I SA/Bk 1799/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 lutego 2018 r. sprzeciwu L. Sp. z o.o. w Ł. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 16 stycznia 2018 r. odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi L. Sp. z o.o. w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia oleju napędowego p o s t a n a w i a utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. , L. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Strona skarżąca prowadzi działalność w zakresie sprzedaży hurtowej paliw i produktów pochodnych. Wysokość kapitału zakładowego spółki to 200.000 zł. Spółka wskazała, że nie dysponuje środkami trwałymi oraz środkami na kontach bankowych. Spółka poniosła stratę w wysokości 443.551,77 zł – stan na dzień 31 stycznia 2017 r., nie osiąga obecnie dochodów. Z wniosku wynika, że wnioskująca Spółka straciła kontrahentów, którzy nie chcą współpracować z firmą, która ma zajęte rachunki bankowe. Po stronie zobowiązań skarżącego przedsiębiorstwa jest jedynie czynsz najmu lokalu, w którym firma ma siedzibę. Jak wynika z KRS, od [...] lipca 2017 r. spółka zawiesiła działalność gospodarczą. Obecnie funkcjonowanie firmy ogranicza się do uczestniczenia w postępowaniach celnych i skarbowych. Z powodu niemożności korzystania ze swoich zasobów finansowych, a także braku możliwości generowania zysków spółka nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania przed sądem administracyjnym. Pismem z 21 grudnia 2017 r. referendarz sądowy wezwał Spółkę do nadesłania: wyciągów z kont i rachunków bankowych za okres trzech ostatnich miesięcy; bilansu za 2016 r.; bilansu na dzień 30 czerwca 2017 r.; aktualnego bilansu za 2017 r.; raportów kasowych za okres 1 października – 30 listopada 2017 r. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca Spółka nie nadesłała wymienionych dokumentów, lecz wskazała, że od [...] lipca 2017 r. ma zawieszoną działalność gospodarczą, w 2017 r. praktycznie nie prowadziła działalności gospodarczej i nie posiada środków finansowych.. Ponadto Spółka przedstawiła postanowienie Sądu Rejonowego w Ł., XIV Wydział Gospodarczy dla Spraw Upadłościowych i Restrukturyzacyjnych z dnia [...] grudnia 2017 r., sygn. akt [...] w przedmiocie ogłoszenia upadłości, oddalające ten wniosek wskazując, że rozstrzygnięcie to zawiera wyczerpujący opis jej sytuacji finansowej, pozwalający na dokonanie oceny zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy Postanowieniem z dnia 16 stycznia 2018 r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, wskazując że, pomimo wezwania, Spółka nie nadesłała dokumentów określających aktualną sytuację firmy a nadesłane rozstrzygnięcie SR w Ł. nie zawiera danych potrzebnych do rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy. Ponadto referendarz wskazał, że w sytuacji, gdy Spółka nie może działać w oparciu o rachunek ekonomiczny, winna rozważyć możliwość zastosowania instytucji prawnej określonej w art. 177 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U z 2017, poz. 1577) tj. żądania od wspólników spółki dokonania na jej rzecz dopłat. W sprzeciwie od powyższego postanowienia Spółka zarzuciła mu błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na dokonaniu oceny sytuacji majątkowej Spółki bez uwzględnienia faktu zajęcia wszelkich przysługujących spółce praw majątkowych w postępowaniu zabezpieczającym, co uniemożliwia dysponowanie jakimikolwiek środkami finansowanymi przez spółkę, a w szczególności wpływa na niemożliwość uiszczenia opłat w postępowaniu sądowym. Spółka wskazała m.in., że w chwili obecnej z uwagi na "zamrożenie" wszystkich swoich składników majątkowych na skutek dokonanych zabezpieczeń na poczet postępowań podatkowych praktycznie zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej. Obecnie Spółka nie generuje zysków, jednocześnie nie mogąc korzystać z zabezpieczonych przez organy podatkowe środków finansowych, które mogłaby w szczególności uiścić na poczet postępowania sądowoadministracyjnego. Zdaniem Spółki, treść przesłanego postanowienia Sądu Rejonowego w Ł. z [...] grudnia 2017 r. zawiera wyczerpujący opis jej finansowej kondycji. Odnosząc się do możliwości pozyskania przez spółkę środków od wspólników w formie pożyczek lub dopłat wskazano, iż rozwiązanie to jest niemożliwe do zrealizowania, ze względu na brak zainteresowania tą kwestią jednego ze wspólników spółki. Odnośnie zaś wspólnika G. K. wskazano, że jedyny jego dochód i źródło utrzymania stanowi niewielka dieta z tytułu pełnienia funkcji członka rady nadzorczej w Z. w T. Sp. z o.o. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 259 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369. - dalej jako: "p.p.s.a."), od postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy strona albo adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy mogą wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia. Rozpatrując sprzeciw od takiego postanowienia sąd – zgodnie z treścią art. 260 § 1 p.p.s.a. - wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Sąd nie znalazł podstaw do zmiany postanowienia referendarza sądowego z dnia 6 września 2017 r. Jak wynika z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Przy czym ciężar dowodu co do wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na podmiocie występującym z takim żądaniem, w przedmiotowej sprawie na stronie skarżącej. Skarżąca Spółka nie wywiązała się z obowiązku wykazania, że jej sytuacja finansowa uzasadnia przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Przede wszystkim Spółka nie nadesłała żądanych przez referendarza informacji tj. wyciągów z kont i rachunków bankowych za okres trzech ostatnich miesięcy; bilansu za 2016 r.; bilansu na dzień 30 czerwca 2017 r.; aktualnego bilansu za 2017 r.; raportów kasowych za okres 1 października – 30 listopada 2017 r. Nadesłane postanowienie Sądu Rejonowego w Ł. z [...] grudnia 2017 r., wbrew twierdzeniu strony skarżącej, nie jest wystarczające dla przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż Sąd, aby przyznać prawo pomocy, musi ocenić aktualną sytuację finansową i majątkową podmiotu o nie występującego. W przedstawionym postanowieniu Sąd Rejonowy oddalił wniosek Spółki o ogłoszenie upadłości na podstawie art. 13 ust 1 ustawy Prawo upadłościowe, a więc z uwagi na przesłankę, że majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania. Jak zaznaczono jednak w postanowieniu (s. 6), koszty postępowania upadłościowego są znaczące, gdyż zaliczają się do nich wydatki związane z zabezpieczeniem, zarządem i likwidacją masy upadłości, w szczególności wynagrodzenie syndyka, jego zastępcy, osób zatrudnionych przez syndyka, należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne od wynagrodzeń tych osób, wynagrodzenie i wydatki członków rady wierzycieli itd. Skala wydatków związanych z postępowaniem upadłościowym nie pozwala w sposób prosty przełożyć ustaleń dokonanych przez Sąd Rejonowy na toczące się w tut. Sądzie postępowanie w przedmiocie prawa pomocy, gdzie wpis od skargi wynosi 1.060 zł. Ponadto, ustalenia Sądu Rejonowego w Ł. zostały poczynione na podstawie bilansu Spółki na dzień 31 stycznia 2017 r. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy Sąd Administracyjny musi bazować na danych aktualnych. Zaznaczyć przy tym trzeba, że pomimo zawieszenia działalności z dniem [...] lipca 2017 r. Spółka nadal ma obowiązek sporządzania sprawozdań finansowych, w tym bilansu. Skoro, jak wynika z ustaleń Sądu Rejonowego, Spółka posiada wciąż w swoich aktywach należności krótkoterminowe, to należy się spodziewać, że posiada też rachunki bankowe. Nie ma zatem przeszkód, aby Spółka przedstawiła dane aktualne, zwłaszcza, że w wezwaniu wyraźnie wskazano, jakie dokumenty są potrzebne do rozpoznania wniosku. Brak przedstawienia aktualnych danych o sytuacji finansowej Spółki uzasadniał odmowę przyznania prawa pomocy. W kontekście braku możliwości oceny sytuacji finansowej Spółki Sąd nie uznaje za mające znaczenie rozważań co do ewentualnej mozliwości dopłat ze strony wspólników. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 260 w zw. z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.