I SA/Bk 180/13
WyrokWSA w Białymstoku2013-12-17
Skład orzekający: Urszula Barbara Rymarska, Jacek Pruszyński, Patrycja Joanna Suwaj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dokumenty przedłożone przez stronę w trybie wniosku o wznowienie postępowania, w tym zagraniczne dokumenty celne, mogą stanowić podstawę do uchylenia ostatecznej decyzji administracyjnej, jeśli nie spełniają wymogów określonych w przepisach prawa celnego dotyczących dowodów alternatywnych zakończenia procedury tranzytu?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że przedłożone przez stronę dokumenty, w tym koreańskie zaświadczenie celne, nie spełniają wymogów dowodów alternatywnych zakończenia procedury tranzytu określonych w art. 366 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93. Brak potwierdzenia tożsamości towaru oraz stosownego poświadczenia, a także późniejsza data wydania jednego z dokumentów niż data decyzji ostatecznej, uniemożliwiły uznanie ich za nowe, istotne dowody w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, co wykluczyło możliwość wznowienia postępowania i uchylenia decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją o długu celnym i zobowiązaniu podatkowym VAT, wydaną po procedurze tranzytu towaru. Skarżąca Spółka złożyła wniosek o wznowienie, powołując się na nowe dowody w postaci zagranicznych dokumentów celnych, które miały potwierdzać prawidłowe zakończenie procedury tranzytu. Organy celne odmówiły uchylenia decyzji, uznając, że przedłożone dokumenty nie spełniają wymogów prawnych i nie są istotne dla sprawy. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej oraz przepisów prawa celnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, sędzia WSA Jacek Pruszyński, sędzia WSA (del.) Patrycja Joanna Suwaj (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Rusiecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 4 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi Agencji Celnej "T." [...] Spółka jawna w B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie długu celnego oddala skargę
1. W dniu [...].03.2010 r. w Oddziale Celnym w B. został objęty procedurą tranzytu według dokumentu MRN [...] towar w postaci sklejki - 20 palet o masie 17271 kg. Przedmiotowy towar, był przewożony z Oddziału Celnego w B. do Urzędu Celnego H. [...] w Niemczech środkiem transportu o numerze rejestracyjnym [...], przez B. [...]" z Rosji, powinien być przedstawiony w urzędzie celnym przeznaczenia w terminie do dnia [...].04.2010 r. Do ww. dokumentu MRN załączono fakturę proforma nr [...] z dnia [...].03.2010 r., na towar w postaci 8320 arkuszy sklejki o łącznej masie brutto 17271 kg (netto 16542 kg) i objętości 24,3258163 m3.
W fakturze tej, wystawionej przez L. [...] z Rosji, jako nabywcę wpisano O. [...] z Finlandii. Zgodnie z zapisem w polu 8 ww. dokumentu MRN, odbiorcą towaru była E. [...] Niemcy.
W związku z brakiem potwierdzenia dostarczenia towaru w wyznaczonym terminie do urzędu celnego przeznaczenia, Oddział Celny w B. pismem dnia 06.05.2010 r., powołując się na przepisy prawa w tym zakresie, wezwał głównego zobowiązanego do nadesłania dowodu potwierdzającego prawidłowość zakończenia procedury tranzytu według ww. dokumentu MRN. Ponadto w tym samym dniu zostały wszczęte urzędu w stosunku do głównego zobowiązanego postępowanie celne i postępowanie podatkowe w sprawie towaru - sklejka - kod 441232, objętego procedurą tranzytu w dniu [...].03.2010 r., na podstawie dokumentu MRN [...].
2. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, z uwagi na brak dowodu pozwalającego na zamknięcie operacji tranzytowej według dokumentu MRN [...] z dnia [...].03.2010 r. Naczelnik Urzędu Celnego w B. w decyzji nr [...] z dnia [...].10.2010 r. skierowanej do głównego zobowiązanego, tj. Agencji Celnej T.
z B. (dalej powoływana także jako "skarżąca Spółka"), stwierdził, że
w odniesieniu do towaru określonego w ww. nocie tranzytowej powstał dług celny
w przywozie oraz określił kwotę wynikającą z długu celnego. Ponadto decyzją nr [...] z dnia [...].10.2010 r. określił wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług w odniesieniu do przedmiotowego towaru.
3. Po rozpatrzeniu odwołania skarżącej Spółki, decyzją z dnia [...].01.2011 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w B. uchylił zaskarżoną decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w B. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi l instancji. W uzasadnieniu decyzji podał m.in., że organ l instancji wszczynając z urzędu postępowanie w sprawie dotyczącej wspólnotowego tranzytu zewnętrznego obowiązany był wezwać do udziału w postępowaniu wszystkich dłużników, którzy nie wykonali obowiązków wynikających ze stosowania tej procedury oraz osoby odpowiedzialne za powstanie długu celnego w sytuacjach określonych w art. 203 ust. 3 Wspólnotowego Kodeksu Celnego.
4. Po ponownym, dwukrotnym przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, wszczętego z urzędu względem E. [...] Niemcy, oraz B. [...] z Rosji, Naczelnik Urzędu Celnego w B. decyzją nr [...] z dnia [...].04.2012 r., skierowaną do skarżącej Spółki, E. [...] z Niemiec oraz "B. [...]" z Rosji, stwierdził, że w odniesieniu do towaru w postaci sklejki o masie 17271 kg, powstał dług celny w przywozie oraz określił kwotę wynikającą z długu celnego. Ponadto decyzją nr [...] z dnia [...].04.2012 określił wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług odniesieniu do przedmiotowego towaru.
Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Celnej w B. decyzją nr [...] z dnia [...].09.2012 r. utrzymał w mocy decyzję nr [...] z dnia [...].04.2012 r.. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia wyjaśniono okoliczności, z powodu których operacja tranzytowa według dokumentu MRN [...] z dnia [...].03.2010 r. nie może zostać zamknięta. Ponadto po rozpatrzeniu odwołań od decyzji nr [...] z dnia [...].04.2012 r. wniesionych przez skarżącą Spółkę oraz firmę E. [...] Niemcy, Dyrektor Izby Celnej
w B. decyzją nr [...] z dnia [...].09.2012 r. utrzymał w mocy decyzję nr [...] z dnia [...].04.2012 r.
5. Pismem z dnia [...].10.2012 r. skarżąca Spółka złożyła wniosek
o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną nr [...] z dnia [...].09.2012 r., na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej powoływana jako O.p.). W uzasadnieniu strona podniosła, że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Wraz z wnioskiem strona przedłożyła: kopię odprawy celnej ostatecznej z [...].05.2010 r. towaru w postaci sklejki na terenie Korei Południowej (załącznik nr 1) wraz z tłumaczeniem na język angielski zapisów w poszczególnych polach przedstawionego dokumentu - Import Declaration (załącznik nr 2), kserokopię dokumentu Bili of Lading nr [...] (załącznik nr 3) oraz kserokopię faktury proforma nr [...] z dnia [...].03.2010 r.
6. W toku wznowionego postępowania skarżąca Spółka została wezwana do nadesłania oryginałów lub urzędowo potwierdzonych za zgodność z oryginałem dokumentów stanowiących załączniki do wniosku o wznowienie postępowania: nr 1 (dokument koreański) i załącznik nr 2 ("Import Declaration"), wraz z ich urzędowym tłumaczeni na język polski. Jednocześnie organ celny poinformował stronę o treści przepisu 366 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiając przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiając Wspólnotowy Kodeks Celny, dotyczącego wymogów stawianych dokumentom alternatywnym pozwalającym na zamknięcie procedury tranzytu.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie, przy piśmie z dnia 12.12.2012 r., skarżąca Spółka przedłożyła:
– koreański dokument celny nr [...] z [...].05.2010 r., opatrzony pieczęciami firmy D. [...] i podpisem Prezesa J. [...]
– tłumaczenie przysięgłe powyższego dokumentu, tj. zaświadczenia o złożeniu deklaracji o wykorzystaniu importowanych towarów w fabryce pod zamknięciem celnym,
– wydruk wiadomości e-mail w języku angielskim, otrzymanej w dniu 10.12.2012 r. od nadawcy K. [...] (adres e-mail: [...] będącej odpowiedzią na zapytanie skarżącej Spółki o weryfikację powyższego dokumentu celnego; z wiadomości wynika, że deklaracja nr [...] z dnia [...].05.2010 r. została zweryfikowana jako autentyczna,
– wydruk ze strony internetowej koreańskiego urzędu celnego zawierający informacje odnośnie wydawania świadectwa deklaracji przewozowej. Jednocześnie strona wyjaśniła, że dokument odprawy celnej uzyskała od importującej towar, z jej autentycznymi pieczęciami oraz informacją, że uzyskanie fizycznego potwierdzenia w koreańskim urzędzie celnym nie jest w tym kraju praktykowane w związku ze stosowanymi tam procedurami. Powyższa informacja została sprawdzona na oficjalnej stronie koreańskich władz celnych, gdzie widnieje wyraźny zapis, że pieczęci na dokumentach celnych nanoszone są elektronicznie w związku z czym nie ma możliwości uzyskania dodatkowych pieczęci na przekazywanych firmom deklaracjach. Mając na uwadze tę okoliczność strona zwróciła się drogą elektroniczną do wskazanego na powyższej stronie internetowej weryfikacyjnego urzędu celnego z prośbą o potwierdzenie autentyczności przekazanego dokumentu. Takie potwierdzenie wpłynęło pocztą elektroniczną z urzędu celnego w Korei.
7. Decyzją nr [...] z dnia [...].01.2013 r. Dyrektor Izby Celnej w B. odmówił uchylenia w całości decyzji ostatecznej nr [...] z dnia [...].09.2012 r. z uwagi na brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 O.p. W uzasadnił rozstrzygnięcia wskazano, że przedłożony przez stronę koreański dokument celny nie odnosi się wprost do towaru objętego procedurą tranzytu według MRN [...]
z dnia [...].03.2010 r. i określonego w fakturze proforma nr [...] z dnia [...].03.2010 r., załączonej do ww. zgłoszenia tranzytowego, lecz dotyczy towaru przewożonego według dokumentu Bili of Lading nr [...]. Koreański dokument celny nie potwierdza, że towary objęte ww. zgłoszeniem tranzytowym są uznane za znajdujące się w wolnym obrocie w kraju trzecim. Ponadto organ l instancji stwierdził, że pismo e-mail pochodzące od nadawcy K. [...], dotyczące weryfikacji dokumentu nr [...], nie może być uznane za poświadczenie powyższego dokumentu zgodnie z wymogami art. 366 ust. 3 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 235 z dnia 11.10.1993 r., ze zm.).
8. Po rozpatrzeniu odwołania skarżącej Spółki, decyzją nr [...] z dnia [...].03.2013 r. Dyrektor Izby Celnej w B. utrzymał w mocy decyzję organu l instancji. Organ odwoławczy w uzasadnieniu rozstrzygnięcia stwierdził, że przedłożona przez stronę kopia koreańskiego dokumentu celnego nie wypełnia przesłanek art. 240 § 1 pkt 5 O.p. i nie może stanowić podstawy uchylenia ww. decyzji ostatecznej, z uwagi na to, że dowód ten nie jest dowodem istotnym dla sprawy, gdyż jego treść nie dotyczy bezpośrednio towaru objętego ww. MRN. Uwzględnienie przedstawionego dowodu nie ma więc wpływu na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych.
9. Na powyższą decyzję, skarżąca Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Zdaniem skarżącej Spółki organy celne obu instancji naruszyły:
– art. 240 § 1 pkt 5 O.p., albowiem dokument koreańskiej odprawy celnej dostarczony do Izby Celnej w B. w dniu [...].12.2012 r. wypełnił wszystkie trzy wspomniane przez organ II instancji przesłanki art. 240 § 1 pkt 5 O.p., ponieważ jest istotny dla sprawy i istniał w chwili wydawania decyzji, nie był znany organowi wydającemu decyzję i został ujawniony po wydaniu decyzji ostatecznej. Twierdzenie organu, że treść przedłożonego koreańskiego dokumentu celnego nie odnosi się wprost do towaru objętego procedurą tranzytu wg MRN [...] z dnia [...].03.2010 r. stanowi w ocenie strony stosowanie prawa do absurdu, podczas gdy praworządność działania organu administracji oznacza w szczególności racjonalność w stosowaniu prawa, a dla eliminowania takiego działania wystarczy konstytucyjna zasada praworządności w demokratycznym państwie prawa (art. 7 w zw. z art. 2 Konstytucji RP). Jeśli kontener z towarem został załadowany w Hamburgu na statek z wieloma innymi kontenerami i objęty w kraju przeznaczenia procedurą celną zgodnie z miejscowymi przepisami prawa dopuszczającymi jedną odprawę celną dla wielu kontenerów przeznaczonych do jednego odbiorcy (analogiczna zasada obowiązuje też w prawodawstwie celnym UE - część pierwsza pkt A Instrukcji wypełniania zgłoszeń celnych) to nie można oczekiwać przedstawienia nieistniejącego dokumentu, który literalnie odnosiłby się do dokumentu mającego moc prawną na terenie UE (w tym wypadku dokument MRN);
– art. 215 i art. 450b WKC, albowiem zgodnie z powyższymi przepisami dług celny powstaje w miejscu, w którym nastąpiły zdarzenia powodujące jego powstanie.
Z informacji uzyskanych w trakcie postępowania bezsprzecznie wynika, iż kierowca przewożący towar oddał dokument T1 "celnemu przedstawicielowi odbiorcy", firmie E. [...] z Hamburga. Firma przyjęła towar, potwierdzając jego odbiór na dokumencie przewozowym CMR i nie dopełniła formalności celnych,
a przez zdjęcie zamknięć celnych naruszyła przepisy celne. Te zdarzenia spowodowały więc usunięcie towaru spod dozoru celnego. Skarżąca Spółka wskazała, że bezspornym zatem wydaje się fakt, że miejscem w którym zaistniały zdarzenia powodujące powstanie długu celnego jest magazyn firmy E. [...] na terenie portu [...] w Niemczech. Skarżący podtrzymał stanowisko, że na podstawie przywołanych przepisów sprawy niniejszej nie powinien prowadzić polski organ celny, ponieważ w świetle udowodnionych okoliczności nie był do tego właściwy. Można przypuszczać, że postępowanie prowadzone przez organy niemieckie na miejscu usunięcia towaru spod dozoru celnego pozwoliłoby skutecznie rozwiać wszystkie wątpliwości co do zaistniałej sytuacji i niezwłocznie uzyskać niezbędne dokumenty od firmy E. [...]. Jeśli przeładunek odbył się na terenie portu w [...], to tam również znaleźć można potwierdzające ten fakt dokumenty celne i dla odpowiednich, miejscowych służb dotarcie do nich nie będzie stanowiło problemu. Taki wydaje się logiczny cel ustanowienia przywołanych zapisów WKC i RWKC, pozwalających skutecznie, sprawnie i zgodnie ze stanem faktycznym przeprowadzić i zakończyć postępowanie,
– art. 120, art. 121, art. 122 i art. 187 § 1 O.p., albowiem ustalony w sprawie stan faktyczny jednoznacznie wskazuje, że sporny towar opuścił terytorium UE. Skarżąca zaznaczyła, że organ podatkowy jest zobowiązany do dotarcia do stanu faktycznego i stwierdzenie tego odpowiednią decyzją, w związku z czym organ ten nie może negować dostarczanych dokumentów niejako "z góry" ale powinien zbadać je dokładnie przy użyciu wszystkich możliwych środków i metod. Efekt postępowania powinien opisać stan faktyczny, a nie skupiać się jedynie na wyegzekwowaniu od głównego zobowiązanego należnych kwot cła i podatku. Strona zaznaczyła, że w tej chwili posiada wiedzę, że towar został dostarczony do Korei, a mimo to należności zostały pobrane od głównego zobowiązanego, jakby znajdował się na terenie UE. Strona podniosła, że w ciągu trzech lat postępowania nie zostało ustalone wiele istotnych dla wiarygodnego rozstrzygnięcia okoliczności, a większość zaleceń organu II instancji podnoszonych przy okazji uwzględniania odwołań głównego zobowiązanego nie znajduje odzwierciedlenia
w treści następnych decyzji, m.in. do tej pory nie ustalono co stało się
z dokumentem T1 przekazanym w OC B. kierowcy firmy B. [...], kto jest odpowiedzialny za usunięcie towaru spod dozoru celnego, kto fizycznie usunął towar spod dozoru celnego poprzez zerwanie plomb celnych czy kim był "przedstawiciel celny odbiorcy", który odebrał dokumenty od przewoźnika. Nie sprawdzono nawet tak podstawowego faktu jak to, czy odbiorca towaru, firma E. [...] realizuje procedurę uproszczoną, co spowodowałoby przecież zamknięcie procedury tranzytu przez dostarczenie towaru do miejsca uznanego dla tej firmy - art. 406 WKC.
10. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Celnej w B., podtrzymując stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
11. W pierwszej kolejności podkreślić należy, że skarga dotyczy decyzji podjętej w wyniku wniesienia odwołania od decyzji wydanej po rozpatrzeniu wniosku
o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną. W związku z powyższym postępowanie tak wznowieniowe, jak i sądowoadministracyjne ograniczone jest z natury rzeczy do zbadania możliwości zastosowania przesłanek
z art. 240 O.p., przy czym to drugie do zbadania zgodności z prawem odmowy podjęcia procedury wznowieniowej przez Organ celny.
12. Spór w sprawie sprowadza się do ustalenia, czy dokumenty przedłożone przez Skarżącą, złożone wraz z wnioskiem o wznowienie postępowania, mogą być zaakceptowane jako dowody alternatywne potwierdzające zakończenie operacji tranzytowej na mocy art. 366 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia
2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 235 z dnia 11 października 1993 r. ze zm.), i w konsekwencji czy wypełniają one przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 O.p., stanowiąc nowe, istotne dla sprawy dowody
i okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji ostatecznej i nieznane organowi, który wydał decyzję.
13. Wywód należy rozpocząć od istoty postępowania wznowieniowego.
Jak wskazuje się w literaturze, wznowienie postępowania jest instytucją procesową dającą możliwość ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy podatkowej zakończonej ostateczną decyzją (od której nie służy odwołanie
w administracyjnym toku postępowania), jeżeli postępowanie, w którym została ona wydana, było dotknięte wadą (przesłanki wznowienia) określoną w art. 240 O.p.
W orzeczeniu z dnia 19 stycznia 2010 r. NSA w Warszawie zauważał, że "granica postępowania w sprawie wznowienia jest wyznaczana zakresem sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną. Prowadząc postępowanie
w sprawie wznowienia można rozstrzygać wyłącznie sprawę tożsamą, pod względem podmiotowym i przedmiotowym, co sprawa zakończona uprzednią decyzją ostateczną. Niedopuszczalne jest także wykorzystanie postępowania wznowieniowego do pełnej merytorycznej kontroli decyzji ostatecznej wydanej
w postępowaniu zwykłym, bowiem nie jest to kontynuacja postępowania zwykłego. Toczy się ono tylko w zakresie oceny czy zachodzą przesłanki określone w art. 240
§ 1 O.p." (sygn. I FSK 1848/08).
Piątą przesłanką do wznowienia postępowania podatkowego z art. 240 O.p. jest wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji nieznanych organowi, który wydał decyzję. Powyższa regulacja, jak wskazuje S. Presnarowicz (Komentarz do art. 240 o.p., LEX 2013) wskazuje, że aby można było mówić o zaistnieniu tej przesłanki, muszą łącznie wystąpić następujące okoliczności:
1) muszą wyjść na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody,
2) musimy mieć do czynienia z nowymi okolicznościami lub nowymi dowodami,
3) nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody powinny istnieć w dniu wydania decyzji,
4) nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie mogą być znane organowi, który wydał decyzję.
Przesłanka istotnych okoliczności lub dowodów jest spełniona wtedy, gdy:
– ujawnią się w sprawie nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody,
– okoliczności te lub dowody będą miały charakter nowych w stosunku do przeprowadzonego dotąd postępowania wyjaśniającego,
– powyższe okoliczności lub dowody muszą być istotne dla sprawy, czyli mogą mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie, więc wywołują konieczność uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w całości lub w części (wyrok NSA z dnia
1 października 2003 r., III SA 2923/01, Biul. Skarb. 2004, nr 3, s. 22).
Norma zawarta w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. wymaga zatem kumulatywnego spełnienia następujących przesłanek: nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody muszą zostać ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej. Co więcej, te okoliczności
i dowody musiały istnieć już wcześniej, to jest w chwili wydawania decyzji ostatecznej, lecz dla tego organu są one nowymi tylko dlatego, że nie były mu wcześniej znane. Z kolei przez nową okoliczność istotną dla sprawy należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, że w sprawie zapadłaby decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego (por. wyrok WSA, sygn. I SA/Gd 446/10).
Pod pojęciem nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów należy rozumieć zarówno okoliczności lub dowody nowo odkryte, jak również po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Okoliczności faktyczne lub dowody dla sprawy istotne to te, które dotyczą przedmiotu sprawy i mają znaczenie prawne, a więc mają w konsekwencji wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych (tak wyrok NSA z dnia 23 maja 2003 r., III SA 2484/01).
Warto w tym miejscu podkreślić stanowczo, że przedmiotem postępowania wznowieniowego nie jest ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, a jedynie zbadanie, czy zaszły wyjątkowe okoliczności, ściśle wyliczone w art. 240
§ 1 ust. 5 O.p. (por. wyrok NSA z dnia 22 maja 2003 r., III SA 2367/01).
14. Nowe, istotne okoliczności faktyczne lub dowód (dowody), o których mowa w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. w tej sprawie doznać muszą jednak szczególnego doprecyzowania, co wynika ze specyfiki postępowania celnego w zakresie postępowania dowodowego.
Warto bowiem mieć na względzie, że nie może być w tej sytuacji mowy
o jakimkolwiek dowodzie, okoliczności (czy w konsekwencji dokumencie), ale jedynie takim, który za taki (dokument) może być uznany przez przepisy celne. Ma to swoje odzwierciedlenie w przepisach dotyczących dowodów alternatywnych, o których mowa w art. 366 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 235 z dnia
11 października 1993 r. ze zm.)- dalej: ‘rozporządzenie wykonawcze’.
Zgodnie z art. 366 ust. 1 ww rozporządzenia, dowód, że procedura zakończyła się w terminie może zostać dostarczony przez głównego zobowiązanego organom celnym, zgodnie z ich wymogami, w formie dokumentu poświadczonego przez organy celne państwa członkowskiego przeznaczenia, potwierdzającego tożsamość danych towarów i stwierdzającego, że zostały one przedstawione w urzędzie przeznaczenia, lub - w przypadku stosowania art. 406 – u upoważnionego odbiorcy.
Z kolei ust. 2 tego artykułu stanowi, że procedurę tranzytu wspólnotowego uważa się za zakończoną także wtedy, gdy główny zobowiązany przedstawi organom celnym, zgodnie z ich wymogami, jeden z poniższych dokumentów potwierdzających tożsamość towarów:
a) dokument celny wystawiony w kraju trzecim, dotyczący objęcia towarów przeznaczeniem celnym;
b) dokument sporządzony w państwie trzecim, poświadczony przez organy celne tego państwa i potwierdzający, że towary są uznane za znajdujące się
w swobodnym obrocie w tym państwie.
Przy czym na podstawie ust. 3 art. 366 ww rozporządzenia, dokumenty wyszczególnione w ust. 2 mogą być zastąpione przez ich kopie lub fotokopie, odpowiednio poświadczone przez organ, który poświadczył oryginalny dokument, przez organy danego państwa trzeciego albo organy jednego z państw członkowskich.
Brak dowodów alternatywnych zakończenia procedury tranzytu (na co zwracał uwagę Organ w zaskarżonej decyzji), powoduje obowiązek ustalenia zgodnie
z przepisami dotyczącymi długu i odzyskiwania należności celnych czy powstał dług celny, w razie potrzeby dłużnika, faktycznego lub przypuszczalnego miejsca powstania długu celnego i w związku z tym właściwego organu do odzyskania długu (s. 9 zaskarżonej decyzji).
15. Jak wynika z regulacji zawartej w art. 366 ww rozporządzenia wykonawczego, wolą prawodawcy unijnego było precyzyjne określenie dokumentów, które mogą stanowić dowód prawidłowego zakończenia operacji tranzytowej. Skoro dokumenty te (ich rodzaje i wymogi, które mają one spełniać) zostały określone szczegółowo, to nie można w sposób dowolny ich uzupełniać o inne, nie spełniające wymogów określonych normą art. 366 rozporządzenia wykonawczego. Na aprobatę zatem zasługuje stanowisko Organu wyrażone w skarżonej decyzji, iż "dokumentów właściwych dla zakończenia procedury tranzytu nie można zastąpić dowodami, które mogą jedynie potwierdzać fakt ich złożenia i na tej podstawie domagać się zakończenia operacji tranzytowej" (s. 9 decyzji).
W sprawie Skarżąca przedłożyła wraz z wnioskiem o wznowienie postępowania – kopię koreańskiego zaświadczenia z dnia [...] września 2012 r. o złożeniu deklaracji o wykorzystaniu importowanych towarów w fabryce pod zamknięciem celnym dotyczącego odprawy celnej nr [...] i deklaracji nr [...] przygotowanej w dniu [...] maja 2010 r., obejmującej towar – sklejkę o różnych wymiarach, o łącznej wadze 268 550 kg – transportowany za listem morskim nr [...] docelowo do portu B. Podmiotem zagranicznym odpowiedzialnym za transakcję handlową była firma U. [...] z F.
W specyfikacji dokumentu koreańskiego uwzględniono rozmiar arkuszy sklejki, ilość, cenę, kwotę.
Z zawartego w zaświadczeniu zestawienia danych towaru wynika, że odprawa celna nr [...] dotyczyła m.in. płyt (sklejki) w rozmiarze tym samym co sklejka objęta procedurą tranzytu na podstawie MRN [...] w ilości 16909 arkuszy.
W ocenie Sądu słusznie Organ uznał, że przedstawiony dowód nie spełnia wymogów dowodu alternatywnego zakończenia procedury tranzytu określonego
w art. 366 rozporządzenia wykonawczego, z uwagi na brak potwierdzenia tożsamości towaru, jak też na brak stosownego poświadczenia, o którym mowa
w art. 366 ust. 2b i ust. 3 rozporządzenia wykonawczego, a zatem także
w konsekwencji nie wypełnia przesłanki o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 O.p.
Już sam brak możliwości identyfikacji towaru na podstawie przedłożonej kopii dokumentu koreańskiego z towarem objętym ww dokumentem MRN (gdzie, jak wskazał organ jest to towar produkowany masowo), czyniło bezzasadnym wystąpienie do władz celnych Korei Południowej o weryfikację autentyczności dokumentu (o co wnioskowała Skarżąca). Podkreślić bowiem należy, że takie działanie mogłoby mieć miejsce w postępowaniu prowadzonym w trybie zwykłym,
a nie nadzwyczajnym, gdzie polskie organy celne występują do organów celnych innych państw o potwierdzenie autentyczności dokumentu w przypadkach gdy wyniki analizy konkretnego dokumentu pozwalają na ustalenie danych niezbędnych do zakończenia procedury celnej, a sam dokument nie spełnia wszystkich formalnych wymogów dowodu alternatywnego i braki te można uzupełnić w ramach współpracy międzynarodowej. Jednak w tej sprawie takie okoliczności nie wystąpiły.
Rację należy przyznać Organowi, który podnosił, że do jednoznacznej identyfikacji towaru niezbędne jest powołanie w treści przedłożonych dokumentów takich danych, które odnoszą się do konkretnego transportu, w tym przypadku – transportu objętego ww zgłoszeniem tranzytowym MRN.
16. Nie znajduje zatem uzasadnienia zarzut Skarżącej o działaniu naruszającym art. 2 i 7 Konstytucji RP, które to normy stanowią zasady demokratycznego państwa prawa, praworządności i legalności działania organów władzy publicznej. Oceniając bowiem działania Organów obu instancji z perspektywy tychże konstytucyjnych zasad stwierdzić należy, że Organy działały w granicach swojej właściwości/kompetencji, tak miejscowej, rzeczowej i instancyjnej;
w prawidłowy sposób, zgodny z prawem oceniły dowód w postaci kopii koreańskiego dokumentu celnego w odniesieniu do wymogów stawianych przepisami celnymi
(w zakresie uznawania dowodów alternatywnych, potwierdzających zakończenie procedury tranzytu) oraz w odniesieniu do przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Tak treść rozstrzygnięć, jak ich uzasadnienia odpowiadają prawu, zaś sam fakt rozstrzygnięcia sprawy niezgodnie z wolą Skarżącej nie może być uznany za naruszenie zasady legalności i demokratycznego państwa prawa.
17. Zarzut naruszenia art. 240 § 1 pkt 5 należy uznać za nietrafny nie tylko
z powodów wskazanych powyżej (czyli, że treść przedłożonej kopii dokumentu nie dotyczy bezpośrednio towaru objętego ww MRN). Rację ma Organ wskazując, że przedłożone wraz z wnioskiem o wznowienie postępowania zaświadczenie
o złożeniu deklaracji o wykorzystaniu importowanych towarów w fabryce pod zamknięciem celnym, dotyczące deklaracji koreańskiej odprawy celnej nr [...]
z dnia [...] maja 2010 r., zostało wydane [...] września 2012 r., zatem po dniu wydania decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Celnej w B. nr [...] z dnia [...] września 2012 r., której uchylenia dotyczył wniosek Skarżącej o wznowienie postępowania. I choć niewątpliwie zaświadczenie to dotyczy deklaracji o wykorzystaniu importowanych towarów w fabryce pod zamknięciem celnym nr [...] z dnia [...] maja 2010 r., istniejącej w dniu wydania decyzji ostatecznej, to zostało ono wydane z datą późniejszą od daty decyzji ostatecznej. Zatem dokument ten, jako dowód nie istniał już w chwili wydania decyzji ostatecznej i nie może on stanowić okoliczności warunkującej wznowienie postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 O.p.
18. Zarzut Skarżącej o naruszeniu art. 215 WKC i art. 450b RWKC, jak słusznie zauważył Organ w odpowiedzi na skargę (s. 14), wykracza poza zakres rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji. Jak bowiem wynika z argumentacji zawartej na początku wywodu uzasadnienia tego orzeczenia, postępowanie wznowieniowe nie jest kontynuacją zwykłego postępowania podatkowego, czyli jego kolejną instancją. W następstwie jego uruchomienia nie następuje merytoryczna kontrola ostatecznej decyzji podatkowej we wszelkich jej aspektach. Przedmiotem postępowania wznowieniowego nie jest ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy, gdyż to
w sposób oczywisty naruszyłoby zasadę trwałości decyzji ostatecznej.
Kwestie podniesione przez Skarżącą, a dotyczące niewyegzekwowania przez polskie organy celne od niemieckiego urzędu celnego w I. [...] procedury określonej we wskazanych przepisach, naruszenia właściwości organu prowadzącego postępowanie w sprawie niezakończenia procedury tranzytu, niewyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy oraz nieuwzględnienia i niezbadania przez organy dokumentów, powinny być przedmiotem zbadania na etapie postępowania zwykłego. Tymczasem Skarżąca nie skorzystała z przysługującego jej prawa wniesienia skargi i poddania decyzji ostatecznej kontroli sądu administracyjnego.
19. Z uwagi na powyższe, nie znajdują także uzasadnienia zarzuty w zakresie naruszenia art. 120, art. 121, art. 122 i art. 187 § 1 O.p., gdyż Organy swoim działaniem nie naruszyły norm wyrażonych w tych przepisach.
20. I w tym stanie rzeczy, nie znajdując uzasadnionych podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd orzekł o jej oddaleniu uznając, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Orzeczono zatem jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy
z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło