I SA/Bk 1809/17

WyrokWSA w Białymstoku2018-03-07

Skład orzekający: Andrzej Melezini, Paweł Janusz Lewkowicz, Jacek Pruszyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podmiot, który jedynie wydzierżawił część lokalu innemu podmiotowi pod instalację automatów do gier hazardowych i pobierał z tego tytułu czynsz dzierżawny, może być uznany za "urządzającego gry" w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, podlegającego karze pieniężnej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że samo udostępnienie powierzchni lokalu, energii elektrycznej oraz pobieranie stałego czynszu dzierżawnego nie przesądza o tym, że podmiot ten "urządzał gry" na automatach. "Urządzanie gier" wymaga aktywnego udziału w procesie organizacji i prowadzenia gier, a nie jedynie pośredniego uczestnictwa polegającego na udostępnieniu miejsca. Organy administracji nie wykazały, aby skarżąca podejmowała czynności wykraczające poza umowę dzierżawy, które pozwalałyby uznać ją za podmiot urządzający gry.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na M. J. za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Organy administracji uznały skarżącą za "urządzającą gry", ponieważ wydzierżawiła część swojego lokalu pod instalację automatów i pobierała z tego tytułu czynsz. Skarżąca kwestionowała tę kwalifikację, twierdząc, że jej działania ograniczały się jedynie do udostępnienia lokalu, a nie do aktywnego urządzania gier. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika P. Urzędu Celno-Skarbowego w B. Zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. na rzecz skarżącej M. J. kwotę 4.320 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Melezini, Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), sędzia WSA Jacek Pruszyński, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 7 marca 2018 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Naczelnika P. Urzędu Celno-Skarbowego w B. z [...].07.2017 r. nr [...], 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. na rzecz skarżącej M. J. kwotę 4.320 zł (słownie: cztery tysiące trzysta dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia 6 października 2017 r. nr [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika P. Urzędu Celno-Skarbowego w B. z dnia [...] lipca 2017 r., wymierzającą M. J. (dalej powoływana jako: "Skarżąca") karę pieniężną w wysokości 24.000 zł z tytułu urządzania gier na automatach o nazwie: A., poza kasynem gry. Utrzymana w mocy sankcja wymierzona została przy powołaniu w podstawie decyzji przepisów art. 2 ust. 3 i 4, art. 6 ust. 1, art. 8, art. 14 ust. 1, art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2, art. 90 i art. 91 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 471), dalej jako "u.g.h.". Stan faktyczny sprawy przedstawiał się następująco. W dniu [...] lipca 2014 r. funkcjonariusze celni przeprowadzili w lokalu przy ul. [...] w Ł. kontrolę w zakresie przestrzegania przepisów regulujących urządzanie i prowadzenie gier hazardowych. W wyniku kontroli, w trakcie której przeprowadzono eksperyment procesowy stwierdzono, że ww. urządzenia są jest urządzeniami elektronicznymi, realizującymi wygrane pieniężne, a gra na nich zawierają element losowości. Ustalono, że automaty umożliwiają prowadzenie gier w rozumieniu art. 2 ust. 3 u.g.h. Ustalenia dokonane w trakcie przeprowadzonego eksperymentu odtworzenia przebiegu gier na urządzeniach stały się podstawą do wszczęcia postępowania karno-skarbowego w toku którego pozyskano umowę dzierżawy powierzchni zawartą w dniu [...].07.2014 r. pomiędzy "B." jako wydzierżawiającą a T. Sp. z o.o. z siedzibą w W. zwaną "Zleceniodawcą". Przedmiotem umowy jest dzierżawa części lokalu "B." ul. [...] w Ł. umożliwiająca zainstalowanie urządzeń do gier, na których dzierżawca będzie prowadził działalność gospodarczą. W umowie przewidziano, że dzierżawca będzie płacił wydzierżawiającemu czynsz dzierżawny w wysokości 100 zł, płatny od chwili uruchomienia urządzeń miesięcznie z dołu, do 10 dnia każdego miesiąca za miesiąc poprzedni. W umowie zastrzeżono, że w przypadku włamania lub jakiegokolwiek istotnego uszkodzenia urządzeń wydzierżawiający zobowiązany jest niezwłocznie powiadomić dzierżawcę. Ponadto Skarżąca zawarła w dniu [...] lipca.2014 r. umowę dzierżawy powierzchni lokalu przy ul. [...] w Ł. z H. Sp. z o.o. z siedzibą w W. pod instalację urządzenia do gier. Strony umówiły się, że dzierżawca będzie płacił wydzierżawiającej czynsz dzierżawny w wysokości 100 zł płatny od chwili uruchomienia urządzeń miesięcznie z dołu do 10 dnia każdego miesiąca za miesiąc poprzedni. Postanowiono, że w przypadku włamania lub jakiegokolwiek istotnego uszkodzenia urządzeń, wydzierżawiający zobowiązany jest niezwłocznie powiadomić dzierżawcę. Wobec powyższego organ pierwszej instancji wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wymierzenia Skarżącej kary pieniężnej w związku z urządzaniem gier na wyżej wymienionych automatach poza kasynem gry. W ramach prowadzonego postępowania karno-skarbowego powołano biegłego sądowego A. C., który w opinii z dnia [...] lipca 2014 r. stwierdził, że badane przez niego urządzenia są urządzeniami komputerowymi, oferowane przez nie gry mają charakter komercyjny, oferowane gry mają charakter losowy i zawierają element losowości. Oceniając powyższy materiał dowodowy organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] lipca 2017 r. wymierzył Skarżącej karę pieniężną w wysokości 24.000 zł (po 12.000 zł od każdego automatu) w oparciu o art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. z tytułu urządzania gry na ww. automacie poza kasynem gry. Po rozpatrzeniu odwołania, zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2017 r., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B., utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy podzielił stanowisko, że przedmiotowy automat spełnia kryteria ustawowe dla automatów do gier określone w przepisach u.g.h. W ocenie organu odwoławczego nie budzi także wątpliwości, że Skarżąca jest urządzającym gry na wskazanym na wstępie automacie i to ona podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. To Skarżąca wydzierżawiła w swoim lokalu powierzchnię pod automaty pobierając czynsz dzierżawny, zapewniła ciągłość gry poprzez udostępnienie automatów do publicznego korzystania i podłączenie do sieci elektrycznej. Mając powyższe na uwadze, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził, że organ pierwszej instancji słusznie wymierzył Skarżącemu karę pieniężną, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Nie godząc się z takim rozstrzygnięciem Skarżąca wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Działający w jej imieniu pełnomocnik zaskarżył decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w całości, zarzucając naruszenie art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. poprzez błędną wykładnię pojęcia "urządzającego gry", jako obejmującego również podmiot, którego czynności sprowadzały się wyłącznie do wydzierżawienia powierzchni lokalu podmiotowi eksploatującemu automaty do gier, bez dokonywania, zgodnie z materiałem zebranym w sprawie, żadnych innych czynności, a tym samym niezasadne objęcie Skarżącej zakresem podmiotowym normy z art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. w zw. z art. 14 ust. 1 u.g.h. i niezasadne nałożenie na Skarżącą kary pieniężnej za "urządzanie gier na automatach poza kasynem gry". Niezależnie od powyższego autor skargi podniósł także zarzut naruszenia 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. poprzez jego zastosowanie, podczas gdy wespół z art. 14 ust. 1 u.g.h. stanowi "regulację techniczną" w rozumieniu dyrektywy nr 98/34/WE, a w konsekwencji, w braku notyfikacji projektu ustawy Komisji Europejskiej, nie może być stosowany, zaś postępowanie powinno zostać w tej sprawie umorzone. Wskazując na powyższe, pełnomocnik wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę, organ podtrzymując stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga jest zasadna, jednakże tylko część postawionych zarzutów zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja wymierzająca Skarżącej karę pieniężną z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem. Stosownie do art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry. W świetle brzmienia art. 6 ust. 1 u.g.h. działalność w zakresie gier na automatach może być prowadzona na podstawie udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna gry i urządzanie takich gier jest dozwolone wyłącznie w kasynach gry. Zgodnie z art. 14 ust. 1 u.g.h. urządzanie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości oraz gier na automatach dozwolone jest wyłącznie w kasynach gry. Według art. 2 ust. 3 u.g.h. grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. Zakres definicji legalnej gry na automatach został poszerzony w art. 2 ust. 5 u.g.h., według którego grami na automatach są także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy. Wygraną rzeczową w grze na automatach jest również wygrana polegająca na możliwości przedłużania gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze (art. 2 ust. 4 u.g.h.). Wyjaśniając kwestię, czy art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. mają charakter przepisów technicznych i czy możliwe było oparcie na tych przepisach rozstrzygnięcia w rozpatrywanej sprawie należy zwrócić uwagę na wyrok TSUE z dnia 19 lipca 2012 r. wydany w połączonych sprawach Fortuna i inni C-213/11; C-214/11 i C-217/11, w którym Trybunał orzekł, że artykuł 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE należy interpretować w ten sposób, że przepisy krajowe tego rodzaju jak przepisy u.g.h., które mogą powodować ograniczenie, a nawet stopniowe uniemożliwienie prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami i salonami gry, stanowią potencjalnie "przepisy techniczne" w rozumieniu tego przepisu, w związku z czym ich projekt powinien zostać przekazany Komisji zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy wskazanej dyrektywy, w wypadku ustalenia, iż przepisy te wprowadzają warunki mogące mieć istotny wpływ na właściwości lub sprzedaż produktów. Dokonanie tego ustalenia należy do sądu krajowego. Zdaniem Trybunału za przepis "przepis techniczny" w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34 należy uznać art. 14 ust. 1 u.g.h., zgodnie z którym urządzanie gier na automatach dozwolone jest jedynie w kasynach gry. Wprawdzie dokonana przez TSUE ocena techniczności charakteru przepisu art. 14 ust. 1 u.g.h zawarta została jedynie w uzasadnieniu wyroku, tym niemniej stanowisko Trybunału zostało uznane w orzecznictwie sądów administracyjnych za dające podstawy dla stwierdzenia, że projekt ww. przepisu powinien być przed jego uchwaleniem poddany procedurze notyfikacyjnej przewidzianej dyrektywą 98/34/WE. W świetle uchwały 7 sędziów NSA z dnia 16 maja 2016 r. o sygn. II GPS 1/16, przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. UE. L z 1998 r. Nr 204, s. 37, ze zm.), którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy i może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych, a dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w tym przepisie oraz jego stosowalności w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz techniczny - w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE - charakter art. 14 ust. 1 tej ustawy. NSA podkreślił, że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie ustanawia żadnych warunków determinujących w sposób istotny nie dość, że skład, to przede wszystkim właściwości lub sprzedaż produktu. Określony tym przepisem sposób prowadzenia działalności przez podmioty urządzające gry jest obojętny z punktu widzenia występowania istotnego wpływu na właściwości lub sprzedaż produktu (automatu do gier) wykorzystywanego do urządzania na nim gier hazardowych, i to zarówno tych, o których mowa w art. 2 ust. 3 i ust. 5, jak i tych wymienionych w ust. 3 art. 129 przywołanej ustawy (pkt 4.3 uzasadnienia). Przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. ustanawia sankcję za działania niezgodne z prawem, zaś ocena tej niezgodności jest dokonywana na podstawie innych wzorców normatywnych. O możliwości zastosowania, bądź konieczności odmowy zastosowania art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. decydują bowiem okoliczności konkretnej sprawy i zestawienie w jakim przepis ten występuje w ramach konstrukcji normy prawnej odnoszącej się do ustalonego stanu faktycznego, co oznacza, że zasadniczo może stanowić on podstawę prawną nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów u.g.h. Podstawę podjętych w sprawie ustaleń stanowiły w szczególności: protokół z kontroli przeprowadzonej w lokalu nie będącym kasynem gry, eksperyment gry testowej na automacie oraz opinia biegłego A. C. W oparciu o te dowody stwierdzono, że kontrolowane urządzenia są automatami do gier losowych. Ustalono bowiem, że są urządzeniami elektronicznymi, umożliwiającymi uzyskiwanie wygranych pieniężnych i rzeczowych, zaś gry zawierają element losowości, bowiem uzyskiwane wyniki gry są nieprzewidywalne i niezależne od woli ani zręczności gracza. Tym samym należy zgodzić się z organami, że gra na przedmiotowych automatach wypełniła definicję gry na automatach. Sporne automaty użytkowane były też poza kasynem gry. Stan faktyczny sprawy niewątpliwie uprawniał organ celny do stosowania w sprawie przepisów u.g.h. i poddania ocenie skontrolowanej działalności poprzez pryzmat przepisów tej ustawy w kontekście możliwości zastosowania wobec Skarżącej sankcji finansowej przewidzianej art. 89 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h. Nie ulega wątpliwości, że kontrola funkcjonariuszy celnych przeprowadzona w lokalu prowadzonym przez Skarżącą ujawniła eksploatację spornych urządzeń do gier, których charakter odpowiadał definicji gry na automatach zawartej w u.g.h. Stąd też kwestionowanie przypisania skontrolowanym automatom umożliwiania prowadzenia gier w rozumieniu art. 2 ust. 3 i 5 u.g.h. uznać należy za bezpodstawne, podobnie jak zarzut błędnego zakwalifikowania kwestionowanych automatów jako automatów do gier losowych. Zdaniem Sądu, w zaskarżonej decyzji organ dokonał właściwej analizy, czy gry urządzane na skontrolowanych urządzeniach zawierały elementy losowości, czy też posiadały charakter losowy. Ustawa o grach hazardowych nie definiuje tych pojęć. Na gruncie języka potocznego jakieś zdarzenie (sytuacja, stan rzeczy) ma charakter "losowy", jeśli "dotyczy nieprzewidzianych wydarzeń; jest oparte na przypadkowym wyborze lub na losowaniu; dotyczy losu, doli, kolei życia; zależne jest od losu" (por. S. Skorupka, H. Auderska, Z. Łempicka (red.): Mały słownik języka polskiego, PWN, W-wa, 1969, s. 350; M. Bańko: Słownik języka polskiego, W-wa 2007, tom 2, s. 424; M. Szymczak: Słownik języka polskiego, W-wa 1988, tom 2, s. 53; E. Sobol: Mały słownik języka polskiego, W-wa 1994, s. 396). Z kolei w słowniku wyrazów obcych czytamy, że "los" to - "dola, kolej życia, bieg wydarzeń, przeznaczenie, fatum, traf, przypadek" (por. E. Sobol (red.): Słownik wyrazów obcych, W-wa 1997, s. 664). Natomiast w słowniku frazeologicznym współczesnej polszczyzny określenie "los" pojawia się jako element szerszych zwrotów języka naturalnego związanych z sytuacjami, w których: "coś się rozstrzyga", "coś się decyduje", "coś zachodzi", "istnieje stan niepewności" (S. Baba, J. Liberek, Słownik frazeologiczny języka polskiego, Warszawa 2002). I wreszcie w słowniku synonimów autorstwa A. Dąbrówki, E. Geller, R. Turczyna (Warszawa 2004), jako określenia synonimiczne dla pojęcia "los" przywołuje się "fortunę", "przypadek", "zrządzenie", "traf", "zbieg okoliczności", "splot wydarzeń", "zbieżność". Z kolei zwrot "charakter" w słownikach języka polskiego tłumaczony jest jako "zespół cech właściwych danej osobie, przedmiotowi lub zjawisku" (por. S. Skorupka, H. Auderska, Z. Łempicka (red.): Mały słownik języka polskiego, W-wa 1969, s. 72; M. Bańko: Słownik języka polskiego, W-wa 2007, tom 1, s. 199). Wykładnia językowa zwrotu "charakter losowy", zawartego w art. 2 ust. 5 u.g.h., prowadzi do wniosku, że uprawnione jest utożsamianie powyższego zwrotu języka prawnego nie tylko z sytuacją, w której wynik gry zależy od przypadku, ale także z sytuacją, w której wynik gry jest nieprzewidywalny dla grającego. Nieprzewidywalność wyniku gry, brak pewności co do tego, jaki wynik padnie, wobec niemożności przewidzenia "procesów" zachodzących in concreto w danym urządzeniu, pozostaje immanentną cechą tego rodzaju gry na automacie (por. M. Pawłowski: Gry losowe i zakłady wzajemne, opubl. w: Prawo Spółek 1997, nr 7-8, s. 78). Podsumowując, zestawienie zamieszczonych w art. 2 ust. 3 i ust. 5 u.g.h. zwrotów "gra zawiera element losowości" oraz "gra ma charakter losowy" prowadzi do wniosku, że o ile na gruncie art. 2 ust. 3 ustawy, poza losowością gry na automacie, możliwe jest jeszcze wprowadzenie do gry, jako istotnych, elementów umiejętności, zręczności lub wiedzy gracza, o tyle na gruncie art. 2 ust. 5 u.g.h. te elementy (umiejętności, zręczności, wiedzy) mogą mieć jedynie charakter marginalny, aby zachowała ona charakter losowy w rozumieniu art. 2 ust. 5. Dominującym elementem gry musi być "losowość" rozumiana jako sytuacja, w której wynik gry zależy od przypadku, a także jako sytuacja, w której rezultat gry jest nieprzewidywalny dla grającego. W świetle powyższego należy uznać, że pojęcie charakter losowy jest pojęciem znacznie szerszym niż pojęcie element losowości. Z zebranych dowodów wynika, że gracz nie był w stanie przewidzieć rezultatu przeprowadzonej gry, jak również nie miał wpływu na odpowiednie ustawienie bębnów. Zatem rezultat gry był nieprzewidywalny dla grającego, a tym samym gra miała charakter losowy, zawierając jednocześnie element losowości. Tym samym, należy zgodzić się z organem, że gry na przedmiotowych automatach wypełniły definicję gier na automatach w rozumieniu u.g.h. Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w opinii biegłego sądowego A. C., która w pełni koreluje i potwierdza ustalenia dokonane przez funkcjonariuszy celnych. Ustalono, że są to urządzenia elektroniczne, które realizują wygrane pieniężne i rzeczowe i oferują gry zawierające element losowości. Skład orzekający nie podziela natomiast oceny organów w zakresie uznania Skarżącej za podmiot urządzający gry na automatach. Przypomnieć należy, że w myśl art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry. Ustawa o grach hazardowych nie zawiera legalnej definicji "urządzającego gry", jednak posługuje się tym określeniem w wielu przepisach, z których można wywnioskować zakres treściowy tego pojęcia. Pojęcie "urządzanie" stanowi synonim takich pojęć jak "utworzyć, uporządkować zagospodarować, "zorganizować, przedsięwziąć, zrobić" (Słownik poprawnej polszczyzny, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1994). W ocenie Sądu uznanie danego podmiotu za "urządzającego gry" w rozumieniu art. 89 ust. 1 u.g.h. każdorazowo wymaga uwzględnienia okoliczności faktycznych konkretnej sprawy, w tym ustalenia, czy osoba taka lub podmiot podejmował czynności polegające między innymi na aktywnych działaniach wskazujących na istotny udział w procesie urządzania nielegalnych gier hazardowych lub też w sposób bezpośredni odnosi korzyści finansowe w związku z urządzaniem gry na automatach w niedozwolonym do tego miejscu. W praktyce pojęcie to obejmuje w szczególności zachowania aktywne polegające na zorganizowaniu i pozyskaniu odpowiedniego miejsca na zamontowanie urządzeń, przystosowania go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego miejsca nieograniczonej ilości graczy, utrzymywanie automatów w stanie stałej aktywności, umożliwiające ich sprawne funkcjonowanie, wypłacanie wygranych (w stosunku do automatów o jakich mowa w art. 2 ust. 3 u.g.h.), związane z obsługą urządzeń, czy zatrudnieniem odpowiedniego przeszkolonego personelu. Dla zrealizowania zamierzenia – działalności w zakresie gier na automatach – dojść może w wyniku zaangażowania i współdziałania więcej niż jednego podmiotu. Nie może to jednak oznaczać automatyzmu skutkującego uznaniem, że podmioty, które w jakimkolwiek zakresie uczestniczą w ciągu zdarzeń prowadzących do udostępnienia użytkownikom automatu do gier, objęte są bezwarunkowo dyspozycją art. 89 ust. 1 jako "urządzający gry". I tak w ocenie Sądu, pojęcie "urządzanie gier" nie następuje w związku z samą czynnością oddania do używania powierzchni lokalu innemu podmiotowi pod eksploatację automatu w ramach umowy najmu lub dzierżawy. Zdaniem organu, o uznaniu Skarżącej za podmiot "urządzający gry na automatach świadczy zawarcie umowy dzierżawy części powierzchni lokalu w celu ustawienia automatów do gier oraz czerpanie korzyści z faktu ich zainstalowania i użytkowania. W ocenie Sądu, okoliczność ta nie przesądza, że Skarżąca urządzała gry na automatach. Wydzierżawiający (Skarżąca) miał bowiem jedynie obowiązek udostępnić dzierżawcy przedmiot dzierżawy w postaci części powierzchni lokalu w celu zainstalowania urządzeń do gier. Z zawartej umowy nie wynikają natomiast jakiekolwiek inne obowiązki po stronie Skarżącej związane z eksploatacją automatów do gier. Samo zobowiązanie do powiadomienia dzierżawcy o włamaniu lub jakimkolwiek istotnym uszkodzeniu jego urządzeń, nie wykracza poza granice umowy dzierżawy i nie świadczy o zaangażowaniu Skarżącej w proces urządzania gier na automatach. Z kolei czerpanie korzyści w tym przypadku wiązało się z uzyskiwaniem przez Skarżącą czynszu dzierżawnego w wysokości 100 zł miesięcznie. Dzierżawa ze swojej istoty ma charakter odpłatny, zatem wskazane wynagrodzenie wydzierżawiająca uzyskiwała tytułem dzierżawy, a nie w związku z urządzaniem gier. Fakt, że czynsz był płatny od chwili uruchomienia urządzeń nie oznacza, że następnie dochody Skarżącej z tego tytułu i ich wysokość były uzależnione od ich dalszego użytkowania, a zatem, że Skarżąca uzyskiwała korzyści ze względu na zapewnienie sprawnego funkcjonowania tych urządzeń. Nie oznacza zatem, że Skarżąca ponosiła ryzyko ekonomiczne związane z procesem urządzania gier. Organ wskazuje także na takie okoliczności, jak zapewnienie energii elektrycznej, bezpieczeństwa automatów oraz obsługi lokalu. W ocenie Sądu również wymienione okoliczności, nie dają podstaw do uznania Skarżącej za współurządzającego gry na automatach. Samo bowiem udostępnienie miejsca (z zapewnieniem energii elektrycznej), w celu urządzania gier w lokalu, w którym prowadzona jest inna działalność gospodarcza, nie jest przejawem aktywnego uczestnictwa w tym procesie, lecz co najwyżej warunkiem rozpoczęcia tego procesu – czyli swego rodzaju pośrednim uczestnictwem w procesie urządzania, które jednak ze względu na sankcyjny i dotkliwy charakter odpowiedzialności przewidzianej w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., na tym etapie działania nie może być jeszcze utożsamiane z zachowaniem wypełniającym ustawowe znamiona "urządzania gier". Wskazać przy tym należy, że z dotychczasowych ustaleń wynika, że dysponentem skontrolowanych automatów była firma T. Sp. z o.o. i H. Skarżącej nie przysługiwały żadne prawa do automatów. Z zawartej umowy, ani z innych dowodów nie wynika, aby Skarżąca miała obowiązek sprawowania nadzoru nad urządzeniem i zapewnienia mu prawidłowego działania. Nie wykazano, że sprawowanie przez Skarżącą nadzoru nad posiadanym lokalem wiązało się ze wstawionymi tam automatami, a nie z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą. Należy zauważyć, że Skarżąca przesłuchana w celu ustalenia spornych okoliczności związanych funkcjonowaniem automatów w jej lokalu wyjaśniła, że prowadzi w lokalu inną działalność. Konsekwentnie twierdziła, że nie zajmowała się urządzeniami wstawionymi do jej lokalu i nie ma do nich kluczy. Mając na uwadze powyższe, organy administracyjne nie wykazały, aby Skarżąca poza udostępnieniem powierzchni lokalu, energii i pobieraniem z tego tytułu stałej kwoty czynszu wykonywała także inne czynności, które pozwalałyby ją uznać za podmiot urządzający gry na automatach. Oceniając przeprowadzone w sprawie postępowanie Sąd podkreśla, że na organy nałożony został obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, czemu towarzyszy obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 122 i 187 § 1 o.p.). Warunkiem prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy jest nie tylko zebranie wszystkich istotnych dla sprawy dowodów, ale również ich prawidłowa ocena. Oceny tej organ powinien dokonać na podstawie własnej wiedzy oraz doświadczenia życiowego, a o jej prawidłowości decyduje to, czy wyciągnięte przez organ wnioski mają logiczne uzasadnienie (art. 191 o.p.). Wyniki rozpatrzenia dowodów, dające obraz stanu faktycznego, powinny być przekonująco umotywowane i znajdować odzwierciedlenie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, obrazując proces myślowy, który doprowadził do podjęcia określonych ustaleń i w konsekwencji wydania takiego, a nie innego rozstrzygnięcia. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że prowadząc postępowanie organy naruszyły przedstawione zasady postępowania określone w art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 o.p. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy i tym samym zaskarżona decyzja podlega uchyleniu. Przedstawione okoliczności stanu faktycznego niniejszej sprawy nie dawały podstaw do uznania Skarżącej jako urządzającego gry na automatach poza kasynem gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Innymi słowy wskazane w zaskarżonej decyzji przyczyny, były niewystarczające do nałożenia na Skarżącą kary pieniężnej. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ winien uwzględniając przedstawione wyżej uwagi i przeprowadzić postępowanie wyjaśniające mające na celu ustalenie, czy Skarżąca urządzała gry na automatach. Dopiero pełne zgromadzenie materiału dowodowego i jego wszechstronna ocena mogą stanowić podstawę do wydania i uzasadnienia decyzji administracyjnej. Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369) uchylił zaskarżoną decyzję, uznając że została ona wydana z naruszeniem przepisów postępowania, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. O kosztach postępowania rozstrzygnięto w pkt II na podstawie art. 200, art. 205 § 2 ww. ustawy oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804). Na zasądzone koszty składa się wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 3.600 zł oraz uiszczony wpis w kwocie 720 zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło