I SA/Bk 190/09
PostanowienieWSA w Białymstoku2009-07-17
Skład orzekający: Tomasz Oleksicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy małżonkowie C. i M. B. powinni zostać zwolnieni od całości kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, biorąc pod uwagę ich dochody, wydatki, zadłużenie oraz sytuację majątkową?Ratio decidendi
Małżonkowie C. i M. B. zostali częściowo zwolnieni od kosztów sądowych, ponieważ wykazali, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Przyznano im zwolnienie od wpisu sądowego w kwocie powyżej 300 zł, ale odmówiono w pozostałym zakresie, uznając, że kwota 300 zł mieści się w ich możliwościach płatniczych i nie doprowadzi do niedostatku.Stan faktyczny
Małżonkowie C. i M. B. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu dotyczącym podatku dochodowego. Wskazali na łączny dochód netto w wysokości 2516,15 zł, ponoszenie połowy kosztów utrzymania nieruchomości rodziców (552,21 zł miesięcznie) oraz znaczące zadłużenie (159.542,71 zł). Posiadają również współwłasność nieruchomości rolnej. Wnioskodawcy domagali się zwolnienia od całości wpisu sądowego wynoszącego 1550 zł.Rozstrzygnięcie
Przyznano C. B. i M. B. prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego w kwocie powyżej 300 (trzystu) złotych, a w pozostałym zakresie odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Tomasz Oleksicki po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku C. B. i M. B. w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi C. B. i M. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] marca 2009 r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za [...] rok postanawia – przyznać C. B. i M. B. prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego w kwocie powyżej 300 (trzystu) złotych, – w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy.
Małżonkowie C. i M. B. wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając,
iż pozostają razem we wspólnym gospodarstwie domowym. Źródłem miesięcznego dochodu rodziny pozostaje łączna kwota 3487,03 zł brutto (2516,15 zł netto) w tym: 1734,10 zł brutto (1274,68 zł netto) uzyskiwane przez C. B. oraz 1752,93 zł brutto (1241,47 zł netto) otrzymywane przez M. B. Małż. B. pracują Przedsiębiorstwie P.-H. "E." Spółka zo.o., M. B. na [...] etatu, C. B. w wymiarze [...] etatu (k. 51-52). W skład majątku wnioskodawców wchodzi współwłasność w [...] części nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha (z ustanowioną hipoteką). Skarżący podkreślili, iż w wyniku trwających ponad [...] lat postępowań (licytacje komornicze) utracili wszystkie nieruchomości (oprócz wzmiankowanej wyżej nieruchomości rolnej), obecnie nie posiadają zgromadzonych oszczędności
i przedmiotów wartościowych (k. 39-41; k. 43-45).
W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 15 czerwca
2009 r. (k. 49) małż. B. wywiedli, iż mieszkają razem z rodzicami Z.
i K. B., ponosząc połowę wydatków związanych
z miesięcznymi kosztami bieżącego utrzymania nieruchomości tj. ogrzewanie –
276 zł; prąd – 176,97 zł; woda i ścieki - 44,24 zł; śmieci – 15 zł; inne (telewizja, podatki) – 40 zł. Po opłaceniu wymienionych wydatków na zakup żywności, środków czystości oraz ubrań pozostaje skarżącym około 1960 zł,
co w przeliczeniu na poszczególne dni miesiąca daje 65 zł na dwie osoby. Stan zadłużenia wnioskodawców wynosi 159.542,71 zł (k. 50). Do akt sprawy skarżący dołączyli: zaświadczenia o wysokości otrzymywanych zarobków (k. 51-52); zaświadczenie o wysokości zadłużenia z dnia [...] kwietnia 2009 r. (k. 53); dokumenty potwierdzające wysokość ponoszonych opłat za: ścieki, olej opałowy, energię elektryczną, wywóz śmieci (k. 54-57).
Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba
ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Na wnioskodawcach spoczywa zatem ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania.
W złożonym oświadczeniu C. i M. B. oświadczył,
iż posiadają stałe źródła dochodów w postaci wynagrodzenia z tytułu pracy o łącznej wysokości 3487,03 zł brutto (2516,15 zł netto). Wynagrodzenia te nie są obciążone tytułami egzekucyjnymi (k. 51-52). Skarżący zamieszkują u rodziców, pokrywają połowę wydatków związanych z bieżącym utrzymaniem nieruchomości tj. 552,21 zł miesięcznie. Pozostała kwota 1963,94 zł jest przeznaczona na pokrycie kosztów zakupu żywności, środków czystości i ubrań. Stan zadłużenia wnioskodawców wynosi 159.542,71 zł (na dzień [...] kwietnia 2009 r. – k. 53). W skład majątku skarżących wchodzi współwłasność w [...] części nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha (z ustanowioną hipoteką).
W tym miejscu należy wskazać, iż na obecnym etapie postępowania koszty sądowe ograniczają się do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 1550 zł.
Mając na uwadze powyższe okoliczności należało stwierdzić, iż posiadanie przez małż. B. stałych źródeł utrzymania w połączeniu z wykazanym zadłużeniem oraz koniecznością pokrycia kosztów bieżącego utrzymania stanowi dostateczne uzasadnienie do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego w kwocie ponad 300 zł.
Poniesienie przez skarżących całości wpisu (1550 zł) przy wysokości osiąganego przez współmałżonków dochodu (2516,15 zł netto)
i wykazanych wydatkach na bieżące utrzymanie nieruchomości rodziców niewątpliwie w sposób znaczący pogorszyłoby sytuację finansową rodziny. Należy przy tym wskazać, iż skarżący udokumentowali wysokość otrzymywanego wynagrodzenia oraz stan bieżącego zadłużenia. W tym miejscu podkreślenia wymaga, iż przy ustalaniu wysokości przyznanego zwolnienia wzięto szczególnie pod uwagę, że małż. B. zamieszkują wraz z rodzicami, dzieląc z nimi po połowie koszty utrzymania nieruchomości, a ich wynagrodzenia nie są objęte tytułem egzekucyjnym. Z kwoty 1963,94 zł pozostałej (po odliczeniu kosztów utrzymania nieruchomości rodziców) na pokrycie wydatków związanych z zakupem żywności, środków czystości i ubrań C. i M. B. powinni wygospodarować 300 zł na uiszczenie części wpisu sądowego w sprawie niniejszej. Niewątpliwie koszty sądowe nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania, dlatego też część uzyskiwanych środków powinna być przeznaczona na ich poniesienie.
W tym stanie rzeczy uiszczenie przez małż. B. kwoty 300 zł tytułem wpisu sądowego z całą pewnością nie doprowadzi do powstania niedostatku w utrzymaniu rodziny, przeciwnie mieści się w jej możliwościach płatniczych.
Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie 245 § 3 i 4 w zw. z art. 246
§ 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło