I SA/Bk 180/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Pruszyński (spr.), po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi sprawy ze skargi D. Z. i M. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] grudnia 2016 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie ustalenia zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. p o s t a n a w i a odmówić D. Z. i M. Z. przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia 2 grudnia 2016 r. Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] marca 2016 r. odmawiającą wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] marca 2014 r. Powyższa decyzja została doręczona w dniu 6 grudnia 2016 r. na adres D. i M. Z. (Skarżących) do rąk dorosłego domownika – p. D. Z. Na powyższą decyzję Skarżący w dniu 25 stycznia 2017 r. (data nadania przesyłki w placówce pocztowej k. 12, 26 akt sądowych), reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, wywiedli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Pełnomocnik Skarżących wskazał, że został ustanowiony pełnomocnikiem Skarżących w dniu 8 grudnia 2016 r., o czym poinformował organ 22 grudnia 2016 r. W odpowiedzi na powyższe zawiadomienie o przystąpieniu do sprawy, organ poinformował, że Skarżącym decyzja została doręczona w dniu 6 grudnia 2016 r. do rąk ich matki – D. Z. Ta z kolei oświadczyła, że zapomniała przekazać decyzję swoim synom, na okoliczność czego złożyła stosowne oświadczenie (k. 10, 20 akt sądowych). Zdaniem pełnomocnika, powyższe okoliczności wskazują na brak winy Skarżących w niedochowaniu terminu do wniesienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Wniosek nie jest zasadny. W myśl postanowień art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócić termin. Zgodnie z art. 87 wspomnianej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie siedmiu dni od czasu ustania przyczyn uchybienia terminu do sądu uprawdopodobniając okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. W ocenie Sądu wniosek Skarżących nie zasługiwał na uwzględnienie, albowiem nie uprawdopodobnił okoliczności, wskazujących na niezawinione niedochowanie terminu na wniesienie skargi. W nauce prawa, jak i w orzecznictwie do niezawinionych przyczyn uchybienia terminowi zalicza się z reguły: przerwę w komunikacji, powódź, pożar, inną katastrofę, nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inna osobą. Brak winy w uchybieniu terminowi sąd ocenia w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. W ocenie Sądu, wskazana przez Skarżących okoliczność – nie przekazanie przez matkę doręczonych w dniu 6 grudnia 2016 r. decyzji - nie uprawdopodabnia braku winy Skarżących w uchybieniu terminu. Podkreślić należy, że jeżeli doręczający nie zastanie adresata w mieszkaniu, może doręczyć pismo dorosłemu domownikowi, a gdyby go nie było – zarządcy domu lub dozorcy, jeżeli nie mają oni sprzecznych interesów w sprawie i podjęli się oddania mu pisma (art. 72 § 1 p.p.s.a.). Powołany przepis wskazuje na jedną z form tzw. doręczenia zastępczego, kiedy to przesyłka nie zostaje doręczona bezpośrednio do rąk adresata, lecz przyjmuje się fikcję prawną, że takie doręczenie nastąpiło. Przepisy regulujące doręczenia zastępcze mają na celu umożliwienie prawidłowego przebiegu postępowania zwłaszcza w przypadkach, gdy dokonanie doręczenia samemu adresatowi jest utrudnione np. z uwagi na jego nieobecność pod wskazanym adresem. Doręczenie dokonane w takim trybie, uznaje się za równoznaczne z doręczeniem korespondencji samemu adresatowi. Nie ulega wątpliwości, co bezopornie wynika z akt sprawy, że zaskarżona decyzja została odebrana przez dorosłego domownika – matkę Skarżących w dniu 6 grudnia 2016 r. Podjęcie się odbioru korespondencji przez domownika adresata, nakłada na niego obowiązek należytego zadbania o interesy adresata. Niedochowanie należytej staranności przez taką osobę nie stanowi okoliczności mającej wpływ na bieg terminów w postępowaniu. To, że D. Z. nie przekazała decyzji w sprawie jej adresatom nie oznacza, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy Skarżących, którzy nie wskazali żadnych obiektywnych okoliczności uniemożliwiających dorosłemu domownikowi zawiadomienie ich o odebranej korespondencji. Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (postanowienie Sądu Najwyższego z 6.10.1998 r., II CKN 8/98). Brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując własnym bądź innych zdrowiem, życiem lub narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe (wyrok NSA z 14.5.1998 r., IV SA 1153/96). Zaznaczyć należy, że z akt administracyjnych wynika, iż stroną postępowania podatkowego w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie ustalenia zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. obok Skarżących była również ich matka – D. Z. oraz ich siostra S. Z. Obie panie osobiście odebrały adresowane do nich decyzje (o identycznej treści) odpowiednio w dniu 6 i 7 grudnia 2016 r., a zatem istniała możliwość pozyskania przez Skarżących informacji o wydaniu i treści zaskarżonej decyzji od członków rodziny. W tym celu Skarżący nie musieli zwlekać z taką informacją przekazaną przez organ ich pełnomocnikowi w dniu 18 stycznia 2017 r. Znamiennym jest również, że Skarżący podobnie jak D. Z. i S. Z. udzielili pełnomocnictwa radcy prawnemu do reprezentowania ich przed Dyrektorem Izby Skarbowej w B. w dniu [...] grudnia 2016 r., a zatem pod odebraniu decyzji tegoż organu zarówno przez p. D. jak i S. Z. Tym samym w chwili udzielenie pełnomocnictwa, zarówno D. Z. jak i S. Z. powinny mieć wiedzę o wydaniu i treści zaskarżonej decyzji. W świetle powyższego należy uznać, że nie zostały spełnione wszystkie przesłanki umożliwiające przywrócenie uchybionego terminu, w tym podstawowa (konieczna) przesłanka, jaką jest brak winy po stronie Skarżonych we wniesieniu w terminie skargi. Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na podstawie art. 86 § 1 i 3 w związku z art. 87 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.