I SA/Bk 191/09
PostanowienieWSA w Białymstoku2009-06-15
Skład orzekający: Barbara Romanczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna wnioskodawczyni, uwzględniająca dochody rodziny, wydatki na utrzymanie, koszty leczenia dzieci oraz posiadany majątek, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sytuacja materialna wnioskodawczyni uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Dochód czteroosobowej rodziny (około 4.000 zł netto miesięcznie) przy stałych wydatkach (około 3.000 zł miesięcznie), dodatkowych kosztach leczenia dzieci (około 400 zł miesięcznie) oraz braku oszczędności, uniemożliwia pokrycie kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania rodziny.Stan faktyczny
K. D. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na trudną sytuację materialną czteroosobowej rodziny. Przedstawiła dochody netto (około 4.000 zł), miesięczne wydatki (około 3.000 zł), dodatkowe koszty leczenia dzieci (około 400 zł miesięcznie) oraz posiadany majątek (mieszkanie i samochód). Wnioskodawczyni argumentowała, że nie jest w stanie pokryć kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania rodziny.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. D. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] marca 2009 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego p o s t a n a w i a przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
K. D. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem P. D. oraz dwójką dzieci. Wnioskodawczyni wskazała ponadto, iż na miesięczny dochód rodziny składa się jej wynagrodzenie za pracę w wysokości około 1.900 zł netto oraz wynagrodzenie za pracę uzyskiwane przez męża w wysokości około 1.900 zł netto. W skład majątku K. D. i osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym wchodzi mieszkanie w B. o powierzchni [...] m2 oraz samochód osobowy V. T., rok produkcji [...]. Skarżąca wszystkie posiadane i zgromadzone oszczędności przeznaczyła na zakup w/w samochodu osobowego.
Wnioskodawczyni podkreśliła, iż spora kwotą bieżących dochodów przeznaczana jest na leczenie dwójki nieletnich dzieci. Młodsza córka ma asymetrię, refleks, alergię pokarmową i nietolerancję laktozy, co wymaga znacznych wydatków na rehabilitację, lekarzy i lekarstwa. Natomiast wydatki związane z utrzymanie gospodarstwa domowego pochłaniają pozostałą część dochodów miesięcznych (k. 35 -36).
W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego tut. Sądu z dnia 25 maja 2009 roku K. D. oświadczyła, że miesięczne wydatki związane z bieżącym utrzymaniem jej rodziny kształtują się następująco: czynsz za mieszkanie – około 350 – 380 zł, telefon stacjonarny i komórkowy – około 84 zł, gaz – 34 zł, energia elektryczna – około 95-101 zł, opieka medyczna – 415 zł (za 3 miesiące), rehabilitacja – 60 zł, szczepienia dodatkowe – 1.770 zł, lekarstwa na alergię, refleks i nietolerancję laktozy – 120 zł, mleko Nutramigen – 13 zł tygodniowo, zakup żywności i odzieży - 2.000 zł, w tym 255 zł przedszkole, rata ubezpieczenia za samochód – 966 zł (161 zł miesięcznie), mandat karny – 300 zł, kurs zmniejszający ilość punktów karnych – 250 zł, zakup paliwa – 250 zł (k. 39, 42-55).
W konkluzji skarżąca wywiodła, iż nie jest w stanie pokryć kosztów prowadzonego postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny. Do wniosku K. D. dołączyła zaświadczenia z zakładów pracy potwierdzające uzyskiwane przez jej rodzinę dochody (k. 40-41) oraz kopie dokumentów potwierdzających wydatki rodziny skarżącej (k. 42-55).
Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153,
poz. 1270 ze zm.) – prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania.
Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
Biorąc pod uwagę powyższe, sytuacja materialna K. D. uzasadnia tezę, iż nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
W złożonym oświadczeniu wnioskodawczyni wykazała bowiem, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonkiem i dwójką dzieci. Źródłem utrzymania czteroosobowej rodziny pozostaje dochód w wysokości około 4.000 zł netto (wynagrodzenia za pracę k. 36, 40-41). Miesięczne wydatki związane z utrzymaniem rodziny kształtują się na poziomie około 3.000 zł. Nadto z uwagi na chorobę dzieci, rodzina skarżącej musi ponosić dodatkowe koszty leczenia tj. koszty wizyt lekarskich, zakupu leków, specjalnego mleka oraz kosztów rehabilitacji, co wiąże się z wydatkowaniem na ten cel, co najmniej kwoty około 400 zł miesięcznie. Majątek K. D. stanowi mieszkanie w B. o powierzchni [...] m2 oraz samochód osobowy V. T., rok produkcji [...].
Powyższe okoliczności, a w szczególności wysokość miesięcznego dochodu czteroosobowej rodziny skarżącej, który kształtuje się na poziomie około 4.000 zł, a także zestawienie stałych wydatków rodziny skarżącej, które (bez kosztów leczenia dzieci) wynoszą około 3.000 zł miesięcznie oraz brak zgromadzonych oszczędności pozwalają na stwierdzenie, iż K. D. nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Końcowo należy podkreślić, iż orzeczenie w przedmiocie przyznania prawa pomocy rozstrzyga o zwolnieniu od kosztów sądowych na przyszłość tj. od daty wydania postanowienie, mając na uwadze datę złożenia wniosku. Wszelkie koszty sądowe, które zostały uiszczone zaś przed datą złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy nie podlegają zwrotowi z uwagi na, późniejsze zwolnienie od kosztów sądowych w konkretnej sprawie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło