I SA/Bk 186/12

WyrokWSA w Białymstoku2012-08-29

Skład orzekający: Jacek Pruszyński, Sławomir Presnarowicz, Urszula Barbara Rymarska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo ustalił podstawę opodatkowania VAT na podstawie analizy rachunków bankowych i innych dowodów, pomimo zarzutów podatnika o wadliwe ustalenie stanu faktycznego i naruszenie przepisów postępowania podatkowego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe dopełniły obowiązku zebrania i oceny materiału dowodowego, prawidłowo ustalając stan faktyczny i podstawę opodatkowania VAT na podstawie analizy rachunków bankowych, wyjaśnień nabywców oraz danych z portalu Allegro. Zarzuty skarżącego dotyczące wadliwego ustalenia stanu faktycznego oraz naruszenia przepisów postępowania podatkowego zostały oddalone, gdyż organy działały zgodnie z zasadami postępowania i prawidłowo oceniły dowody.
Stan faktyczny
Skarżący prowadził sprzedaż artykułów kosmetycznych przez internetowy portal Allegro w 2010 roku, nie ewidencjonując i nie deklarując całości obrotów oraz podatku VAT. Organy podatkowe na podstawie analizy rachunków bankowych, wyjaśnień nabywców oraz danych z portalu Allegro ustaliły, że skarżący zaniżył obrót i podatek VAT. Skarżący kwestionował prawidłowość tych ustaleń oraz zarzucał naruszenie przepisów postępowania podatkowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Pruszyński, Sędziowie sędzia WSA Sławomir Presnarowicz, sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska (spr.), Protokolant Beata Rusiecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do grudnia 2010 roku oddala skargę. Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w B. z [...] kwietnia 2012 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z [...] lutego 2012 r. nr [...], w której dokonano M. S. (dalej również jako skarżący, podatnik) rozliczenia podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do grudnia 2010 r. w sposób odmienny, aniżeli zadeklarował to podatnik. Organy ustaliły, że skarżący dokonywał w 2010 r. sprzedaży artykułów kosmetycznych (wód toaletowych, wód perfumowanych, zestawów kosmetycznych i innych) za pośrednictwem internetowego portalu Allegro.pl, posługując się nickiem "[...]". W okresie od stycznia do grudnia 2010 r. nie ewidencjonował i nie deklarował całości obrotów oraz podatku należnego od towarów i usług z tytułu dokonywanej przez siebie sprzedaży za pośrednictwem ww. portalu internetowego. Zdaniem organu świadczą o tym przede wszystkim dostarczone przez podatnika wydruki historii posiadanych przez niego rachunków bankowych wykorzystywanych w prowadzonej działalności gospodarczej. W zaskarżonej decyzji stwierdzono, że zapisy na rachunkach bankowych zawierają: datę księgowania, datę operacji, opis operacji, kwotę operacji oraz saldo po operacji. Za przelewy związane z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą uznano wpłaty w urzędach pocztowych (z podaniem numeru urzędu), których dokonały konkretne osoby (podane imię i nazwisko), bądź klient o numerze nadanym przez sprzedającego, a także wpłaty klientów za pośrednictwem PAYU S.A. w Poznaniu i inne bezpośrednie wpłaty klientów. Przy ustaleniu wpływów z tytułu sprzedaży uwzględniono zwroty wpłat z tytułu zwrotu towarów i innych odstąpień od zakupu, wyeliminowano przelewy na inne rachunki, wpływy z innych rachunków, opłaty za zakupione przez podatnika towary, pobrania gotówki z bankomatów, zakupy przy użyciu karty bądź opłaty innych zobowiązań regulowanych przelewami bankowymi. Dyrektor Izby Skarbowej potwierdził, że w wyniku analizy rachunków bankowych skarżącego ustalono, iż wpływy z tytułu sprzedaży wysyłkowej za pośrednictwem portalu Allegro wyniosły w okresie od stycznia do grudnia 2010 r. łącznie 512.265,50 zł brutto (419.890 zł netto i podatek VAT 92.376 zł). W złożonych do Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. deklaracjach VAT-7 podatnik zadeklarował natomiast łącznie za wymieniony okres sprzedaż netto na poziomie 15.146 zł i podatek VAT w kwocie 3.333 zł. Organ odwoławczy stwierdził ponadto, że na ustalenie stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie mają wpływ pisemne wyjaśnienia nabywców towarów sprzedawanych przez kontrolowanego. Wynika z nich, że płatności za zakupiony przez Internet towar, który otrzymali przesyłką pocztową, dokonali za pośrednictwem rachunku bankowego (bezpośredni przelew na rachunek bankowy lub wpłata za pośrednictwem urzędu pocztowego). Jedna osoba poinformowała, że za zakupioną wodę toaletową zapłaciła gotówką w kwocie 140 zł, a odbioru towaru i zapłaty dokonała na ulicy [...] w B. Istotnymi dowodami potwierdzającymi, że wpłaty dokonywane na rachunki bankowe podatnika dotyczą prowadzonej przez niego działalności gospodarczej są również zawarte w aktach sprawy wydruki z ogólnodostępnej strony internetowej www.archiwumallegro.pl. Organ wskazał, że dane zawarte na tej stronie umożliwiają powiązanie wpłat na rachunki bankowe podatnika z aukcjami Allegro. Wpłacający celem identyfikacji wpłaty podawali bowiem nr aukcji i nick, co pozwala na potwierdzenie transakcji sprzedaży (zakupu) oraz umożliwia weryfikację towarów i osób dokonujących zakupu na ww. stronie internetowej. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej wskazane dowody i fakty, traktowane łącznie i we wzajemnym powiązaniu, jednoznacznie dowodzą, że skarżący dokonywał sporej części sprzedaży artykułów kosmetycznych przez Internet poza ewidencją księgową, przez co w 2010 r. zaniżył obrót i VAT. Organ odwoławczy podzielił także stanowisko organu I instancji w zakresie braku prawa do odliczenia VAT naliczonego za grudzień 2010 r. wynikającego z podwójnego ujęcia w rejestrze zakupu VAT tej samej faktury wewnętrznej nr [...]. Wobec powyższego Dyrektor Izby Skarbowej za słuszne uznał stwierdzenie nierzetelności ewidencji prowadzonych przez podatnika dla celów rozliczenia podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2010 r. w zakresie stwierdzonych nieprawidłowości. Jego zdaniem trafnie określono podstawę opodatkowania na podstawie art. 23 § 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) - dalej w skrócie: "o.p.". W skardze do Sądu pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: art. 120 w zw. z art. 122 i art. 187 § 1 o.p., poprzez wydanie przedmiotowej decyzji w oparciu o wadliwie ustalony stan faktyczny, w szczególności uznanie, że wpłaty na wskazane rachunki bankowe stanowią niezaewidencjonowane przychody ze sprzedaży; art. 199a § 3 o.p. poprzez samodzielnie uznanie przez organ kontroli skarbowej, że doszło do niezaewidencjonowania przychodów ze sprzedaży podczas gdy zgodnie z dyspozycją wskazanego przepisu organ kontroli skarbowej był zobowiązany wobec wątpliwości w tym zakresie, do wystąpienia do sądu powszechnego o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego; art. 121 § 1 oraz art. 124 w zw. z art. 210 § 4 o.p., polegające na brakach w uzasadnieniu skarżonej decyzji, w szczególności w zakresie uzasadnienia faktycznego i prawnego zakwestionowania przez organ kontroli skarbowej ewidencjonowania przychodów ze sprzedaży, co jednocześnie narusza zasadę zaufania do działania tego organu. Autor skargi podniósł, że organ oparł się jedynie na przeświadczeniu, że kwota, która wpłynęła na rachunek bankowy związana jest z przychodem z działalności gospodarczej. Nie brał jednak pod uwagę, że jeden z rachunków prowadzony jest wspólnie z żoną skarżącego. Kwoty wpływające na ten rachunek nie muszą więc być związane z działalnością gospodarczą. Pełnomocnik dodał, że organ nie pokusił się o ustalenie, czy doszło do zawarcia umowy sprzedaży, co stanowiło jej przedmiot i czy rzecz została wydana kupującemu. Zarzucił, że rozważania organu skupiły się na wskazaniu, że na konkretne rachunki bankowe wpływały w określonym czasie konkretne kwoty, bez uzasadnienia dlaczego przyjęto, iż stanowią one przychód z prowadzonej działalności. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Zarzuty sformułowane przez pełnomocnika skarżącego dotyczą naruszenia przez organy przepisów postępowania podatkowego. Oceniając je, wskazać przede wszystkim trzeba, że obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy nałożony został na organy podatkowe, o czym stanowi art. 122 o.p. Uzupełnieniem tej zasady jest, skierowany do organów podatkowych, obowiązek zebrania całego materiału dowodowego (art. 187 § 1 o.p. - tzw. zasada zupełności). Zadaniem tych organów jest więc takie ustalenie stanu faktycznego sprawy, aby odpowiadał on rzeczywistości. Warunkiem prawidłowego ustalenia stanu faktycznego jest zarówno zebranie wszystkich istotnych dla sprawy dowodów, ale także ich prawidłowa ocena. Oceny tej organ dokonuje natomiast na podstawie własnej wiedzy oraz doświadczenia życiowego, a o jej prawidłowości decyduje to, czy, czy wyciągnięte przez organ wnioski mają logiczne uzasadnienie (art. 191 o.p.). Przy czym rozpatrzeniu podlegają nie tylko poszczególne dowody odrębnie, lecz wszystkie dowody we wzajemnej łączności. W efekcie, wyniki ustaleń powinny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, która wedle przepisu art. 210 § 4 o.p. powinna zawierać w szczególności - wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Jest to istotny element realizacji zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 § 1 o.p.) i zasady przekonywania (art. 124 o.p.). Zdaniem Sądu organy podatkowe nie uchybiły powyższym zasadom postępowania podatkowego i dołożyły wszelkich starań, by dokładnie ustalić stan faktyczny w niniejszej sprawie. Materiał dowodowy jest kompletny i daje podstawę do podjęcia ustaleń w zakresie nieewidencjonowania całości obrotów z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej i nie deklarowania podatku należnego z tego tytułu. Potwierdzają to wydruki z rachunków bankowych skarżącego, wydruki z ogólnopolskiej strony internetowej www.archiwumallegro.pl oraz pisemne wyjaśnienia kilku nabywców towarów sprzedawanych przez skarżącego. Z akt sprawy wynika, że organy ustaliły, jakie rachunki bankowe skarżący wykorzystywał do prowadzenia działalności gospodarczej w kontrolowanym okresie. Skarżący potwierdził, iż rachunki te były wykorzystywane właśnie w tym celu. Wydruki z analizowanych rachunków wskazują: datę księgowania, datę operacji, opis operacji, kwotę operacji i saldo operacji. Weryfikacja poszczególnych operacji (co do nabywcy i zakupionego towaru) nastąpiła z uwzględnieniem wydruków ze strony internetowej zawierającej archiwalne dane o transakcjach przeprowadzonych w ramach aukcji Allegro. Prawidłową weryfikację tych danych umożliwiał fakt podawania przez osoby dokonujące wpłat na konto skarżącego - numeru aukcji oraz nicku. W wyniku przeprowadzonych analiz trafnie zatem uznano, że przelewami związanymi z prowadzoną działalnością gospodarczą są: wpłaty w urzędach pocztowych, gdzie wskazany był numer urzędu oraz dane personalne osoby odbierającej przesyłkę pobraniową; wpłaty w urzędach pocztowych przez klientów o numerze nadanym przez sprzedającego; wpłaty za pośrednictwem PAYU S.A. w Poznaniu oraz inne bezpośrednie wpłaty klientów. Fakt dokonania zapłaty (przelewem bankowym, płatność przy odbiorze przesyłki dostarczonej przez urząd pocztowy bądź w jednym przypadku płatność gotówką) i odbioru towaru potwierdzili nabywcy wezwani przez organ kontroli skarbowej do złożenia wyjaśnień. W takim stanie rzeczy pozbawione podstaw są twierdzenia, iż organy nie przyporządkowały kwot wpływających na rachunki bankowe z czynnością prawną związaną z prowadzoną przez skarżącego działalnością gospodarczą. Wbrew zarzutom skargi organy wzięły pod uwagę, że jeden z rachunków bankowych wskazanych przez skarżącego stanowił współwłasność z małżonką. Skarżący potwierdził, że rachunek ten był wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej. Pamiętać przy tym trzeba, że organy nie uwzględniły wszystkich operacji na rachunkach bankowych (w tym wspólnym rachunku małżonków) jako związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą i dokumentujących transakcje sprzedaży. Oczywistym jest, że ustalając wpływy z tytułu sprzedaży należało uwzględnić zwroty wpłat z tytułu zwrotu towarów i innych odstąpień od zakupu, oraz wyeliminować przelewy na inne rachunki, wpływy z innych rachunków, opłaty za zakupione przez podatnika towary, pobrania gotówki z bankomatów, zakupy przy użyciu karty, opłaty innych zobowiązań regulowanych przelewami bankowymi. Pozostałe operacje w powiązaniu z danymi pozyskanymi z serwisu Allegro pozwoliły na określenie wielkości rzeczywistych wpływów skarżącego z tytułu sprzedaży za pośrednictwem tego portalu w kontrolowanym okresie. Skarżący natomiast na żadnym etapie postępowania nie próbował nawet wykazać jakiego rodzaju operacjami są wpłaty uzyskane z za pośrednictwem urzędów pocztowych oraz wpłaty z tytułu aukcji. Wobec tego nieuprawnione są zarzuty poczynienia wadliwych ustaleń faktycznych i dowolności oceny materiału dowodowego. Organy podjęły starania w celu zebrania całego materiału dowodowego. Przeprowadzone dowody w pełni zaś potwierdziły nieprawidłowości w ewidencjonowaniu obrotu i rozliczania podatku od towarów i usług skarżącego z tytułu przeprowadzonych transakcji opodatkowanych. Na uwzględnienie nie zasługiwał zarzut naruszenia art. 199a § 3 o.p. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli z dowodów zgromadzonych w toku postępowania, w szczególności zeznań strony, chyba że strona odmawia składania zeznań, wynikają wątpliwości co do istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, z którym związane są skutki podatkowe, organ podatkowy występuje do sądu powszechnego o ustalenie istnienia lub nieistnienia tego stosunku prawnego lub prawa. W rozpatrywanej sprawie organy nie miały wątpliwości co do istnienia transakcji sprzedaży, co obiektywnie wynika z zebranego materiału dowodowego. Subiektywne przekonanie podatnika nie może przesądzać, iż organ miał wątpliwości w tym zakresie, co miało go obligować do wystąpienia do sądu powszechnego ze stosownym powództwem. Nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło