I SA/Bk 1801/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jacek Pruszyński po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu N. Sp. z o.o. w C. wobec postanowienia referendarza sądowego z dnia 20 grudnia 2017 r. odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi N. Sp. z o.o. w C. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] września 2017 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za drugi kwartał 2015 roku p o s t a n a w i a: zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że zwolnić skarżącą Spółkę od kosztów sądowych w całości. N. Sp. z o.o. w C. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Strona skarżąca prowadzi działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży hurtowej paliw i produktów pochodnych oraz sprzedaż detaliczną paliw do pojazdów silnikowych na stacjach paliw. Spółka podała, iż w okresie 1 kwietnia 2015 r. – 30 września 2017 r. poniosła stratę z tytułu prowadzonej działalności w wysokości 93.594,66 zł, natomiast w okresie 1 stycznia – 30 września br. wygenerowała zysk w wysokości 102.887,53 zł. Wysokość kapitału zakładowego skarżącej spółki to 100.000 zł. Strona skarżąca nie dysponuje środkami trwałymi oraz środkami na kontach bankowych. W dniu [...] stycznia 2017 r., z uwagi na zaległości podatkowe, Wnioskodawcy wygasła koncesja na obrót paliwami ciekłymi, w związku z czym prowadzona działalność gospodarcza została mocno ograniczona czy też faktycznie wstrzymana. Urząd skarbowy prowadzi wobec spółki skarżącej egzekucję należności. Do akt sprawy Spółka dołączyła: bilans – sprawozdanie na dzień 30 września 2017 r.; rachunek zysków i strat za okres 1 stycznia – 30 września 2017 r.; deklaracje dla podatku od towarów i usług za okres sierpień – październik 2017 r.; wyciągi z rachunków bankowych; potwierdzenie wygaśnięcia koncesji na obrót paliwami ciekłymi. Postanowieniem z dnia 20 grudnia 2017 r. referendarz sądowy WSA w Białymstoku odmówił skarżącej Spółce przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazał, że Spółka znajduje się w sytuacji materialnej pozwalającej na uznanie, iż jest w stanie uiścić koszty sądowe w sprawie niniejszej. Zaznaczył, iż mimo udokumentowanego faktu, że dnia [...] stycznia 2017 r. Wnioskodawcy wygasła koncesja na obrót paliwami ciekłymi, w roku bieżącym (stan na 30 września) skarżąca Spółka osiągnęła dochód w kwocie 102.887,53 zł, przy przychodzie 1.280.284,58 zł. Powyższe dane, a w szczególności wysokość osiągniętego przychodu w roku bieżącym świadczą o tym, iż strona skarżąca znajduje się w dobrej sytuacji materialnej i dysponuje środkami pieniężnymi, z których z całą pewnością jest w stanie wygospodarować kwotę 48.561 zł na pokrycie kosztów związanych z wpisem od skargi. Nie zgadzając się z powyższym postanowieniem, Spółka w złożonym sprzeciwie zarzuciła błędne ustalenie jej aktualnej sytuacji finansowej. Wskazała, że uzyskany w 2017 r. zysk z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej pochodził z okresu, kiedy to Spółka posiadała jeszcze koncesję na obrót paliwami ciekłymi (styczeń 2017 r.). W późniejszym okresie Spółka praktycznie nie generowała przychodów i faktycznie zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej. Spółka nie zgodziła się ze stanowiskiem, że znajduje się w dobrej sytuacji materialnej i dysponuje środkami pieniężnymi, które mogłaby przeznaczyć na uiszczenie kosztów sądowych. Wskazała, że złożyła wniosek o ogłoszenie upadłości, jednakże Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia [...] grudnia 2017 r. go oddalił, z uwagi na bark środków na pokrycie przynajmniej kosztów postępowania upadłościowego. Zaznaczyła, że nie posiada żadnych nieruchomości ani ruchomości, nie dysponuje żadnymi środkami finansowymi, które mogłyby zostać przeznaczone na uiszczenie wpisu od skargi. Raz jeszcze podkreśliła, że sytuacja majątkowa w jakiej znalazła się Spółka nastąpiła nie z jej winy, lecz w wyniku wydania niekorzystnych decyzji podatkowych, które skutkowały wygaśnięciem koncesji na obrót paliwami ciekłymi a w konsekwencji zaprzestaniem prowadzenia działalności gospodarczej. Wobec powyższego autor sprzeciwu wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych, ewentualnie z ostrożności procesowej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej p.p.s.a.) rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6 -8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Na wstępie wskazać należy, że celem instytucji prawa pomocy jest zagwarantowanie dostępu do sądu osobom (zarówno fizycznym, jak i prawnym oraz innym jednostkom organizacyjnym), których wyjątkowo trudna sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania. Prawo pomocy jest wprawdzie jednym z elementów umożliwiającym realizację konstytucyjnego prawa do sądu, nie oznacza to jednak, że powinno być stosowane w każdym przypadku, gdy wnosi o to strona postępowania. Prawo pomocy zastrzeżone zostało dla przypadków uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Jako forma dofinansowania z budżetu państwa, powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Podkreślić wreszcie należy, że to wnioskodawca zobowiązany jest do dokładnego i zgodnego z prawdą przedstawienia własnej sytuacji majątkowej oraz wykazania, iż spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wniosek osoby prawnej o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało zatem od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, a także jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej w zakresie całkowitym następuje - gdy wykaże ona, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym – zwolnienia od kosztów sądowych lub ustanowienia pełnomocnika z urzędu, jest możliwe gdy zostanie wykazane, że podmiot taki nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z przedłożonych do akt sprawy dokumentów i oświadczeń wynika, że skarżąca Spółka od lutego 2017 r. faktycznie nie prowadzi działalności gospodarczej z uwagi na wygaśnięcie koncesji na obrót paliwami ciekłymi. W okresie od stycznia do września 2017 r. przy przychodzie w wysokości 1.280.284,58 z uzyskała dochód w wysokości 102.887,53 zł, jednakże został on wygenerowany w głównej mierze w styczniu 2017 r., kiedy to Spółka posiadała jeszcze koncesję. Okoliczność faktycznego zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej potwierdzają deklaracje VAT – 7 skarżącej Spółki za sierpień – październik 2017 r., z których wynika że zakupy towarów i usług kształtują się na poziomie zaledwie kilku tysięcy złotych. Dodatkowo należy wskazać, że na wysokość zysku skarżącej Spółki miały wpływ inne przychody operacyjne, które nie były związane bezpośrednio ze sprzedażą towarów i usług lecz wyzbywaniem się majątku skarżącej Spółki. Zauważyć bowiem należy, że z uzasadnienia postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] grudnia 2017 r. oddalającego wniosek o ogłoszenie upadłości skarżącej Spółki wynika, że trwale zaprzestała ona prowadzenia działalności gospodarczej, nie posiada żadnych nieruchomości i ruchomości, zaś posiadane przez nią środki trwałe, w szczególności pojazdy ciężarowe zostały w 2017 r. zbyte za ceny rynkowe. Tym samym obecnie skarżąca Spółka nie posiada środków finansowych ani majątku, z którego mogłaby pokryć koszty postępowania upadłościowego. W tym zakresie zgodzić się należało ze skarżącą Spółką, że w zaskarżonym postanowieniu referendarz sądowy błędnie ocenił sytuację majątkową Spółki, co rzutowało na prawidłowość podjętego rozstrzygnięcia. Mając na uwadze powyższe Sąd przyjął, że skarżąca Spółka nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Wpis sądowy w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług za drugi kwartał 2015 r. kształtujący się w wysokości 48 561 złotych pozostaje poza zasięgiem finansowym skarżącej Spółki. Dodatkowo wskazać należy, że w innej sprawie, ze skargi skarżącej Spółki (I SA/Bk 1802/17) wpis sądowy kształtuje się w wysokości 18.296 zł, co łącznie daje kwotę ponad 66 000 zł. Niewątpliwie skarżąca Spółka nie jest w stanie wygospodarować tak znacznej kwoty, szczególnie że nie prowadzi obecnie działalności gospodarczej. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 260 § 1 i 2 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.