I SA/Bk 196/18

WyrokWSA w Białymstoku2018-06-06

Skład orzekający: Małgorzata Anna Dziemianowicz, Paweł Janusz Lewkowicz, Andrzej Melezini

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzut nieuzasadnionego prowadzenia postępowania egzekucyjnego, oparty na twierdzeniu o rozliczeniu zobowiązania w postępowaniu upadłościowym, jest zasadny, gdy tytuł wykonawczy dotyczy należności ustalonej decyzją wydaną po zakończeniu postępowania upadłościowego?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ egzekucyjny prawidłowo uznał zarzut za nieuzasadniony. Należność, której dotyczył drugi tytuł wykonawczy, została ustalona decyzją wydaną po zakończeniu postępowania upadłościowego, a zatem nie mogła być rozliczona w tym postępowaniu. Pierwszy tytuł wykonawczy, oparty na decyzji wyeliminowanej z obrotu prawnego, również nie mógł stanowić podstawy do zgłoszenia wierzytelności w postępowaniu upadłościowym.
Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które uznało za nieuzasadniony zarzut dotyczący prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Zarzut opierał się na twierdzeniu, że zobowiązanie wynikające z tytułu wykonawczego powstało przed wszczęciem postępowania upadłościowego i powinno być w nim rozliczone. Sprawa dotyczyła należności z tytułu nienależnie pobranych płatności dla młodych rolników.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz (spr.), Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz,, sędzia WSA Andrzej Melezini, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 czerwca 2018 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadniony zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...], uznające jako nieuzasadniony zarzut S. K. (dalej jako Skarżący) w sprawie prowadzenia przez organ egzekucyjny postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...] z [...] sierpnia 2017 r. wystawionego przez Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. W zaskarżonym postanowieniu wskazano, że Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. decyzją z [...] czerwca 2016 r. Nr [...] ustalił wysokość nienależnie pobranych przez Skarżącego płatności finansowych z tytułu ułatwienia startu młodym rolnikom, na kwotę 48.500,00 zł. Nieuregulowanie należności spowodowało, że [...] października 2016 r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. skierowany został tytuł wykonawczy Nr [...]. Na dzień wydania decyzji z [...] czerwca 2016 r. organ nie posiadał wiedzy o ogłoszeniu postanowieniem Sądu Rejonowego w B. z [...] lutego 2016 r. sygn. akt [...] upadłości obejmującej likwidację majątku Skarżącego. Postanowieniem z [...] stycznia 2017 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy umorzył zobowiązania Skarżącego. Postanowienie stało się prawomocne od [...] lutego 2017 r. Decyzją z [...] lutego 2017 r. Nr [...] Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. stwierdził nieważność ww. decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji z [...] czerwca 2016 r. W konsekwencji organ ten decyzją z [...] marca 2017 r. umorzył w całości postępowanie w sprawie ustalenia nienależnie pobranych przez Skarżącego płatności, natomiast Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. umorzył prowadzone do majątku Skarżącego postępowanie egzekucyjne, w związku z ogłoszeniem upadłości obejmującej likwidację majątku. W dalszej części skarżonego w niniejszej sprawie postanowienia organ wskazał, że Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji ponownie wszczął wobec Skarżącego postępowanie administracyjne i decyzją z [...] maja 2017 r. Nr [...] ustalił wysokość nienależnie pobranych płatności finansowych z tytułu ułatwienia startu młodym rolnikom na kwotę 48.500,00 zł, a po wystawieniu tytułu wykonawczego Nr [...] obejmującego tę decyzję, Skarżący wniósł zarzut umorzenia obowiązku. Postanowieniem z [...] października 2017 r. Nr [...] wierzyciel - Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa uznał zarzut za nieuzasadniony. Na postanowienie wierzyciela Skarżący nie wniósł zażalenia. Rozpatrując sprawę, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wskazał, że podstawę do wystawienia ww. tytułu wykonawczego stanowiła ww. decyzja z [...] maja 2017 r. Nr [...], na mocy której Skarżący został zobowiązany do zwrotu kwoty 48.500,00 zł. Decyzja została doręczona Skarżącemu 31 maja 2017 r. Od decyzji tej Skarżący nie wniósł odwołania. W ocenie organu, nie można zatem mówić o nieistnieniu dochodzonego obowiązku (tj. o zasadności zarzutu z art. 33 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Dz. U. z 2017 r. poz. 1201 z późn. zm.). Organ zwrócił uwagę, że decyzja z [...] marca 2017 r. umarzająca w całości postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności, wydana została w odrębnym postępowaniu od postępowania zakończonego wydaniem decyzji z [...] maja 2017 r., stanowiącej podstawę prawną obowiązku wskazanego w ww. tytule wykonawczym. Ustalona decyzją z [...] maja 2017 r. kwota nienależnie pobranych płatności finansowych powstała po zakończeniu postępowania upadłościowego prowadzonego wobec Skarżącego, tym samym przedmiotowa decyzja nie była skierowana do Syndyka, co dowodzi faktu, iż kwota w wysokości 48.500,00 zł nie była przedmiotem prowadzonego postępowania upadłościowego. Ciążąca na Skarżącym wierzytelność wobec Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na podstawie decyzji z [...] maja 2017 r. nie była zgłaszana do Syndyka masy upadłości. Nie zgłoszono również wierzytelności wynikającej z wcześniejszej decyzji z [...] czerwca 2016 r., gdyż została ona wyeliminowana z obrotu prawnego decyzją z [...] lutego 2017 r. Nr [...] stwierdzającą jej nieważność. Zdaniem organu nie można wykluczyć możliwości prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych po zakończeniu procedury upadłościowej, co do należności nie objętych postępowaniem upadłościowym albo też objętych tym postępowaniem, ale niezaspokojonych, bądź zaspokojonych jedynie w części. Wobec powyższego, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził, że organ egzekucyjny słusznie, związany stanowiskiem wierzyciela, uznał wniesione zarzuty za nieuzasadnione. W skardze złożonej do Sądu Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Działający w jego imieniu pełnomocnik stwierdził, że zobowiązanie na podstawie przedmiotowego tytułu wykonawczego powstało przed rozpoczęciem postępowania upadłościowego, w związku z tym powinno być w tym postępowaniu rozliczone. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna i nie zasługiwała na uwzględnienie. Skarżący nie zgłosił w skardze zarzutów, jedynie enigmatycznie stwierdził, że zobowiązanie wynikające z tytułu wykonawczego nr [...] powstało przed wszczęciem postępowania upadłościowego i w związku z tym w tym postępowaniu powinno być rozliczone. Stan faktyczny w niniejszej sprawie nie był kwestionowany, zatem Sąd zaniecha jego omawiania w tym miejscu. Wskazać jednak należy z ustaleń istotnych, że przeciwko skarżącemu w toku postępowania wystawione zostały przez Dyrektora Podlaskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dwie decyzje, które następnie stanowiły podstawę wystawienia tytułów wykonawczych. Pierwsza decyzja pochodzi z dnia [...].06.2016 r. o nr [...] i stanowiła podstawę wystawienia tytułu wykonawczego nr [...]. Druga decyzja z dnia [...].05.2017 r. nr [...] stanowiła natomiast podstawę wystawienia tytułu wykonawczego o numerze [...]. W odniesieniu do pierwszej decyzji zapadła w dniu [...].06.2017 r. decyzja nr [...] Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, który stwierdził jej nieważność z uwagi na niezastosowanie przy jej wydawaniu treści art. 144 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe. Przepis powyższy stanowi mianowicie, iż po ogłoszeniu upadłości postepowania mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu. Ponieważ decyzja ta została wyeliminowana z obrotu prawnego jako dotknięta wadą nieważności, nie mogła stanowić ani podstawy wystawienia tytułu wykonawczego przeciwko skarżącemu, ani też nie mogła być podstawą do zgłoszenia wierzytelności w trakcie prowadzonego postępowania związanego z ogłoszeniem upadłości konsumenckiej skarżącego. Umorzenie postępowania w dniu [...].03.2017 r. wywołanego pierwszą decyzją oznaczało ukończenie postępowania nią wywołanego i zarazem odrębnego od postępowania, które zakończyło się wydaniem decyzji drugiej, w dniu [...].05.2017 r. Ustalona w drugiej decyzji kwota nienależnie pobranych płatności finansowych powstała po zakończeniu postępowania upadłościowego, tym samym nie mogła być wystawiona przeciwko syndykowi. Kwota dochodzonej należności zatem nie mogła być wcześniej rozliczona w toku prowadzonego postepowania upadłościowego, bowiem tytuł obejmujący wierzytelność był błędnie skierowany przeciwko skarżącemu, a nie syndykowi. Drugi tytuł, wystawiony przeciwko skarżącemu jest prawidłowy, bowiem data jego wystawienia pochodzi z okresu późniejszego, aniżeli data ukończenia postępowania upadłościowego. Twierdzenie z uzasadnienia skargi, o niedopuszczalności prowadzenia egzekucji przeciwko skarżącemu nie znajduje zatem oparcia tak w przepisach prawa upadłościowego, jak i przepisach prawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji(art. 33 § 1 pkt 1 ), co skutkuje nieuwzględnieniem skargi. Trafnie organ przywołał orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11.06.2007 r. w sprawie II FSK 556/07 wskazując, iż - z mocy art. 146 prawa upadłościowego - nie jest wykluczona możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych po zakończeniu procedury upadłościowej, co do należności nie objętych postępowaniem upadłościowym albo też objętych tym postępowaniem, ale niezaspokojonych, bądź zaspokojonych jedynie w części. Z sytuacją przewidzianą w tezie orzeczenia mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Pierwszy tytuł wykonawczy wystawiony przeciwko skarżącemu nie został zgłoszony do postępowania upadłościowego, bowiem został wyeliminowany z obrotu. W trakcie postępowania upadłościowego nie doszło do zaspokojenia wierzytelności określonej w drugim tytule wykonawczym - ani w całości, i ani w części. Skutkuje to oceną o dopuszczalności prowadzenia przeciwko skarżącemu postępowania egzekucyjnego i czyni skargę bezzasadną. Z tych wszystkich względów orzeczono jak w wyroku( art. 151 p.p.s.a.).-

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło