I SA/Bk 188/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski, Sędziowie sędzia WSA Jacek Pruszyński, sędzia WSA (del.) Patrycja Joanna Suwaj (spr.), Protokolant Beata Rusiecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 lipca 2013 r. sprawy ze skargi E. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w zakresie rozpatrzenia zarzutów na postępowanie egzekucyjne oddala skargę. 1. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. decyzją z [...].04.2012 r. określił p. E. S. (dalej powoływana również jako: "Skarżąca") zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. Także decyzją z [...].04.2012 r. określił Skarżącej zobowiązanie w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do października 2008 r. 2. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w B. na podstawie tytułów wykonawczych z [...].05.2012 r. o numerach: od [...] do [...], oraz od [...] do [...], obejmujących podatek od towarów i usług za okres I, III-X 2008 r. oraz tytułu wykonawczego z [...].05.2012 r. nr [...], wystawionego na poczet należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r. wszczął postępowanie egzekucyjne wobec majątku Skarżącej w celu wyegzekwowania ww. należności. 3. Tytuły wykonawcze wraz z zawiadomieniami o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego w banku w C. [...] S.A. oraz w B. [...] doręczono pełnoletniemu domownikowi - M. A. w dniu 21.11.2012 r. 4. Pismami z 29.11.2012 r. Pełnomocnik Skarżącej wniósł zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie ww tytułów wykonawczych oraz złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego na podstawie ww. tytułów wykonawczych. W piśmie dotyczącym zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone w oparciu o ww tytuły wykonawcze zarzucił naruszenie art. 33 pkt 1 u.p.e.a. z uwagi na nieistnienie obowiązku zapłaty. Dodatkowo, zdaniem Pełnomocnika termin do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego upłynął pół roku temu. Uzasadniając wniosek stwierdzono, iż Zobowiązana nie mogła wnieść zarzutów w ustawowym terminie, gdyż wynikało to ze znacznej ilości postępowań, jakie toczyły się przeciwko niej związanych z prowadzoną kiedyś działalnością gospodarczą (w tym także toczące się postępowania karne). Ponadto na okoliczność tę wpłynęła również trudna sytuacja osobista i rodzinna Skarżącej, albowiem opiekuje się ona trójką swoich dzieci, z których dwoje jest małoletnich a najstarszy syn jest chory na schizofrenię paranoidalną. Pełnomocnik Skarżącej stwierdził również, iż "w czasie, gdy otrzymała tytuły wykonawcze, ze względu na ciężką chorobę syna i problemy z tym związane nie mogła zająć się ich zaskarżeniem poprzez wniesienie zarzutów w terminie". 5. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w B. postanowieniem z [...].12.2012 r. nr [...] odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie ww tytułów wykonawczych z [...].05.2012 r. W uzasadnieniu wskazał, iż tytuły wykonawcze doręczono 21.11.2012 r. pełnoletniemu domownikowi, a zatem termin na wniesienie zarzutów upłynął 28.11.2012 r. 6. Od powyższego postanowienia Skarżąca złożyła zażalenie. 7. Dyrektor Izby Skarbowej B. postanowieniem z [...].02.2013 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Organu I instancji dotyczące odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie odpowiednich tytułów wykonawczych. 8. Na powyższe postanowienie, pełnomocnik Skarżącej wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. 9. WSA w Białymstoku wyrokiem z dnia 18.06.2013 r. skargę oddalił. 10. Postanowieniem z [...].01.2013 r. nr [...] Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w B. z uwagi na uchybienie terminu do wniesienia zarzutów odmówił wszczęcia postępowania w zakresie rozpatrzenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na postawie ww tytułów wykonawczych. W uzasadnieniu wskazał, że z uwagi na to, iż Pełnomocnik wniósł zarzuty z uchybieniem terminu a termin ten nie został przywrócony, w związku z tym organ egzekucyjny zobligowany był do wydania postanowienia w trybie art. 61 § 1 K.p.a. Wskazał także, że wniosek Skarżącej o umorzenie postępowania egzekucyjnego, wniosek o dopuszczenie dowodu z zeznań świadka oraz wniosek do Komendy Wojewódzkiej o przekazanie kopii dowodów zabezpieczonych w toku postępowania nr [...] nie zostały rozpatrzone w związku z tym, że stanowią one integralną część zarzutów. Wniosek Zobowiązanej dotyczący wstrzymania postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia zarzutów organ egzekucyjny rozpatrzył postanowieniem z [...].01.2013 r. nr [...]. 11. Na postanowienie z [...].01.2013 r. nr [...] Pełnomocnik Skarżącej wniósł zażalenie, zarzucając organowi wydanie postanowienia z naruszeniem art. 61 i art. 61a §1 K.p.a. w zw. z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. z uwagi na "ustalenie, że nie został zachowany termin na wniesienie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego i przez to organ egzekucyjny nie może ich rozpatrzyć, chociaż wskazywane w niniejszej sprawie okoliczności przemawiają za rozpoznaniem wniesionych zarzutów". Ponadto w zażaleniu powołano się głównie na argumenty podnoszone we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów. 12. Dyrektor Izby Skarbowej w B. postanowieniem z [...].03.2013 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. [...].01.2013 r. nr [...]. 13. Na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. Skarżąca wywiodła skargę to tutejszego Sądu, wnosząc o jego uchylenie oraz uchylenie poprzedzającego jego wydanie postanowienia Organu I instancji a także zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono rażące naruszenie przepisów prawa procesowego: - art. 61 i art. 61a § 1 w zw. z art. 58 § 1 i 2 oraz art. 59 § 1 K.p.a. w zw. z art. 27 § 1 pkt 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej: "u.p.e.a.", Dz.U. z 2012 r. poz. 1015) poprzez ich niewłaściwe zastosowanie skutkujące ustaleniem, że Skarżąca nie zachowała terminu do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów egzekucyjnych, chociaż Skarżąca wypełnienie wszystkich przesłanek dowiodła wskazując na brak swojej winy oraz zachowanie odpowiednich procedur w zaistniałej sytuacji; z tego powodu wniesione przez nią zarzuty powinny zostać merytorycznie rozpatrzone; - art. 6, 7, 8, 77 § 1 oraz 80 K.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na nie wyczerpującym i nie wszechstronnym rozpatrzeniu zebranego materiału dowodowego oraz jego dowolnej ocenie wbrew zasadzie praworządności, zasadzie prawdy obiektywnej oraz pogłębiania zaufania do władzy publicznej, co w konsekwencji doprowadziło do uznania, że Skarżąca nie wypełniła wszystkich przesłanek niezbędnych do przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów i do niezasadnej odmowy wszczęcia postępowania w zakresie rozpatrzenia zarzutów. 14. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej w B., podtrzymując stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. 15. Sądy administracyjne, zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola wojewódzkiego sądu administracyjnego obejmuje kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu podatkowym, a więc to, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń co do obowiązywania zaskarżonej normy prawnej, czy normę tę właściwe interpretował i czy nie naruszył zasad ustalenia określonych faktów za udowodnione. Konsekwencją takiego unormowania jest konstatacja, iż uchylenie decyzji lub postanowienia, może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy ich wydanie nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika jednoznacznie z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm.). W zakresie tak określonej kognicji Sąd stwierdza, iż zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] marca 2013 r., jak też poprzedzające je postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] stycznia 2013 r., nie naruszają prawa, a w szczególności brak jest podstaw do przyjęcia, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy. 16. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest kwestia zasadności odmowy wszczęcia postępowania w zakresie rozpatrzenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułów wykonawczych z uwagi na uchybienie terminu do wniesienia zarzutów. 17. Na wstępie wywodu należy wskazać, iż zagadnienie wszczęcia postępowania administracyjnego regulowane jest przez art. 60 i 61a K.p.a. w związku z odesłaniem do odpowiedniego stosowania zawartym w art. 18 u.p.e.a.. Stąd do wszczęcia postępowania w postępowaniu egzekucyjnym będą miały zastosowanie wskazane regulacje K.p.a. Zgodnie z art. 61 § 1 K.p.a., postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania (art. 61a K.p.a.). Jak wskazuje G. Łaszczyca (w: Postanowienie administracyjne w ogólnym postępowaniu administracyjnym, art. 61a K.p.a., LEX 2012), kodeks wskazuje dwie przesłanki odmowy wszczęcia postępowania. Pierwszej z nich nadaje wymiar konkretny, jednocześnie podmiotowy. Jest nią bowiem przypadek wniesienia żądania wszczęcia postępowania przez osobę niebędącą stroną postępowania. Drugą z przesłanek ujęto zbiorczo w formule "gdy (...) z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte". Warto zatem podnieść, iż drugą przesłanką wskazaną w tym przepisie jest zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania, do których z uwagi na ów zbiorczy charakter należy zaliczyć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania. Organ II instancji uznał, iż jest to m.in. przypadek, gdy wszczęciu postępowania stoi na przeszkodzie przepis prawa, który uniemożliwia prowadzenie tego postępowania i rozpatrzenie żądania w sposób merytoryczny i ten pogląd podziela Sąd orzekający w sprawie. 18. Zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. zobowiązany może w terminie 7 dni od dnia doręczenia tytułu wykonawczego wnieść zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. W tej sprawie zaś przesyłkę zawierającą ww tytuły wykonawcze oraz zawiadomienia o zajęciu rachunków bankowych doręczono 21.11.2012 r. pełnoletniemu domownikowi, p. M. A. Termin do wniesienia zarzutów upływał 28.11.2012 r. Zarzuty na postępowanie egzekucyjne prowadzone w oparciu o ww tytuły wykonawcze nadano w placówce pocztowej dwa dni po upływie terminu przewidzianego do ich wniesienia, tj. w dniu 30.11 2012 r., zaś organy obu instancji odmówiły przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów. 19. W tym miejscu Sąd pragnie podkreślić, że pomiędzy postanowieniem o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów a postanowieniem odmawiającym ich rozpatrzenia z uwagi na niedochowanie terminu do ich wniesienia istnieje ścisła zależność. W ocenie Sądu Organy nie mogły podjąć wręcz innego rozstrzygnięcia, tym bardziej nie były uprawnione do merytorycznego rozpatrywania sprawy. Skoro bowiem Skarżąca utraciła prawo do wniesienia zarzutów na skutek uchybienia terminowi, który nie został przywrócony, Organy obu instancji nie miały kompetencji materialnej do ich rozpatrzenia. Tym samym rację ma Organ wskazując, iż wydanie postanowienia w trybie art. 61a K.p.a. odmawiającego wszczęcia postępowania w zakresie rozpatrzenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego było jedynie skutkiem wniesienia zarzutów po terminie. 20. W świetle powyższego za zasadne należało przyjąć stanowisko Organów obu instancji w tej sprawie, w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w zakresie rozpatrzenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Tym samym Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez Organy obu instancji norm art. 61 i art. 61a w zw. z art. 58 § 1 i 2 oraz art. 59 § 1 K.p.a. w zw. z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a.; art. 6-8, art. 77 § 1 oraz 80 K.p.a. 21. W tym stanie rzeczy, zgodnie z art. 151 p.p.s.a., skarga podlegała oddaleniu.