I SA/Bk 1740/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Stachurski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Jacek Pruszyński, sędzia WSA Dariusz Zalewski, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi S. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry oddala skargę Decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego w B. wymierzył S. P. (dalej także jako "Skarżący") karę pieniężną w wysokości 12.000 zł. z tytułu urządzania gry na automacie A. poza kasynem gry. Z uzasadnienia decyzji wynika, że w dniu [...] kwietnia 2016 r. funkcjonariusze celni przeprowadzili kontrolę w lokalu D. w B. w zakresie przestrzegania przepisów regulujących urządzanie i prowadzenie gier hazardowych. W protokole z kontroli, w trakcie której przeprowadzono eksperyment procesowy i oględziny, stwierdzono, że automat A. jest urządzeniem elektronicznym, realizującym wygrane pieniężne, a gra na nim zawiera element losowości. Ustalono, że automat umożliwia prowadzenie gier w rozumieniu art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2016 r., poz. 471 ze zm.), dalej jako "u.g.h." W toku postępowania dopuszczono także dowody zgromadzone w toczącym się odrębnie postępowaniu karnoskarbowym, w tym sprawozdanie Wydziału Laboratorium Celnego Izby Celnej w B. z dnia [...] sierpnia 2016 r. na okoliczność oceny mechanizmu gry na automacie. W dokumencie tym wyjaśniono, że (-) gry prowadzone są na urządzeniu elektronicznym, (-) budowa zewnętrzna oraz budowa wewnętrzna automatu pozwala na uzyskanie wygranej pieniężnej, gdyż automat jest wyposażony w urządzenie wypłacające - wyrzutnik monet, tzw. hopper, (-) prowadzenie gier na automacie umożliwia uzyskanie wygranej rzeczowej w postaci punktów pozwalających na przedłużanie gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze oraz na prowadzenie nowych gier poprzez wykorzystanie wygranych punktów uzyskanych w poprzednich grach, (-) przebieg gier ma charakter losowy zawierający jednocześnie element losowości, a uzyskiwane wyniki gier są nieprzewidywalne i niezależne od woli ani od zręczności grającego, (-) w celu rozpoczęcia rozgrywania gier na automacie konieczne jest jego zakredytowanie przez grającego poprzez wprowadzenie banknotów do akceptora banknotów. Organ wskazał też na umowę dzierżawy powierzchni użytkowej lokalu z dnia [...] maja 2015 r. zawartą pomiędzy H. Sp. z o.o. w B. (dzierżawca), a Skarżącym (wydzierżawiający). Z ww. umowy wynika, że Spółka bierze w dzierżawę część lokalu i z tego tytułu zobowiązuje się do zapłaty na rzecz wynajmującego czynszu w wysokości 1000 zł miesięcznie brutto (k. 24-25 akt administracyjnych). Oceniając powyższy materiał dowodowy Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego w B. wskazał, że Skarżący w dniu kontroli nie posiadał, ani nie posiada nadal, koncesji na prowadzenie kasyna gry ani zezwolenia na urządzanie gier na automatach urządzanych w salonach gier lub na automatach o niskich wygranych. Podniósł, że przedmiotowy lokal nie jest kasynem gry zdefiniowanym w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a u.g.h. jako wydzielone miejsce, w którym prowadzi się gry cylindryczne, gry w karty, gry w kości lub gry na automatach, na podstawie zatwierdzonego regulaminu. Dlatego organ wymierzył Skarżącemu karę pieniężną w wysokości 12.000 zł. w oparciu o art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. z tytułu urządzania gry na automacie A. poza kasynem gry. Decyzją z dnia [...] września 2017 r., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy za prawidłowe uznał ustalenia dotyczące stanu faktycznego sprawy. Podzielił też ocenę prawną sprawy. Zdaniem organu odwoławczego, w sprawie spełnione zostały przesłanki do wymierzenia Skarżącemu kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 w związku z ust. 2 pkt 2 u.g.h. W skardze złożonej na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku pełnomocnik Skarżącego zarzucił naruszenie art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. poprzez błędną wykładnię pojęcia "urządzającego gry" jako obejmującego również podmiot, którego czynności sprowadzały się wyłącznie do wynajęcia powierzchni lokalu podmiotowi eksploatującemu automaty do gier, bez dokonywania, zgodnie z materiałem zebranym w sprawie, żadnych innych czynności, a tym samym niezasadne objęcie Skarżącego zakresem podmiotowym normy z art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. w zw. z art. 14 ust. 1 u.g.h. i niezasadne nałożenie na Skarżącą kary pienięznej za "urządzanie gier na automatach poza kasynem gry"; Wskazując na powyższy zarzut, autor skargi wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd rozpoznając sprawę w jej granicach stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, w szczególności wskazanych w skardze przepisów art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. Stosownie do art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry. W świetle brzmienia art. 6 ust. 1 u.g.h. działalność w zakresie gier na automatach może być prowadzona na podstawie udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna gry i urządzanie takich gier jest dozwolone wyłącznie w kasynach gry. Zgodnie z art. 14 ust. 1 u.g.h. urządzanie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości oraz gier na automatach dozwolone jest wyłącznie w kasynach gry. Według art. 2 ust. 3 u.g.h. grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. Zakres definicji legalnej gry na automatach został poszerzony w art. 2 ust. 5 u.g.h., według którego grami na automatach są także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy. Wygraną rzeczową w grze na automatach jest również wygrana polegająca na możliwości przedłużania gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze (art. 2 ust. 4 u.g.h.). Przewidziana ustawą o grach hazardowych odpowiedzialność finansowa osoby fizycznej za urządzanie gier na automatach poza kasynem, została potwierdzona wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2015 r. w sprawie P 32/12. W wyroku tym Trybunał orzekł, że przepisy art. 89 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. w zakresie, w jakim zezwalają na wymierzenie kary pieniężnej osobie fizycznej, skazanej uprzednio prawomocnym wyrokiem na karę grzywny za wykroczenie skarbowe z art. 107 § 4 ustawy z dnia 10 września 1999r. – Kodeks karny skarbowy, są zgodne z wywodzoną z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą proporcjonalności reakcji państwa na naruszenie obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Tak więc, nie ulega wątpliwości, że karze pieniężnej za urządzanie gry na automatach poza kasynem podlega każdy podmiot, który taka grę urządza bez względu na formę prawną swego działania, tj. zarówno osoba fizyczna, jak i osoba prawna czy jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, dla której przepisy odrębne przewidują podmiotowość prawną. Należy też wskazać na uchwałę 7 sędziów NSA z dnia 16 maja 2016 r., II GPS 1/16, w której wyrażony został pogląd, że "urządzającym grę hazardową" jest każdy podmiot, który taką grę organizuje, bez względu na to, czy obiektywnie jest zdolny do spełnienia jednego z warunków uzyskania koncesji (zezwolenia) w postaci odpowiedniej, ustawowo określonej formy prowadzenia działalności regulowanej. W świetle tej uchwały przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. UE.L z 1998r. Nr 204, ze zm.). Prawnie relewantnymi faktami podlegającymi ustaleniu w postępowaniu podatkowym w sprawie nałożenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach do gry, o których mowa w art. 2 ust. 3 lub ust. 5 u.g.h. są jedynie: fakt urządzania gier na automatach do gry oraz fakt ich urządzania poza kasynem gry. Z punktu widzenia oceny prawnej realizacji wskazanych znamion deliktu administracyjnego nie ma żadnego znaczenia to, czy podmiot urządzający gry na automatach poza kasynem gry legitymował się (mógł legitymować się) posiadaniem koncesji lub zezwolenia, czy też nie. W tej sprawie organy prawiłowo ustaliły, że w lokalu należącym do Skarżącego i nie będącym kasynem gry, eksploatowany był automat do gier w rozumieniu art. 2 ust. 3 u.g.h. Wskazuje na to eksperyment gry testowej na spornym automacie oraz opinia Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w B. W oparciu o te dowody stwierdzono, że kontrolowane urządzenie jest automatem do gier losowych. Ustalono bowiem, że badane urządzenie jest urządzeniem elektronicznym, umożliwiającym uzyskiwanie wygranych pieniężnych i rzeczowych, zaś gry zawierają element losowości, bowiem uzyskiwane wyniki gry są nieprzewidywalne i niezależne od woli ani zręczności gracza. W ocenie Sądu, organy słusznie też uznały, że urządzającym grę na tym automacie był Skarżący. Przez "urządzającego grę", w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 2 pkt 2 u.g.h, należy uznać podmiot, który zapewnia (stwarza, organizuje) komuś warunki umożliwiające udział w loterii pieniężnej, loterii fantowej, bingo fantowe, grze hazardowej, turnieju pokera, grze liczbowej, grze hazardowej prowadzonej bez koncesji lub zezwolenia, czy w grze na automatach prowadzonej poza kasynem gry. W tej sprawie Skarżący nie tylko wydzierżawił powierzchnię pod sporny automat w swoim lokalu, ale był także zainteresowany zapewnieniem ciągłości gry na tym automacie. Jak wynika z umowy dzierżawy zawartej w dniu [...] maja 2015 r., między H. Sp. z o.o. (zwana "Spółką") oraz Skarżącym, istotą tej umowy nie było tylko wydzierżawienie powierzchni lokalu. Zwraca uwagę fakt, że strony tej umowy nawet nie określiły wielkości powierzchni, która jest przedmiotem dzierżawy. Wskazały jedynie, że dzierżawca będzie płacić wydzierżawiającemu miesięczny czynsz dzierżawny w wysokości 1.000 zł, płatny od chwili uruchomienia urządzeń do miesiąca, w którym urządzenie przestało być eksploatowane. W przypadku nie eksploatowania urządzenia obowiązek zapłaty czynszu aktualizuje się w miesiącu, w którym rozpoczęła się eksploatacja urządzenia lub urządzenie dotychczas eksploatowane zostało zastąpione nowym uruchomionym urządzeniem. Czynsz dzierżawny płatny jest w dniu wyjęcia gotówki przez przedstawiciela dzierżawcy (§ 2 umowy). Ponadto z treści tej umowy wynika, że obowiązkiem Skarżącego było niezwłoczne powiadomienie przedstawiciela o przypadku włamania lub jakiegokolwiek istotnego uszkodzenia urządzenia (§ 6 umowy). Słusznie zatem organy odwoławczy stwierdziły, że Skarżący przyjął na siebie cześć ryzyka działalności polegającej na urządzaniu gier na automatach. Ustalony przez strony czynsz nie był w istocie uzależniony od wydzierżawionej powierzchni lecz od eksploatacji automatów. Skarżący jako zobowiązany był do podejmowania czynności, które z jednej strony wykraczają poza zwykłe i typowe obowiązki wydzierżawiającego, a z drugiej strony pozostają w ścisłym związku z działalnością gospodarczą dzierżawcy. Jak ustaliły organy, Skarżący umożliwiał grę na tych automatach, sprawował pieczę nad urządzeniami. Dbałość i piecza nad automatem, kontakt z serwisantem w przypadku uszkodzenia automatu, włączanie i wyłączanie z prądu - świadczyły nie tyle o odpowiedzialności za cudzą rzecz pozostawioną w lokalu, co o zaangażowaniu w bezawaryjne urządzanie gier, od czego uzależnione było otrzymanie wynagrodzenia. Wskazane okoliczności niewątpliwie wykraczają poza reguły dotyczące dzierżawy powierzchni lokali i pozostają w związku z faktyczną pieczą nad urządzeniami. Skarżący był zatem co najmniej współorganizującym gry, podejmując czynności i przyjmując obowiązki, które pozostają w ścisłym związku z działalnością obejmującą urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Słusznie więc organy uznały, że Skarżący nie tylko wynajmował powierzchnię lokalu pod przedmiotowe automaty, ale był aktywny w procederze urządzania gier, jak również czerpał zyski z eksploatacji tych urządzeń. Ewidentnie zatem Skarżący poprzez zorganizowanie warunków umożliwiających korzystanie ze spornych automatów, stał się podmiotem urządzającym gry hazardowe poza kasynem, podlegającym karze pieniężnej stosownie do art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. Dlatego zaskarżona decyzja nie narusza wymienionych przepisów prawa. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm.).