I SA/Bk 177/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Stachurski (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 września 2012 r. wniosku E. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi E. S. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego Pan E. S. (Skarżący) wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z [...] kwietnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Postanowieniem z 24 sierpnia 2012r. referendarz sądowy odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Od powyższego postanowienia Pan E. S. wniósł sprzeciw wskazując m.in. na brak zrozumienia przez referendarza jego sytuacji osobistej i materialnej. Wskazał, że z uwagi na brak wykształcenia prawniczego jego sytuacja procesowa jest beznadziejna w zmaganiach z organami Agencji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Na wstępie należy zaznaczyć, iż sprzeciw został wniesiony skutecznie, co powoduje utratę mocy postanowienia z 24 sierpnia 2012r., a wniosek Skarżącego o przyznanie prawa pomocy podlega ponownemu rozpatrzeniu. W postępowaniu sądowym, co do zasady, strona zobowiązana jest do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi natomiast instytucję wyjątkową i z tego powodu nie można z niej czynić powszechnie stosowanego środka pomocy. Z uwagi na powyższe, przyznanie prawa pomocy winno być stosowane tylko w przypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Strona musi zatem wykazać, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej reguły. W konsekwencji na żądającym zwolnienia od kosztów sądowych spoczywa wyłączny ciężar wykazania braku możliwości poniesienia kosztów postępowania powstających w związku z zainicjowaną sprawą. Wniosek Skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych zawiera żądanie udzielenia prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). W sprawie niniejszej Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych. Z wniosku i przedstawionych dokumentów wynika, że Skarżący prowadzi gospodarstwo rolne, w skład którego wchodzi 24 ha ziemi, ponadto posiada 8 sztuk bydła. Otrzymuje w związku z tym również dopłaty unijne – za rok 2010 w kwocie 21.300 zł. Otrzymuje też rentę w wysokości 360 zł miesięcznie. Wykazane wydatki na prowadzenie gospodarstwa (9.000 zł na nawozy, ok. 1000 zł na środki ochrony, 3000 zł na paliwo, 300 zł na nasiona, 600 zł na części zamienne) wskazują na to, że Skarżący aktywnie prowadzi działalność rolniczą, a zatem należy wnioskować, że również uzyskuje z tego tytułu dochody. Skarżący wskazał, że nie otrzymał w roku bieżącym dopłat unijnych, gdyż decyzja Kierownika Biura Powiatowego została uchylona. Jako dowód Skarżący przedstawił jedynie pierwszą stronę decyzji Dyrektora P. Oddziału Regionalnego z [...] maja 2012 r. Z faktu że uchylenie decyzji nastąpiło z wniosku Skarżącego należy wnioskować, że jest to rozstrzygnięcie dla niego korzystne, samo zaś uchylenie tej decyzji nie jest równoznaczne z tym, że nie uzyska on środków z dopłat. Skarżący zadeklarował miesięczne wydatki "na utrzymanie" w wysokości około 1.100 zł a także wskazał na posiadane zadłużenie i prowadzone wobec niego egzekucje komornicze. Należy jednak zauważyć, że przedstawione przez niego tytułu wykonawcze są datowane na kwiecień i czerwiec 2011r., zaś egzekucje prowadzone w roku 2012 nie opiewają na kwoty na tyle znaczne, że mogą wpłynąć na ogólną kondycję finansową Skarżącego. W sprzeciwie Skarżący zarzuca nieuwzględnienie jego trudnej sytuacji materialnej i osobistej. Tymczasem z akt sprawy wynika, że wprawdzie Skarżący zalega z częścią płatności, to jednak znaczącą ich część reguluje. Nie może przy tym ujść uwadze, że Skarżący wydaje na prowadzenie gospodarstwa rolnego ponad 10.000 zł Ta okoliczność uprawnia do wniosku, że Skarżący posiadał również dochody, którymi był w stanie przedmiotowe wydatki pokryć i nie generować zadłużenia. Źródeł ich pochodzenia Skarżący jednak nie wykazuje. Sąd ma na uwadze również fakt ograniczenia w samodzielnym prowadzeniu gospodarstwa, jednak trudno ocenić, jaki ma to konkretny, wymierny finansowo skutek, bowiem Skarżący tego nie wykazuje. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że sytuacja Skarżącego nie wskazuje na brak możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów sądowych, co w konsekwencji uniemożliwiło przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.