I SA/Bk 181/07
WyrokWSA w Białymstoku2007-06-27
Skład orzekający: Urszula Barbara Rymarska, Sławomir Presnarowicz, Wojciech Stachurski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy celne prawidłowo ustaliły wartość celną pojazdu, odrzucając deklarowaną przez skarżącego cenę zakupu i opierając się na opinii biegłego, mimo że skarżący podnosił, iż niska cena wynikała z wcześniejszego wypadku i uszkodzenia silnika?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy celne naruszyły zasady prawdy obiektywnej i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego (art. 122 i 187 Ordynacji podatkowej), ponieważ nie wyjaśniły wystarczająco stanu faktycznego dotyczącego uszkodzeń pojazdu w momencie jego zakupu i zgłoszenia celnego. Brak pełnego ustalenia tych okoliczności uniemożliwił prawidłowe zastosowanie przepisów dotyczących ustalania wartości celnej, w tym art. 29 i 31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego.Stan faktyczny
Skarżący S. S. zakwestionował decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. ustalającą wartość celną sprowadzonego samochodu osobowego. Organy celne odrzuciły zadeklarowaną przez skarżącego niską wartość pojazdu, wskazując na powiązania między kupującym a sprzedającym oraz dane rynkowe. Skarżący argumentował, że niska cena wynikała z uszkodzeń pojazdu, w tym uszkodzenia silnika, co zostało częściowo potwierdzone przez biegłego. Organy odwoławcze utrzymały w mocy decyzję, uznając brak dowodów na uszkodzenia w momencie importu.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w B., stwierdził, że decyzja nie może być wykonana, oraz zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Sławomir Presnarowicz,, asesor WSA Wojciech Stachurski, Protokolant Katarzyna Luto, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 27 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie wartości celnej towaru 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości, 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w B. na rzecz skarżącego S. S. kwotę 400 zł (słownie: czterysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Naczelnik Urzędu Celnego w B. decyzją z [...] października 2006 r.
nr [...], podjętą w wyniku ponownego rozpoznania sprawy, określił skarżącemu S. S. kwotę wynikającą z długu celnego w wysokości [...] zł, należny podatek akcyzowy w kwocie [...] zł oraz należny podatek od towarów i usług w wysokości [...] zł tytułu zgłoszenia do procedury dopuszczenia do obrotu samochodu osobowego marki [...], rok produkcji 2000, pojemność silnika [...] cm3. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ wskazał, że wartość 1200 USD, podana w umowie sprzedaży z dnia 1 czerwca
2005 r. (z adnotacją, iż pojazd jest po wypadku), nie może być zaakceptowana dla potrzeb celnych z uwagi na powiązania występujące między kupującym (ojcem S. S.) i sprzedającym (synem A. S.). Porównując wartości notowań samochodów na rynku krajowym wg danych zawartych w katalogu INFO-EKSPERT z wartością pojazdu zadeklarowaną przez skarżącego (na kwotę 5.645 zł wraz z zagranicznymi kosztami transportu) organ uznał, że wartość pojazdu została zaniżona. W związku z powyższym organ celny wartość celną ustalił na podstawie art. 31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego z wykorzystaniem opinii biegłego.
W dniu [...] października 2006 r. do Urzędu Celnego w B. wpłynęło pismo strony wraz z opinią techniczno – ekonomiczną nr [...] z [...] października 2006 r., wskazującą na uszkodzenia przedmiotowego pojazdu, które podczas oględzin w dniu 1 sierpnia 2005 r. "nie były ujawnione" oraz dwoma wydaniami prasy amerykańskiej zawierającymi oferty sprzedaży pojazdów, następnie 10 listopada 2006 r. odwołanie, w którym pełnomocnik skarżącego zarzucił, że organ celny ustalając stan faktyczny sprawy pominął wyjaśnienie zawarte w piśmie z dnia [...] października 2006 r. dokumentujące i potwierdzające dokonane w samochodzie naprawy w tym naprawę silnika. Zarzucił również, że biegły dokonując wyceny samochodu powinien był uwzględnić stan pojazdu wpływający na jego wartość, a ustalenia wartości dokonać na podstawie cen bieżących obowiązujących na rynku kraju importu dla samochodów używanych.
Dyrektor Izby Celnej w B., po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania, decyzją z [...] stycznia 2007 r. nr [...] uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej określenia kwoty wynikającej z długu celnego oraz należnego podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług i określił kwotę wynikającą z długu celnego w kwocie [...] zł, należny podatek akcyzowy w kwocie [...] i należny podatek od towarów i usług w kwocie [...] zł, w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że dokument rewizji celnej towaru sporządzony w dniu [...] lipca 2005 r. określa, iż przedmiotem importu był samochód osobowy, używany, kompletny, bez widocznych znacznych uszkodzeń mechanicznych, marki [...], roku produkcji 2000, określa jego elementy wyposażenia i stwierdzone uszkodzenia. Organ zaznaczył, że zgodnie z tytułem własności pojazdu jest on w pełni sprawnym samochodem dopuszczonym do ruchu w USA po przeprowadzeniu odpowiednich badań. W tytule własności (CERTIFICATE OF TITLE) nie jest opisany stan pojazdu na chwilę jego sprzedaży, tj. na dzień [...].06.2006 r. Istnieje natomiast informacja, że jest to pojazd z odzysku, który przeszedł pozytywnie badania i został dopuszczony do ruchu. Podniósł, że dokument ten, ani też żaden z pozostałych złożonych przez stronę w postępowaniu, nie potwierdza opisanych uszkodzeń silnika pojazdu na dzień [...].07.2005 r. tj. dzień złożenia zgłoszenia celnego SAD nr [...]. Tym samym uznano, że niskiej ceny pojazdu nie można uzasadniać wcześniejszym wypadkiem, ani uszkodzeniem silnika w dniu sprzedaży.
Organ odwoławczy podkreślił, iż dokonanie późniejszych napraw po imporcie towaru czy też opłacalność importu takiego pojazdu na obszar Wspólnoty nie jest elementem wartości celnej w rozumieniu ww. przepisu Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Wskazał, że z otrzymanego przez Urząd Celny w B. w dniu [...].02.2006 r. zaświadczenia o przeprowadzeniu badaniu technicznym pojazdu stwierdzającego, iż zaimportowany samochód spełnia wymagania techniczne art. 66 ustawy Prawo o ruchu drogowym wynika, że badanie wykonano w dniu 04.08.2005 r., podczas gdy ww. pojazd na placu odpraw Oddziału Celnego w B. pozostawał do dnia 03.08.2005 r. Tym samym brak jest podstaw do uwzględnienia twierdzeń co do niesprawności pojazdu, jak też o dokonanych naprawach przed zarejestrowaniem pojazdu w Polsce, tym bardziej, że Strona, mimo wezwania organu celnego, nie udokumentowała poniesionych w tym zakresie kosztów. Ponadto tłumaczenie dokumentu własności pojazdu CERTICATE OF TITLE z dnia [...].08.2002 r. sporządzone przez tłumacza przysięgłego w dniu 19.08.2005 r. wskazuje, iż adnotacja REBUILD SALVAGE/OH stanowi świadectwo własności
i jednocześnie świadectwo dopuszczenia do ruchu, co oznacza, iż pojazd jest w pełni sprawnym pojazdem dopuszczonym do ruchu w USA. Wskazał także,
że potwierdzenie umowy przez notariusz publicznego stanowi jedynie stwierdzenie zawarcia czynności cywilnoprawnej w obecności notariusza i tym samym nie jest jednoznaczne z ustaleniem wartości celnej w rozumieniu art. 29 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny.
Dyrektor Izby Celnej w B. uwzględniając wskazał, że całkowita wysokość korekt z tytułu stanu technicznego samochodu, popyt rynkowy regionalny
i krajowy na pojazdu używane oraz przebieg stanowi wartość ujemną i wynosi 32 %. Wartość pojazdu będącego przedmiotem importu ustalono na podstawie opinii określającej wartość samochodu podobnego w wysokości 53.000 PLN brutto (opinia nr [...] z [...].04.2006 r.) z uwzględnieniem korekt wynikających z opinii
nr [...] z [...].08.2005 r., uzupełnionej pismem z [...].02.2006 r. oraz wyjaśnień
z [...].12.2006 r. Organ przedstawił sposób wyliczenia wartości celnej pojazdu – dało to kwotę 15.107,69 PLN.
Na powyższą decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. S. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Wskazał, że powodem wniesienia skargi jest nie wyjaśnienie podjętych decyzji w jego sprawie, dotyczących samochodu [...], niesłusznie podnoszących wartość samochodu.
W odpowiedzi Dyrektor Izby Celnej w B. wniósł o oddalenie skargi podtrzymując w całości stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie. Podstawowym celem i efektem kontroli sądowej jest eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznych niezgodnych z prawem i przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści.
Zgodnie z postanowieniami art. 29 ust.2 lit. a) Wspólnotowego Kodeksu Celnego przy ustalaniu, czy wartość transakcyjna jest do zaakceptowania fakt,
iż kupujący i sprzedawca są ze sobą powiązani, nie stanowi sam w sobie wystarczającej podstawy do niezaakceptowania wartości transakcyjnej. Gdy okaże się to konieczne, okoliczności dotyczące sprzedaży bada się, a wartość transakcyjną akceptuje, pod warunkiem, że powiązanie nie wpłynęło na cenę. Natomiast w myśl postanowień art.143 ust. 1 rozporządzenia Komisji(EWG) z 2 lipca 1993 r.
nr 2454/93, ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (DZ. Urz. WE L 253 ze zm.) za osoby powiązane uważa się osoby będące członkami rodziny.
Powiązania między stronami transakcji (istniejący stosunek pokrewieństwa między kupującym a sprzedającym) oraz porównanie wartości notowań samochodów na rynku krajowym (wg danych zawartych w katalogu INFO-EKSPERT) z wartością pojazdu zadeklarowaną przez skarżącego na kwotę 5.645 zł (z uwzględnieniem zagranicznych kosztów transportu) dały organom podstawę do wszczęcia postępowania, którego celem było ustalenie wartości celnej.
Nie kwestionując uprawnień organów celnych do weryfikacji zgłoszeń celnych w tym deklarowanej przez zgłaszającego wartości celnej towarów przywożonych
na obszar celny Wspólnoty (ustalania wartości celnej towarów oraz ustalania czy wartość transakcyjna jest do zaakceptowania), Sąd zauważa, że organ rozpatrujący sprawę narusza prawo w wypadku wadliwej oceny stanu faktycznego, wadliwego zastosowania prawa, ale również wtedy, gdy prawidłowo zastosuje prawo
do wadliwie ustalonego stanu faktycznego.
W przypadku transakcji między osobami powiązanymi wartość transakcyjna jest akceptowana, a towary wyceniane w/g ceny transakcyjnej, o ile zgłaszający udowodni, że taka wartość jest zbliżona do jednej z występujących w tym samym lub w zbliżonym czasie: i) wartości transakcyjnej przy sprzedaży kupującemu, w żadnym konkretnym przypadku niepowiązanemu ze sprzedawcą, identycznych lub podobnych towarów, które mają zostać wywiezione do Wspólnoty (art. 29 ust. 2 lit. b Wspólnotowego Kodeksu Celnego). Mając na uwadze powyższe jak również wyjaśnienia skarżącego, który niską cenę pojazdu uzasadniał wcześniejszym wypadkiem i uszkodzeniem silnika w dniu sprzedaży, nie można jak to przyjął organ opierając się na tytule własności pojazdu (CERTIFICATE OF TITLE) z dnia [...] sierpnia 2002 r. uznać, że sprowadzony samochód z uwagi na jego dopuszczenie
do ruchu w USA, w dniu odprawy celnej był samochodem w pełni sprawnym. Jak słusznie zauważa Dyrektor Izby Celnej w B., w tytule własności nie jest opisany stan pojazdu na chwilę jego sprzedaży, tj. na dzień [...].06.2005 r. Nie może na to wskazywać również adnotacja, że jest to pojazd z odzysku, który przeszedł pozytywnie badania i został dopuszczony do ruchu. Organy nie ustaliły, bowiem czy poprzedni właściciel (syn skarżącego) był jego pierwszym właścicielem czy też nie
i nabył przedmiotowy samochód, jako pojazd z odzysku, a także czy pojazd uległ wypadkowi po dacie jego powtórnego dopuszczenia do ruchu w 2002 r. na terenie Stanów Zjednoczonych.
W ocenie Sądu nie wyjaśnienie w toku prowadzonego postępowania
ww. okoliczności nie pozwala na kategoryczne twierdzenie, że przyczyną niskiej ceny pojazdu nie mógł być wcześniejszy wypadek, ani uszkodzenie silnika w dniu sprzedaży samochodu oraz w dniu [...].07.2005 r. tj. dniu złożenia zgłoszenia celnego SAD nr [...] i w konsekwencji ustalenie wartości celnej
na podstawie art. 31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Tym bardziej, że również rzeczoznawca J. S., powołany przez Naczelnik Urzędu Celnego w B., w opinii z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] opisując widoczne uszkodzenia wskazywał, że silnik jest uszkodzony, nie uruchamia się (z widocznymi wyciekami oleju z uszczelnień kadłuba). Dopiero ustalenie, ze wartość celna nie może być ustalona na podstawie art. 29 Wspólnotowego Kodeksu Celnego daje organom prawo jej ustalenia z uwzględnieniem postanowień art. 31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, w tym z uwzględnieniem opinii biegłego rzeczoznawcy.
Poprzez niewystarczające ustalenie stanu faktycznego, naruszono postanowienia art. 122 ustawy Ordynacja podatkowa tj. zasadę prawdy obiektywnej znajdującą swoje rozwiniecie w postanowieniach art. 187 ustawy Ordynacja podatkowa. Z zasady tej wynika obowiązek organu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego w taki sposób, by stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał za zasadny zarzuty niedokładnego wyjaśnieniem stanu faktycznego tj. naruszenie art. 122 i art. 187 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa uznając, że naruszenie wskazanych przepisów proceduralnych mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organy powinny ustalić okoliczności, które mogły wpływać na celne pojazdu w tym m.in. czy poprzedni właściciel (syn skarżącego) był jego pierwszym właścicielem czy też nabył samochód, jako pojazd
z odzysku, a także czy pojazd uległ wypadkowi po dacie jego powtórnego dopuszczenia do ruchu w 2002 r. na terenie Stanów Zjednoczonych.
Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uwzględnił skargę i uchylił zaskarżoną decyzję.
W oparciu o przepisy art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, że zaskarżony akt nie podlega wykonaniu,
a o kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205
§ 1 tejże ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło