I SA/Bk 191/11

WyrokWSA w Białymstoku2011-07-27

Skład orzekający: Mieczysław Markowski, Stanisław Prutis, Urszula Barbara Rymarska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy umorzenie postępowania podatkowego w sprawie stwierdzenia nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych jest zasadne, gdy kurator osoby częściowo ubezwłasnowolnionej wycofał wniosek o stwierdzenie nadpłaty, a następnie wyraził zgodę na wniesienie odwołania od decyzji o umorzeniu?
Ratio decidendi
Umorzenie postępowania podatkowego jest zasadne, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe, co ma miejsce w sytuacji wycofania wniosku przez kuratora osoby częściowo ubezwłasnowolnionej. Wyrażenie zgody przez kuratora na wniesienie odwołania od decyzji o umorzeniu nie wpływa na zasadność pierwotnego umorzenia postępowania, a jedynie umożliwia jego rozpoznanie przez organ odwoławczy.
Stan faktyczny
Skarżący złożył korektę zeznania PIT-37 za 2007 rok, wykazując nadpłatę. Z uwagi na częściowe ubezwłasnowolnienie skarżącego, jego kurator wycofał wniosek o stwierdzenie nadpłaty i wniósł o umorzenie postępowania. Naczelnik Urzędu Skarbowego umorzył postępowanie. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał decyzję w mocy. Skarżący zaskarżył decyzję, zarzucając niezgodność z prawem, wskazując m.in. na późniejsze wyrażenie zgody przez kuratora na wniesienie odwołania.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski, Sędziowie sędzia NSA Stanisław Prutis, sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska (spr.), Protokolant Beata Rusiecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 27 lipca 2011 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 rok oddala skargę. We wniosku z [...] czerwca 2010 r. K. S. (dalej również jako skarżący) zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. Skarżący przedłożył korektę zeznania PIT-37 za ten rok podatkowy i wykazał nadpłatę w wysokości 254 zł. Z uwagi na częściowe ubezwłasnowolnienie skarżącego, Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. zwrócił się do kuratora skarżącego o zapoznanie się ze złożonymi dokumentami i potwierdzenie bądź wycofanie złożonych przez skarżącego wniosków. W piśmie z [...] lipca 2010 r. ówczesny kurator skarżącego – radca prawny G. J. - wycofał powyższy wniosek skarżącego o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. i wniósł o umorzenie postępowania. W związku z powyższym, Naczelnik Urzędu Skarbowego w G., decyzją z [...] lipca 2010 r. nr [...] umorzył postępowanie w tej sprawie, działając na podstawie art. 208 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm. (dalej w skrócie: "o.p."). Z takim rozstrzygnięciem nie zgodził się skarżący i złożył odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej w B.. W piśmie z [...] lutego 2011 r. kurator skarżącego radca prawny G. J. wyraził zgodę na dokonaną przez K. S. czynność w postaci wniesienia powyższego odwołania. Dyrektor Izby Skarbowej w B. decyzją z [...] kwietnia 2011 r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Zdaniem organu odwoławczego, w związku z wycofaniem przez kuratora wniosku skarżącego o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r., zasadne było umorzenie niniejszego postępowania, albowiem wniosek stał się nieważny z mocy prawa. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku K. S. zarzucił jej niezgodność z prawem. Wskazał, że w zaskarżonej decyzji nieprawidłowo podano, że powodem umorzenia postępowania był brak zgody kuratora sądowego, w sytuacji, gdy [...] lutego 2011 r. ówczesny kurator wyraził zgodę na dokonaną czynność, tj. wniesienie odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z [...] lipca 2010 r. Obecny kurator skarżącego – radca prawny G. K. poparł powyższą skargę. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B., podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Umorzenie postępowania podatkowego w formie decyzji jest innym sposobem zakończenia tego postępowania niż rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. Organ podatkowy zobligowany jest do umorzenia postępowania przede wszystkim, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe (art. 208 § 1 o.p.). Bezprzedmiotowość postępowania to brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu (wyrok NSA z 24 kwietnia 2003 r., III SA 2225/01, Biuletyn Skarbowy 2003, nr 6, s. 25). Analiza akt sprawy wskazuje, że przedmiot tej sprawy utracił swój byt wobec nie potwierdzenia czynności częściowo ubezwłasnowolnionego skarżącego przez jego kuratora. Jak wynika z prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w G. z [...] września 2009 r. sygn. akt [...], ustanowiony został kurator do reprezentowania i do zarządu majątkiem częściowo ubezwłasnowolnionego K. S. Zdolność do czynności prawnych w sprawach podatkowych ocenia się natomiast według przepisów prawa cywilnego, o ile przepisy prawa podatkowego nie stanowią inaczej (zob. art. 135 o.p.). Sięgając do regulacji ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) wskazać trzeba art. 17 tej ustawy, który uzależnia ważność czynności prawnej, przez którą osoba ograniczona w zdolności do czynności prawnych zaciąga zobowiązanie lub rozporządza swoim prawem, od zgody jej przedstawiciela ustawowego. W piśmie z [...] lipca 2010 r. kurator skarżącego - G. J. - wycofał wniosek skarżącego o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. i wniósł o umorzenie postępowania. W takiej sytuacji organ podatkowy zobligowany był umorzyć postępowanie z uwagi na jego bezprzedmiotowość, tkwiącą w braku sprawy, którą organ miałby obowiązek rozstrzygnąć. Powyższego nie może zmienić wyrażenie zgody przez kuratora skarżącego na złożenie odwołania od decyzji o umorzeniu postępowania. Fakt ten sprawił jedynie, że ten środek zaskarżenia mógł być rozpoznany przez organ odwoławczy. Nie mógł jednak wpłynąć na negatywną ocenę wydanej w tej sprawie decyzji o umorzeniu postępowania i doprowadzić do zmiany rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Wobec tego, że Sąd nie dostrzegł naruszenia prawa, orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło