstoku z dnia 19 maja 2015 r. sygn. I SA/Bk 242/15 kształtującego w sposób dla niej korzystny sytuację rozliczeń za 2013 rok. Skarżąca podaje, że wyrok ten zapadł w stanie faktycznym, kiedy jej syn P. był już pełnoletni, zaś dzieci E. i K. pozostawali małoletni. Organy podatkowe wskazywały wtedy, iż jeśli chodzi o dzieci małoletnie, obojgu rodzicom przysługuje ulga prorodzinna, ponieważ nie zostali pozbawieni władzy rodzicielskiej, zaś jeśli chodzi o dziecko pełnoletnie, Z. S. wypełnia obowiązek alimentacyjny płacąc na syna 350 złotych miesięcznie, to też ma prawo do korzystania z ulgi. Decyzja organu została uchylona przez Sąd.
Odnosząc się do argumentacji Skarżącej należy zauważyć, że powodem uchylenia decyzji organu przez WSA w Białymstoku w powołanym wyroku z 19 maja 2015 r., I SA/Bk 242/15 była odmienna wykładnia normy wynikającej z art. 27f ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.f., tj. sposobu rozumienia pojęcia "wykonywanie władzy rodzicielskiej". Uchylenie decyzji organu nastąpiło w związku z dokonaną przez ten organ błędną interpretacją tego przepisu. Sąd zakwestionował działanie organu, ale jedynie
w zakresie sposobu korzystania przez rodziców z ulgi na dzieci małoletnie. Słusznie zauważa Skarżąca, że w kontrolowanym tym wyrokiem okresie jedno dziecko było już pełnoletnie. Sąd dostrzegł to, wskazując w tym zakresie stanowisko organu II instancji, że "posiadanie władzy rodzicielskiej nie jest warunkiem do skorzystania z odliczania ulgi na pełnoletnie dziecko, gdyż władza rodzicielska z dniem osiągnięcia przez dziecko pełnoletności wygasa. W sytuacji zaś, gdy rodzice wypełniają swoje obowiązki alimentacyjne to ulga przysługuje każdemu z rodziców w proporcjach przez nich ustalonych, a jeżeli takich proporcji nie ustalili w równych częściach". Należy jednak podkreślić, że w powołanym przez Skarżącą wyroku Sąd nie zakwestionował tego stanowiska i, co istotne, nie stanowisko w tym zakresie było powodem uchylenia decyzji organu. Przeciwnie, przyjąć należy, że zaprezentowana przez organ wykładnia przepisów dotycząca możliwości skorzystania z ulgi
w odniesieniu do dzieci pełnoletnich została przez WSA w Białymstoku w wyroku z 19 maja 2015 r. zaakceptowana, a podważono jedynie podejście organu do zastosowania ulgi na dzieci małoletnie.
Podsumowując, Sąd uznaje za pozbawiony podstaw zarzut skargi naruszenia art. 2 Konstytucji RP.
Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów postępowania. Na wstępie należy wyjaśnić, że postępowanie podatkowe regulują przepisy zawarte w Ordynacji podatkowej. Nie znajdują tu zastosowania wskazane przez Skarżącą przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd nie stwierdził jednak również naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej, w szczególności art. 122 i art. 187 § 1 w zw. z art. 191 o.p. Wbrew zarzutom, organy podatkowe zebrały wyczerpująco materiał dowodowy, który pozwalał na rozstrzygnięcie sprawy.
Z punktu widzenia zastosowania w sprawie przepisów prawa materialnego
w szczególności ustalono, że oboje rodzice wykonują obowiązek alimentacyjny
w stosunku do dwójki pełnoletnich dzieci oraz pełnoletniego od listopada 2015 r. syna K., jak też to, że rodzice nie porozumieli się co do proporcji, w jakich każde z nich będzie korzystało z ulgi na dzieci. Wobec zaprezentowanej
w niniejszym wyroku wykładni przepisu art. 27f u.p.d.o.f., akceptującej rozumienie tej regulacji przez organy orzekające w sprawie, nie było potrzeby ani nie byłoby zasadnym prowadzenie postępowania wyjaśniającego w przedmiocie tego, z kim pełnoletnie dzieci zamieszkują, kto faktycznie sprawuje nad nimi opiekę, jak też
w jakich pozostają one relacjach z ojcem.
Sąd oddalił wniosek Skarżącej o dopuszczenie dowodu z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy dotyczącej prowadzonej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Białymstoku pod sygn. akt I SA/Bk 242/15, bowiem postępowanie w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący (zbadano wszystkie elementy stanu faktycznego konieczne do prawidłowego zastosowania norm prawa materialnego). Nie zaistniała potrzeba wyjaśnienia żadnych istotnych wątpliwości. Ponadto sprawa, która toczyła się przed tut. Sądem ze skargi Skarżącej pod sygn. I SA/Bk 242/15 dotyczyła innego okresu podatkowego, tj. 2013 roku. Sąd uznał, że dokumenty znajdujące się w aktach sprawy I SA/Bk 242/15 nie są potrzebne do wydania rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej.
W tym stanie rzeczy, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) Sąd orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło