I SA/Bk 176/10

WyrokWSA w Białymstoku2010-06-23

Skład orzekający: Mieczysław Markowski, Piotr Pietrasz, Sławomir Presnarowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zaliczenie nadpłaty podatku od towarów i usług na poczet zaległości podatkowej jest dopuszczalne, gdy decyzja określająca tę zaległość nie jest ostateczna, ale nadano jej rygor natychmiastowej wykonalności?
Ratio decidendi
Zaliczenie nadpłaty na poczet zaległości podatkowej jest dopuszczalne, nawet jeśli decyzja określająca zaległość nie jest ostateczna, pod warunkiem, że nadano jej rygor natychmiastowej wykonalności. Nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej sprawia, że staje się ona wykonalna, co umożliwia dokonanie zaliczenia nadpłaty na poczet wynikających z niej zobowiązań.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zaliczenia przez organ podatkowy nadpłaty w podatku od towarów i usług za grudzień 2004 r. na poczet zaległości podatkowej za kwiecień 2004 r. Skarżący zarzucił, że decyzja określająca zaległość za kwiecień 2004 r. nie była ostateczna, a zatem nie mogła podlegać wykonaniu i zaliczeniu nadpłaty. Organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji o zaliczeniu nadpłaty, wskazując, że decyzji określającej zaległość nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski, Sędziowie sędzia WSA Piotr Pietrasz (spr.), sędzia WSA Sławomir Presnarowicz, Protokolant Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 23 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi M. M.-J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za miesiąc kwiecień 2004r. wraz z odsetkami za zwłokę oddala skargę Decyzją z [...] października 2009 r. Nr [...]Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. określił Panu M. M. – J. (dalej Skarżący), m.in. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym za grudzień 2004 r. w wysokości 1.907 zł do przeniesienia na miesiąc następny w miejsce zadeklarowanego zobowiązania podatkowego do wpłaty w kwocie 146 zł. W związku z tym w podatku od towarów i usług za ten okres powstała nadpłata w kwocie 146 zł. Powyższą decyzją z [...] października 2009 r. organ pierwszej instancji określił również zobowiązanie w podatku od towarów i usług m.in. za kwiecień 2004 r. w wysokości 22.050 zł w miejsce zadeklarowanej nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na miesiąc następny w kwocie 26.175 zł. W związku z powyższym w podatku od towarów i usług za ten okres powstała zaległość podatkowa w kwocie 22.050 zł. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. postanowieniem z [...] grudnia 2009 r. Nr [...] zaliczył nadpłatę z [...] stycznia 2005 r. w wysokości 146 zł, wynikającą z decyzji z [...] października 2009 r. Nr [...], na poczet zaległości w podatku od towarów i usług za kwiecień 2004 r. w kwocie 132,31 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 13,69 zł. W zażaleniu z [...] stycznia 2010 r. Pełnomocnik Skarżącego wystąpił o uchylenie skarżonego postanowienia w całości, bądź uchylenie skarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Dyrektor Izby Skarbowej w B., po zapoznaniu się z aktami sprawy nie znalazł podstaw prawnych do zmiany zaskarżonego postanowienia Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. i utrzymał - postanowieniem z [...] marca 2010 r. Nr [...] w/w postanowienie w mocy. Na postanowienie organu odwoławczego z [...] marca 2010 r. Nr [...]Pełnomocnik Skarżącego złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku za pośrednictwem Dyrektora Izby Skarbowej w B. Uzasadniając skargę Pełnomocnik Strony zarzucił naruszenie przepisów art. 62, art. 76a, art. 76 § 1, art. 72 § 1, art. 73 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, poprzez zaliczenie kwoty nadpłaty w wysokości 146 zł z [...] stycznia 2005 r., wynikającej z decyzji Nr [...] z [...][ października 2009 r., na poczet zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za kwiecień 2004 r. W skardze Pełnomocnik Strony wskazał, iż 12 listopada 2009 r. zaskarżono do Dyrektora Izby skarbowej w B. decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. z [...] października 2009 r. Nr [...]w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2004 r., w związku z tym decyzja ta jest decyzją nieostateczną, a co za tym idzie nie podlega wykonaniu. Ponadto do czasu rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy przez Dyrektora Izby Skarbowej w B., brak jest, w ocenie Pełnomocnika Strony, przepisów umożliwiających podejmowanie jakichkolwiek działań w celu wykonania decyzji organu pierwszej instancji. Dodatkowo Pełnomocnik Strony podniósł w skardze, iż zgodnie z art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku. Stosownie do art. 76 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa nadpłaty podlegają zaliczeniu z urzędu na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę (...), a w razie ich braku podlegają zwrotowi z urzędu. W myśl art. 62 § 1 Ordynacji podatkowej, jeżeli na podatniku ciążą zobowiązania z różnych tytułów, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet podatku, począwszy od zobowiązania o najwcześniejszym terminie płatności, chyba, że podatnik wskaże, na poczet którego zobowiązania dokonuje wpłaty. W ocenie Pełnomocnika Strony organ podatkowy automatycznie z urzędu dokonał zaliczenia powstałej nadpłaty na poczet zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za kwiecień 2004 r., ograniczając tym samym prawo strony do wskazania, na poczet którego zobowiązania dokonuje wpłaty. W związku z powyższym Pełnomocnik Strony wniósł o uchylenie skarżonego postanowienia pierwszej i drugiej instancji, ewentualnie o uchylenie skarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Dyrektorowi Izby Skarbowej w B. W odpowiedzi na zarzuty organ odwoławczy podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu. Wskazał, iż decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. z [...] października 2009 r. Nr [...] został nadany rygor natychmiastowej wykonalności na mocy postanowienia z dnia [...] listopada 2009 r. Nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonego postanowienia, tj. jego zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonego postanowienia, a jedynie uwzględniając skargę może je uchylić, stwierdzić jego nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 p.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1, skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu. Kontrolując w tak zakreślonej kognicji zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. w przedmiocie nadania nadpłaty na poczet zaległości wraz z odsetkami, Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 239a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t. Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.), zwana dalej o.p., decyzja nieostateczna, nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie podlega wykonaniu, chyba że decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Natomiast w myśl art. 239b. § 1 o.p. decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż nie miał racji Skarżący podnosząc, iż decyzja Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. z [...] października 2009 r. Nr [...] jako akt administracyjny nieosteteczny nie podlegała wykonaniu, czyli także rozliczenia nadpłaty za miesiąc grudzień 2004 z zaległością za miesiąc kwiecień 2004 r. Otóż postanowieniem z [...] listopada 2009 r. Nr [...] Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. nadał wskazanej wyżej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W konsekwencji decyzja ta podlegała wykonaniu co oznacza, że można było nadpłatę za miesiąc grudzień 2004 r. zaliczyć na poczet zaległości za miesiąc kwiecień 2004 r. Trafnie wskazał Skarżący, iż zgodnie z art. 72 § 1 pkt 1 o.p. za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku. Stosownie zaś do art. 76 § 1 o.p. nadpłaty wraz z ich oprocentowaniem podlegają zaliczeniu z urzędu na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę, odsetek za zwłokę określonych w decyzji, o której mowa w art. 53a, oraz bieżących zobowiązań podatkowych, a w razie ich braku podlegają zwrotowi z urzędu, chyba że podatnik złoży wniosek o zaliczenie nadpłaty w całości lub w części na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych, z zastrzeżeniem § 2. Z treści tego przepisu wynika, iż w pierwszej kolejności – z urzędu nadpłata podlega zaliczeniu na poczet zaległości podatkowych i odsetek. Dopiero w razie braku takowych, nadpłata podlega zwrotowi z urzędu. Skoro zatem istniała zaległość podatkowa w wysokości 22.050 zł wynikająca z nieostatecznej decyzji dotyczącej kwietnia 2004 r., której jednak nadano rygor natychmiastowej wykonalności, to istniały podstawy do zaliczenia nadpłaty w wysokości 146 zł wynikającej z decyzji za grudzień 2004 r. Sąd nie dopatrzył się w niniejszej sprawie innych naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia. Mając to na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło