I SA/Bk 187/05

WyrokWSA w Białymstoku2005-12-08

Skład orzekający: Janusz Lewkowicz, Urszula Barbara Rymarska, Wojciech Stachurski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku zgłoszenia celnego towaru przed datą przystąpienia Polski do Unii Europejskiej, ale z dowodem pochodzenia wystawionym z mocą wsteczną po tej dacie, można zastosować preferencyjną stawkę celną na podstawie umów zawartych z państwami trzecimi (w tym przypadku z Rumunią) przed przystąpieniem Polski do UE?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy celne błędnie zinterpretowały przepisy dotyczące stosowania umów międzynarodowych po przystąpieniu Polski do UE. W przypadku towarów zgłoszonych przed datą akcesji, z dowodem pochodzenia wystawionym z mocą wsteczną, należy stosować przepisy umów zawartych z państwami trzecimi (jak Układ Europejski z Rumunią), pod warunkiem przedłożenia dowodu pochodzenia w terminie czterech miesięcy od daty przystąpienia. Zaskarżona decyzja naruszyła art. 120 Ordynacji podatkowej poprzez niezastosowanie art. 6 ust. 1, 2 i 6 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia Polski do UE.
Stan faktyczny
Spółka zgłosiła do procedury celnej elementy grzejne do ekspresów do kawy, stosując preferencyjną stawkę celną 0% na podstawie świadectwa pochodzenia EUR 1 z Rumunii. Organy celne odmówiły zastosowania preferencyjnej stawki, uznając, że dowód pochodzenia został przedstawiony po terminie. Po uchyleniu pierwszej decyzji i ponownym rozpatrzeniu sprawy, Naczelnik Urzędu Celnego oraz Dyrektor Izby Celnej podtrzymały stanowisko o braku podstaw do zastosowania preferencyjnej stawki. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa unijnego i krajowego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w B., stwierdził, że decyzja nie może być wykonana i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Janusz Lewkowicz, Sędziowie asesor WSA Urszula Barbara Rymarska, asesor WSA Wojciech Stachurski (spr.), Protokolant Grzegorz Dudar, po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2005 r. sprawy ze skargi P. Spółki z o.o. w B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] maja 2005 r. Nr [...] w przedmiocie określenia długu celnego i podatku od towarów i usług 1. Uchyla zaskarżoną decyzję. 2. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości. 3. Zasądza od Dyrektora Izby Celnej w B. na rzecz skarżącego kwotę 3573 zł (trzy tysiące pięćset siedemdziesiąt trzy złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Dnia [...] kwietnia 2004 r. P. sp. z o.o. w B. zgłosiła do objęcia procedurą celną towar w postaci elementów grzejnych do ekspresów do kawy w ilości [...] sztuk. W złożonym do Urzędu Celnego w B. zgłoszeniu celnym SAD nr [...] do obliczenia kwoty długu celnego wykazano stawkę celną konwencyjną w wysokości 5%. Zgłoszenie celne zostało przyjęte, a towar zwolniono w celu użycia zgodnie z wnioskowaną procedurą. Następnie pismem z dnia [...] września 2004 r. pełnomocnik Spółki wniósł do Naczelnika Urzędu Celnego w B. o uznanie powyższego zgłoszenia celnego za nieprawidłowe i dokonanie korekty masy netto towaru, jak też zastosowanie obniżonej stawki celnej w wysokości 0%, a to w związku z wystawionym retrospektywnie świadectwem przewozowym EUR 1 nr [...] z dnia [...] lipca 2004 r., potwierdzającym rumuńskie pochodzenie sprowadzonego towaru. Pełnomocnik Spółki wniósł także o stwierdzenie nadpłaty oraz o zwrot należności celnych i podatkowych. Decyzją z [...] grudnia 2004 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w B. uznał jednak powyższe zgłoszenie za prawidłowe. Decyzja ta została następnie uchylona przez Dyrektora Izby Celnej w B. decyzją z [...] stycznia 2005 r. nr [...], a sprawa przekazana organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W ocenie organu odwoławczego organ I instancji naruszył przepisy proceduralne, gdyż nie nadał biegu złożonemu przez Stronę wnioskowi o zwrot cła. W przeprowadzonym ponownie postępowaniu Naczelnik Urzędu Celnego w B. przekazał wniosek Spółki o zwrot cła zgodnie z właściwością rzeczową do Referatu Rozliczeń Ceł i Podatków Izby Celnej w B., a następnie decyzją z dnia [...] marca 2005 r. nr [...] powtórnie uznał wymienione wyżej zgłoszenie celne za prawidłowe. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, iż brak jest podstaw do zastosowania wobec przedmiotowego towaru stawki preferencyjnej, bowiem nie został spełniony warunek określony w części 5 Załącznika IV do Aktu dotyczącego warunków przystąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej oraz dostosowań w Traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej (Dz.U. nr 90 z 2004 r. poz. 864). W myśl tej regulacji, w sytuacji, gdy towary zostały zgłoszone do przywozu w nowym Państwie Członkowskim przed dniem przystąpienia, zgodnie z preferencyjnymi uzgodnieniami obowiązującymi w tym nowym Państwie Członkowskim w tym czasie, dowód pochodzenia wystawiony z mocą wsteczną zgodnie z tymi uzgodnieniami może być przyjęty w nowym Państwie Członkowskim, pod warunkiem, iż zostanie no przedstawiony organom celnym w ciągu czterech miesięcy od dnia przystąpienia. W przedmiotowej sprawie świadectwo przewozowe EUR 1 nr [...] zostało nadane listem poleconym w dniu [...] września 2004 r., a wiec po upływie czterech miesięcy od przystąpienia Polski do Unii Europejskiej. Organ odmówił również dokonania korekty masy netto towaru wyjaśniając, iż wpisana w zgłoszeniu celnym masa netto jest zgodna z zebranymi w toku postępowania dokumentami. Od powyższej decyzji pełnomocnik Spółki złożył odwołanie do Dyrektora Izby Celnej w B., który wydaną w dniu [...] maja 2005 r. decyzją Nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygniecie organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, iż z dniem przystąpienia Polski do Unii Europejskiej przestały obowiązywać wszystkie umowy, które Polska miała zawarte z krajami lub grupami krajów w sprawie stref wolnego handlu, w tym Środkowoeuropejska umowa o wolnym handlu CEFTA. Zgodnie z art. 2 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej oraz dostosowań w Traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej (Dz.U. nr 90 z 2004 r. poz. 864), od dnia przystąpienia do Unii Europejskiej nowe Państwa Członkowskie, w tym Polska, są związane postanowieniami Traktatów założycielskich i aktów przyjętych przez instytucje Wspólnot i Europejski Bank Centralny przed dniem przystąpienia. Postanowienia te są stosowane w nowych Państwach Członkowskich zgodnie z warunkami określonymi w tych Traktatach i w tym Akcie. Załącznik IV cz.5 do ww. Aktu o warunkach przystąpienia wprowadził przejściowe środki celne, regulujące między innymi problematykę potwierdzania pochodzenia towarów oraz uznawania dowodów potwierdzających preferencyjne pochodzenie. Zgodnie z treścią punktu 3, dowód pochodzenia prawidłowo wystawiony przez państwo trzecie w ramach umów preferencyjnych zawartych przez nowe Państwa Członkowskie z tymi państwami lub w ramach jednostronnego ustawodawstwa krajowego nowych Państw Członkowskich będzie przyjmowany w określonych nowych Państwach Członkowskich, z zastrzeżeniem następujących warunków: a) uzyskanie pochodzenia uprawnia do preferencyjnego traktowania taryfowego na podstawie preferencyjnych środków taryfowych zawartych w umowach lub uzgodnieniach, które Wspólnota zawarła lub przyjęła w odniesieniu do państw trzecich lub grup państw, zgodnie z treścią artykułu 20 ust. 3 lit. d i e rozporządzenia EWG nr 2913/92; b) dowód pochodzenia oraz dokumenty przewozowe zostały wystawione najpóźniej w dniu poprzedzającym dzień przystąpienia; c) dowód pochodzenia zostanie przedstawiony organom celnym w okresie czterech miesięcy od dnia przystąpienia; Jeżeli towary zostały zgłoszone do przywozu w nowym Państwie Członkowskim przed dniem przystąpienia, zgodnie z preferencyjnymi uzgodnieniami obowiązującymi w tym czasie w nowym Państwie Członkowskim, dowód pochodzenia wystawiony z mocą wsteczną (retrospektywnie), zgodnie z tymi uzgodnieniami może również zostać przyjęty w nowych Państwach Członkowskich pod warunkiem, że zostanie on przedstawiony organom celnym w okresie czterech miesięcy od dnia przystąpienia. Według Dyrektora Izby Celnej w B. powyższe regulacje, które stały się w Polsce prawem obowiązującym z dniem przystąpienia Polski do Unii Europejskiej, w sposób szczególny określają zasady uznawania przez nowe Państwa Członkowskie dowodów preferencyjnego pochodzenia towarów w okresie przejściowym. Na tej podstawie organ nie zgodził się z zawartym w odwołaniu stanowiskiem Spółki, że w niniejszej sprawie należy zastosować preferencyjną stawkę celną na podstawie przepisów Środkowoeuropejskiej umowy o wolnym handlu CEFTA. Nie podzielił również poglądu Spółki, że w sprawie należy zastosować obowiązujący w momencie dokonywania importu przepis dotyczący możliwości dostarczania retrospektywnie wystawionych dowodów preferencyjnego pochodzenia w okresie 3 lat od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego - zał. nr 49 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 września 2001 r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych., W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku pełnomocnik Spółki wniósł o uchylenie w całości decyzji organów obu instancji lub o stwierdzenie nieważności tych decyzji, zarzucając im: 1. rażące naruszenie art. 87 ust.1 w zw. z art. 91 ust.1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; art. l Traktatu dotyczącego przystąpienia Rzeczypospolitej Polskiej do Unii, art. 2, 3, 22 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia Polski oraz dostosowań w Traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej w zw. z ust. 3 część 5 Załącznika IV tego Aktu - poprzez zastosowanie aktu prawnego regulującego sprawy Polski i Państw Członkowskich Unii Europejskiej, jako podstawy prawnej decyzji w sprawie między Polską a Rumunią, chociaż Rumunia nie jest członkiem Unii Europejskiej; 2. naruszenie Traktatu dotyczącego przystąpienia Polskiej do Unii Europejskiej, art. 2, 3, 22 w zw. z art.6 ust. 1 i ust. 6 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia - poprzez niezastosowanie przez Polskę jako nowe Państwo Członkowskie postanowień umów zawartych przez dawne Państwa Członkowskie i Wspólnotę z Rumunią wynikających z w/w przepisów mimo, że postanowienia umów z Rumunią są dla Polski jako nowego Państwa Członkowskiego wiążące od dnia przystąpienia Polski do Unii Europejskiej; 3. rażące naruszenie przepisów art.6 ust.6 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia w zw. z art. 35 Układu Europejskiego ustanawiającego Stowarzyszenie między Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi z jednej strony a Rumunią z drugiej strony podpisanego w Brukseli w dniu l lutego 1993r. (Dz.Urz. WE z 31.12.1994 r. L 357 z nast. zm.) w zw. z art. 11, 18 ust. 1 Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego ustanawiającego Stowarzyszenie między Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi z jednej strony a Rumunią z drugiej strony (Dz.Urz. WE z 31.12.1994r. L 357 z nast. zm. S.0002-0189) w zw. art. 118 ust.1 Rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 ustanawiające przepisy wykonawcze do Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny - przez brak ich zastosowania w niniejszej sprawie, mimo, że importowany towar miał preferencyjne rumuńskie pochodzenie i polskim władzom celnym został przedstawiony dowód potwierdzający to pochodzenie (dokument EUR. l Nr [...] z dnia [...].07.2004r.) zgodnie z powyższymi aktami prawnymi - tj. w ciągu czterech miesięcy od daty jego wystawienia przez władze celne w kraju eksportu i nie było podstaw prawnych do odmowy przyznania preferencji celnych w odniesieniu do tego towaru; 4. naruszenie Traktatu dotyczącego przystąpienia Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej, art. 2, 3, 22 w zw. z ust. 13 część 5 Załącznika IV Aktu dotyczącego warunków przystąpienia w zw. z art.26 i art. 25 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo celne (Dz.U. z 2004r. Nr. 68, poz. 623) w zw. z §1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie ustanowienia Taryfy Celnej (Dz.U. z 2003 r. Nr.219, poz. 2153), art. 65 § 4 pkt.2 a) -ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. Kodeks celny (Dz.U. z 2001r., Nr 75, poz. 802 ze zm.) - przez ich niezastosowanie, podczas gdy z przepisu art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne (Dz.U. z 2004 r. Nr. 68, poz. 623) wynika, że do spraw dotyczących długu celnego powstałego przed dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej, a więc w przedmiotowej sprawie stosuje się przepisy dotychczasowe, a ust.3 część 5 Załącznika IV do Aktu Przystąpienia nie znajduje zastosowania; 5. naruszenie przepisów art. 120 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr. 8, poz. 60) - przez niestosowanie aktów prawnych wynikających z postanowień Traktatu dotyczącego przystąpienia Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej; 6. naruszenie art.121 Ordynacji podatkowej, albowiem nieuwzględnianie przez organ w postępowaniu podatkowym obowiązujących przepisów rodzi brak zaufania obywatela do organów; 7. naruszenie art. 210 §4 Ordynacji podatkowej - przez błędne ustalenie podstawy prawnej decyzji i błędne uzasadnienie prawne decyzji, albowiem organ celny ustalił konsekwencje prawne stanu faktycznego na podstawie niewłaściwie ustalonej normy; 8. naruszenie art.247 §1 pkt. 2 Ordynacji podatkowej, albowiem nie istnieje taki przepis obowiązującego prawa, na podstawie którego organ celny mógł wydać decyzję odmawiającą uznania w/w zgłoszenia celnego za nieprawidłowe i odmówić przyznania preferencji celnych w odniesieniu do towaru objętego w/w zgłoszeniem celnym, w sytuacji gdy dowód pochodzenia został przedłożony właściwym organom celnym w terminie określonym w obowiązujących przepisach prawa tj. w art. 18 ust. l Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego ustanawiającego Stowarzyszenie między Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi z jednej strony a Rumunią z drugiej strony w zw. art. 118 ust.1 Rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 ustanawiające przepisy wykonawcze do Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny. Powołany ust.3 część 5 Załącznika IV Aktu dotyczącego warunków przystąpienia nie może mieć zastosowania; 9. naruszenie art. 247 §1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, albowiem zachodzi oczywista sprzeczność pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy a treścią powołanego ust. 3 część 5 Załącznika IV Aktu dotyczącego warunków przystąpienia. W równie obszernym uzasadnieniu skargi pełnomocnik Spółki argumentował między innymi, że przepis ust.3 części 5 załącznika IV Aktu dotyczącego warunków przystąpienia Polski i innych krajów do Unii Europejskiej w akapicie 1 reguluje sytuację, gdy dowód pochodzenia wystawiony został najpóźniej w dniu poprzedzającym dzień przystąpienia - co nie dotyczy przedmiotowej sprawy. Natomiast akapit 2 reguluje stosunki między dwoma nowymi państwami członkowskimi, a odnoszącymi się do spraw tych nowych państw członkowskich powstałych przed przystąpieniem. Zdaniem pełnomocnika Spółki pojęcie "dowód pochodzenia", o którym mowa w akapicie 2 należy odróżnić od pojęcia "dowód pochodzenia prawidłowo wystawiony przez państwo trzecie", o którym mowa w akapicie 1. Pojęcie "Dowód pochodzenia" (w/w ust.3 akapit 2 ) należy rozumieć w zw. z ust. 2 w/w części 5 Załącznika IV, jako dowód preferencyjnego pochodzenia, prawidłowo wystawiony zgodnie z postanowieniami jednego z układów europejskich wymienionych w ust. 2 w/w części 5 Załącznika IV. Ustęp 3 akapit 2 wyraźnie określa, jaki dowód pochodzenia powinien być przedstawiony organom celnym nowych Państw Członkowskich, tj. taki dowód pochodzenia, który: – został wystawiony z mocą wsteczną (retrospektywnie); – został wystawiony zgodnie z preferencyjnymi uzgodnieniami obowiązującymi w tym nowym Państwie Członkowskim przed dniem przystąpienia; – został wystawiony przez nowe Państwo Członkowskie (zgodnie z postanowieniami jednego z w/w wymienionych układów europejskich). Przepis ten nie może więc mieć zastosowania do sprawy dotyczącej towaru pochodzącego z Rumunii. Dowód pochodzenia EUR. 1 nr [...] wystawiony został przez Rumunię dnia [...] lipca 2004 r. i nie jest dowodem pochodzenia, o którym mowa w ust.3 i 2 części 5 Załącznika IV do Aktu dotyczącego warunków przystąpienia nowych krajów do Unii Europejskiej. Według pełnomocnika skarżącej Spółki wskutek błędnej wykładni ust. 3 część 5 załącznika nr 4 do Aktu dotyczącego warunków przystąpienia organ celny nie uwzględnił prawidłowych obowiązujących przepisów prawa, tj. art. 18 ust. 1 Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego ustanawiającego Stowarzyszenie między Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi z jednej strony, a Rumunią z drugiej strony w zw. art. 118 ust.1 Rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 ustanawiającego przepisy wykonawcze do Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny. Nie było więc podstaw prawnych do odmowy przyznania preferencji celnych w odniesieniu do tego towaru. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w B. podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu wydanej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Na rozprawie pełnomocnik organu celnego argumentował, że przepisy art. 6 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia regulują sytuację dotyczącą towarów po dniu przystąpienia Polski do Unii Europejskiej. Natomiast w art.22 i w załączniku Nr 4 do Aktu dotyczącego warunków przystąpienia, uregulowano sytuacje przejściowe i mające zastosowanie do towarów sprowadzonych przed 1 maja 2004 r. Jest to przepis o charakterze szczególnym, który zgodnie z zasadą lex specialis derogat legi generali powoduje, że przepis art.6 nie może mieć zastosowania. Ponadto, zdaniem pełnomocnika organu, przepis art.6 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia dotyczy sytuacji sprowadzenia towarów w czasie, kiedy Polskę nie obowiązywały już umowy o handlu preferencyjnym (np. CEFTA) a Polska nie przystąpiła jeszcze jako strona do umów o wolnym handlu, których stronami były kraje członkowskie Unii Europejskiej i kraje stowarzyszone. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skargę należało uwzględnić. Organy celne działają na podstawie przepisów prawa, którego źródłami są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia – art.120 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t. Dz.U. z 2005 r. Nr 8 poz.60 ze zm.) w zw. z art.87 ust.1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2.04.1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483). Działanie na podstawie prawa w pierwszym rzędzie oznacza obowiązek ustalenia obowiązujących w danym obszarze przepisów prawa, następnie wybór i ustalenie w drodze wykładni znaczenia przepisu mającego zastosowanie w danej sprawie i dopiero później zaklasyfikowanie danego przypadku do określonego przez wybrany przepis wzorca i ustalenie dla tego przypadku wiążących konsekwencji prawnych. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Celnej w B. nie odzwierciedla w całości tego procesu. Organy celne obu instancji za podstawę swoich rozstrzygnięć przyjęły przepis art.22 w Aktu dotyczącego warunków przystąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej oraz dostosowań w Traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej (Dz.U. nr 90 z 2004 r. poz. 864) - w dalszej części zwany jako Akt dotyczący warunków przystąpienia, a także pkt 3 część V załącznika nr IV do tego Aktu. Ich zastosowanie odbyło się jednak bez uprzedniego odniesienia się do innych, obowiązujących w tym obszarze przepisów, a w rezultacie bez uzasadnienia dokonanego wyboru normy prawnej. Tymczasem dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy istotnym było określenie wzajemnych relacji między zastosowanym w przez organy celne przepisem art. 22, a przywoływanymi w skardze przepisami art. 6 ust.1, 2 i 6 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia. Przepisy art. 6 ust.1-12 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia określają zobowiązania zaakceptowania przez nowe Państwa Członkowskie innych, poza przepisami dorobku Schengen (art.3), umów międzynarodowych, zawartych lub tymczasowo stosowanych przez Wspólnotę z państwami trzecimi, organizacjami międzynarodowymi lub obywatelami państw trzecich. W myśl art.6 ust.1 Akt dotyczący warunków przystąpienia, umowy lub konwencje zawarte lub tymczasowo stosowane przez Wspólnotę lub zgodnie z artykułem 24 lub artykułem 38 Traktatu o Unii Europejskiej, z jednym lub większą liczbą państw trzecich, z organizacją międzynarodową lub z obywatelem państwa trzeciego, są wiążące dla nowych Państw Członkowskich na warunkach ustanowionych w Traktatach założycielskich i w tym Akcie. W przepisie art.6 ust. 2 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia przyjęto, że przystąpienie nowych Państw Członkowskich do umów lub konwencji zawartych wspólnie przez obecne Państwa Członkowskie oraz Wspólnotę z Rumunią (art. 6 ust. 6), nastąpi poprzez zawarcie protokołu do takich umów lub konwencji. Wypełnieniem dyspozycji zawartej w art. 6 ust. 2 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia stał się podpisany w dniu 4 maja 2005 r. Protokół dodatkowy do Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi, z jednej strony, a Rumunią, z drugiej strony, celem uwzględnienia przystąpienia do Unii Europejskiej Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej (Dz.U.UE.L. z dnia 17 czerwca 2005 r. nr 155, poz. 30). W art. 6 tego Protokołu umawiające się strony uzgodniły, że: "Jeżeli towary zostały zgłoszone do odprawy w Rumunii lub w jednym z nowych Państw Członkowskich przed datą przystąpienia, w ramach umów preferencyjnych lub ustaleń autonomicznych pomiędzy Rumunią i danym nowym Państwem Członkowskim, stosowanych w tym czasie, respektowany może być również dowód pochodzenia wydany retrospektywnie w ramach wspomnianych umów lub ustaleń pod warunkiem że przedłożony on zostanie władzom celnym w terminie czterech miesięcy od daty przystąpienia". Reguła ta zbieżna jest więc z tą, którą organy celne wywiodły na podstawie art.22 oraz pkt 3 części V załącznika nr 4 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia. Powyższe obala – w ocenie Sądu – zawarte w odpowiedzi na skargę twierdzenie organu celnego, że przepisy art. 6 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia regulują zgłoszenie towarów po dniu przystąpienia Polski do Unii Europejskiej, natomiast w przepisie szczególnym, tj. art.22 i pkt 3 części V załącznika Nr 4 do tego Aktu, uregulowano sytuacje przejściowe, mające zastosowanie do towarów sprowadzonych przed 1 maja 2004 r. Zdaniem Sądu w obu przypadkach - czyli zarówno w protokole, o którym mowa w art.6 ust. 2 i 6 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia, jak i w art. 22 i pkt 3 części V załącznika nr 4 tego Aktu - uregulowane zostały kwestie związane ze zgłoszeniem towarów przed datą przystąpienia nowych Państw do Unii Europejskiej. Różnica dotyczy natomiast tego, że przepis art.6 ust. 2 i 6 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia wprost odnosi się do stosunków między nowymi Państwami Członkowskimi, a korzystającą ze statusu państwa stowarzyszonego z Unią Europejską Rumunią. Należy przy tym zwrócić uwagę, że Protokół dodatkowy do Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi, z jednej strony, a Rumunią, z drugiej strony, wszedł w życie dopiero 1 sierpnia 2005 r. Do tego czasu - co w tej sprawie ma szczególne znaczenie - nowe Państwa Członkowskie powinny stosować postanowienia umów zawartych wspólnie przez obecne Państwa Członkowskie oraz Wspólnotę z Rumunią (art. 6 ust. 6 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia). W niniejszej sprawie świadectwo przewozowe EUR 1 nr [...], wystawione przez władze celne Rumunii w dniu [...] lipca 2004 r., przedłożone zostało polskim organom celnym w dniu [...] września 2004 r., a więc przed wejściem w życie Protokołu dodatkowego do Układu Stowarzyszeniowego Rumunii z Unią Europejską. W konsekwencji nie można zatem pominąć faktu, iż w dniu 1 lutego 1993 roku w Brukseli podpisany został Układ Europejski ustanawiający Stowarzyszenie między Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi, z jednej strony, a Rumunią, z drugiej strony (Dz.Urz. WE z 31.12.1994 r. L 357 z nast. zm.). Z przepisu art. 23 ust.1 Protokołu Nr 4 do tego Układu (w przedłożonej przez stronę skarżącą jego tłumaczonej wersji) wynika, że dowód pochodzenia towarów ważny jest przez 4 miesiące od daty wystawienia przez władze celne kraju eksportu i w tym czasie musi zostać przedłożony władzom celnym kraju importu (k 48/50 akt sądowych). W konkluzji należy zatem stwierdzić, że zaskarżona decyzja narusza przepis art. 120 cyt. ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa, poprzez niezastosowanie w tej sprawie przepisów art. 6 ust. 1, 2 i ust. 6 cyt. Aktu dotyczącego warunków przystąpienia Polski do Unii Europejskiej. Na podstawie art.145 §1 plt1 lit. "c" ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd postanowił uchylić zaskarżoną decyzję. Rozpoznając ponowienie sprawę organy celne uwzględnią wyrażoną przez Sąd ocenę prawną tej sprawy. Orzeczenie o niewykonywaniu zaskarżonego aktu wydano na podstawie art. 152, zaś o kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło