I SA/Bk 201/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2008 r. sprawy ze skargi A. W. - Auto-Komis [...] w B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie określenia długu celnego, podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług wymierzonych od importowanego samochodu osobowego oddala skargę Decyzją z [...] kwietnia 2008 r. nr [...], Dyrektor Izby Celnej w B. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w B. z [...] lutego 2008 r., określającą A. W. – Auto-Komis "A." w B. kwotę długu celnego, podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług stosując jako podstawę wyliczeń wartość celną uszkodzonego samochodu osobowego Mercedes Benz [...] ustaloną przy pomocy opinii biegłych T. B. i J. W., objętego procedurą dopuszczenia do obrotu wg zgłoszenia celnego nr [...]. Z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wynika, że do przywołanego zgłoszenia celnego dołączone zostały m.in.: umowa zakupu ww. towaru na kwotę 5400 USD wraz z wliczoną w cenę kwotą 500 USD za fracht morski do Gdyni zawartą w dniu [...] czerwca 2007 r., świadectwo odzysku pojazdu Nr [...] z dnia [...] czerwca 2007 r. a także zlecenie polecenia wypłaty kwoty 5400 USD w obrocie dewizowym złożone w dniu 6 sierpnia 2007 r. Po analizie tych dokumentów, jak też porównaniu cen pojazdów podobnych na rynku USA, organ celny pierwszej instancji, korzystając z upoważnienia zawartego w art. 68 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, przystąpił do weryfikacji przedmiotowego zgłoszenia. W wyniku rewizji celnej ustalono dane samochodu, takie jak rok produkcji, nr VIN, pojemność skokową silnika. Określono widoczne uszkodzenia pojazdu: m.in. uszkodzony zderzak tylny, błotnik prawy tylny, drzwi prawe tylne, pokrywę silnika, przednie lampy, chłodnice, zderzak i belka przednia, szyba przednia czy też wystrzeloną poduszkę przednią kierowcy. W trakcie weryfikacji dokonano również porównania określonej w dokumencie zakupu ceny samochodu z cenami podobnych samochodów oferowanych na rynku USA. Na tej podstawie organ celny powziął wątpliwości, co do tego, czy określona w dokumencie cena samochodu (4900 USD) stanowi całkowitą cenę zapłaconą za importowany towar. W odpowiedzi na wezwanie organu I instancji przedstawiciel strony złożył m.in. opinię Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. sporządzoną przez rzeczoznawcę samochodowego J. W., dotyczącą określenia wartości rynkowej przedmiotowego pojazdu samochodowego w kwocie 81 900 zł brutto, ze wskazaniem kwoty 234 000 zł przyjętej za wartość bazową przedmiotowego samochodu. Biegły przyjął korekty ujemne w stosunku do wartości bazowej pojazdu Mercedes [...] z uwagi na liczbę właścicieli, import prywatny oraz konieczne naprawy. W uzupełnieniu złożonej opinii biegły dokonał ujemnej korekty ww. kwoty bazowej z uwagi na uszkodzenia poszczególnych elementów – nadwozia – 30%, wyposażenia – 15%, silnika – 7% i innych (normalia) – 3%. Mimo złożenia przez stronę powyższej opinii organ celny powołał biegłego T. B. do wydania opinii na podstawie dokumentów zgromadzonych w sprawie celem określenia średniej wartości rynkowej pojazdu Mercedes [...] rok produkcji 2007 na dzień zgłoszenia celnego w oparciu o notowania rynkowe pojazdów podobnych, wyprodukowanych poza obszarem Unii Europejskiej oraz podania dokładnego źródła, na podstawie, którego określono wartość. W przedstawionej organowi wycenie ekonomiczno-technicznej Nr [...] biegły określił bazową wartość rynkową (nieuszkodzonego) samochodu Mercedes [...], porównując go do pojazdu podobnego jakim jest Chrysler 300CRD rocznik 2007, na kwotę 193 700 zł. Biegły podkreślił, iż wartość pojazdu określono na podstawie notowań rynkowych z katalogu "Pojazdy Samochodowe – Wartości Rynkowe VIII-2007". Przyjmując wyliczoną przez biegłego T. B. wartość pojazdu z opinii Nr [...] (193 700 zł) i pomniejszając ją o stopień uszkodzeń poszczególnych elementów pojazdu ustalony w opinii uzupełniającej biegłego J. W. (55%) organ określił wartość pojazdu Mercedes [...] na kwotę 87 165 zł. Od tej kwoty zostały wyliczone właściwe należności celne i podatkowe, w łącznej wysokości 27 263 zł. Utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji Dyrektor Izby Celnej w B. stwierdził, że art. 29 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego określa, jako zasadę, iż wartością celną przywożonych towarów jest cena transakcyjna. Jednak przepis art. 181a rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z 2 lipca 1993 r. wprowadzającego przepisy wykonawcze do Wspólnotowego Kodeksu Celnego uprawnia organy celne do niestosowania tej metody, jeżeli organy te mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należna sumę. Organ celny pierwszej instancji dokonał analizy cen uszkodzonych samochodów używanych na rynku USA, w wyniku czego powziął wątpliwości, czy ujęta w fakturze zakupu cena 4900 USD stanowi całkowitą cenę zapłaconą lub należną za importowany towar. Podkreślił, że na stronach internetowych wskazano następujące ceny samochodów Mercedes [...]: rocznik 2002 – uszkodzenia przedniej części nadwozia, prawie ¾ tyłu pojazdu, szyby oraz wystrzelone poduszki powietrzne – 6000 USD, rocznik 2000 – widoczne uszkodzenia prawego boku nadwozia, wystrzelona poduszka powietrzna kierowcy i uszkodzona kurtyna w dobrym stanie – 7000 USD, rocznik 2004 r. – uszkodzenia przedniej części nadwozia, poduszki powietrzne nie wyzwolone - 11 600 USD. W zaistniałej sytuacji nie było możliwości przyjęcia ceny transakcyjnej. Naczelnik Urzędu Celnego w B. zastosował art. 31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego i w oparciu o opinie biegłych ustalił wartość tego pojazdu metodą "ostatniej szansy". Dyrektor Izby Celnej w B. nie uwzględnił podniesionych w odwołaniu zarzutów. Odnosząc się do zarzutu strony nieudowodnienia, iż przedłożona faktura nie jest autentyczna wskazał, iż art. 181a ust. 1 Rozporządzenia Wykonawczego nie stawia organowi celnemu wymogu udowodnienia fałszywości dokumentów dla odmowy zastosowania metody wartości transakcyjnej do ustalenia wartości celnej towaru. Przepis ten formułuje jedynie wymóg powzięcia przez organ uzasadnionych wątpliwości co do tego, czy cena deklarowana stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w artykule 29 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Za nieuzasadniony organ uznał również zarzut nie wzięcia pod uwagę stanu technicznego pojazdu, bowiem jak wynika z akt sprawy, organ I instancji analizując deklarowaną wartość celną oparł się na cenach samochodów uszkodzonych posiadających tytuł własności "salvage". W skardze na powyższą decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pełnomocnik skarżącego zarzucił: – naruszenie prawa materialnego przez błędna wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 29 rozporządzenia Rady /EWG/ Nr 2913/93 z 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny w zw. z art. 30 i 32 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz.U. Nr 68, poz. 622) i na tej podstawie błędne i całkowicie nieuzasadnione przyjęcie przez organ celny wartości sprowadzonego z USA samochodu posłużywszy się nieprawidłowymi kryteriami; – naruszenie przepisów postępowania art. 120, art. 121, art. 122, art. 180, art. 187§1 i art. 191, ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, poprzez podejmowanie działań bez niezbędnych podstaw prawnych oraz brak wszechstronnego rozważania zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i poprzedzającej jej decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zdaniem strony skarżącej, przedłożona faktura zakupu była wiarygodna, a organ nie poczynił żadnych kroków w celu zaprzeczenia jej autentyczności. Zebrany materiał dowodowy nie daje podstaw do kwestionowania deklarowanej wartości samochodu. Ceny na których bazował organ w postępowaniu, charakteryzowały się dużym zróżnicowaniem, co może prowadzić do wniosku, iż cena zadeklarowana przez stronę może mieścić się w przedziale wskazanym przez organ. Podkreślił, że podatnik zajmuje się zawodowo zakupem samochodów w USA, co powoduje, że ma rozległe kontakty handlowe i dodatkowe możliwości uzyskania dobrej ceny. Zdaniem skarżącego organ weryfikując podaną cenę transakcyjną na podstawie internetowych ofert nie wziął pod uwagę, że cena zakupu wynika z realiów rynku amerykańskiego, gdzie nowe pojazdy są tańsze, niż identyczne na rynku polskim. Pojazdy zakupione w USA na aukcjach firm ubezpieczeniowych i inne uszkodzone zawierają w tytule własności "salvage" wymagają, w przypadku ponownego ich dopuszczenia do ruchu, długotrwałej i kosztownej procedury, co obniża ich wartość na rynku. Organ nie uwzględnił również znacznego stopnia uszkodzenia pojazdów. Skarżący zarzucił również, iż organ nie wykazał należytej staranności w celu wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, cedując całość czynności w zakresie udokumentowania wartości samochodu na stronę. Organ powinien w przypadku podjętych wątpliwości co do wartości towaru zażądać uzupełniających informacji, a jeżeli wątpliwości nadal pozostają to organy powinny przedstawić na piśmie powody wątpliwości i dać stronie możliwość ustosunkowania się do nich. Zdaniem strony skarżącej błędnie przy wycenie wartości sprowadzonego samochodu organ nie uwzględnił korekt z tytułu importu prywatnego samochodu oraz faktu, że pojazd jest z rynku amerykańskiego a także nie doliczono kosztów przystosowania samochodu do przepisów obowiązujących w Unii Europejskiej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w B. wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest bezzasadna. W świetle przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy celne przepisów prawa materialnego jak i procesowego, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 29 ust. 1 Rozporządzenia Rady Nr 2913/92 z 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, Dz.U.UE.L.92.302.1 (dalej: Wspólnotowy Kodeks Celny), wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary, wtedy gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty. Przy ustalaniu wartości celnej, cena owa może zostać natomiast skorygowana o określone elementy wymienione w art. 32 i art. 33. Wartość transakcyjna jest podstawową metodą ustalania wartości celnej przywożonych towarów. W pewnych ściśle określonych sytuacjach organy celne mogą jednak przy ustalaniu wartości celnej nie stosować w/w metody. Zgodnie z art. 181a ust. 1 Rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.U.UE.L.93.253.1 ze zm.) - w przypadku, gdy organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, nie muszą ustalać wartości celnej przywożonych towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej. Wcześniej jednakże organy powinny zażądać, zgodnie z art. 178 ust. 4, przedstawienia uzupełniających informacji. Jeżeli wątpliwości te pozostają, organy celne przed podjęciem ostatecznej decyzji powiadamiają daną osobę na piśmie, o ile się o to zwróciła, o powodach tych wątpliwości i zapewnią jej odpowiednią możliwość udzielenia odpowiedzi. Ostateczna decyzja wraz uzasadnieniem przekazywana jest zainteresowanemu na piśmie (art. 181a ust. 2 tego rozporządzenia). Podkreślić przy tym należy, że cytowany Wspólnotowy Kodeks Celny ustanowił w art. 30 i art. 31 zastępcze metody ustalania wartości celnej (metoda wartości transakcyjnej towarów identycznych, metoda wartości transakcyjnej towarów podobnych, metoda ceny jednostkowej, metoda wartości kalkulowanej, metoda "ostatniej szansy"). Z przepisu art. 30 ust.1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego wynika, iż z wyjątkiem nie mającym jednak w niniejszej sprawie znaczenia - metody wyliczenia wartości celnej określone w art. 30 i art. 31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego zostały ujęte w sposób wymagający kolejnej eliminacji poszczególnych metod aż do dojścia do metody tzw. "ostatniej szansy" (metody końcowej), określonej w art. 31. Nie ulega zatem wątpliwości, że przy ustaleniu wartości celnej towaru prawidłowe zastosowanie metody "ostatniej szansy" wymaga od organu celnego wykazania w pierwszej kolejności, iż istnieją uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Z takimi uzasadnionymi wątpliwościami będziemy mieć do czynienia wówczas, kiedy wartość transakcyjna towaru rażąco odstaje od wartości danego towaru na rynku jego pochodzenia. Następnie zaś, rzeczą organów celnych jest wykazanie, że ustalenie tej wartości jest bezwzględnie niemożliwe w oparciu o pozostałe metody, kolejno wymienione w art. 30 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie organy w przekonujący sposób uzasadniły odstąpienie od zastosowania metody wartości transakcyjnej do ustalenia wartości celnej pojazdu marki Mercedes [...]. Weryfikując zgłoszenie celne strony, organy przeanalizowały notowania uszkodzonych pojazdów Mercedes [...], oferowanych na rynku USA. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie (wydruki z witryn internetowych: www.cars.com, www.alsautopa.com oraz www.economynj.com) wynika, że ceny tego rodzaju pojazdów kształtują się w USA na poziomie znacznie wyższym od ceny zadeklarowanej przez stronę (od 6000 USD za rocznik 2002 do 11600 USD za rocznik 2004). Tymczasem strona zadeklarowała za sprowadzony pojazd kwotę 5400 USD za rocznik 2007, łącznie z kosztami spedycji i transportu do portu w Gdyni. W związku z powyższym wątpliwości organów, co do wysokości zadeklarowanej przez stronę wartości transakcyjnej przedmiotowego pojazdu były uzasadnione i uprawniały do odstąpienia od ustalenia wartości celnej towaru na podstawie tejże metody. Organy celne szczegółowo uzasadniły też, dlaczego nie zastosowały kolejnych metod określania wartości celnej towaru i oparły się na metodzie ostatniej szansy. W tych okolicznościach zatem nie można uznać za słuszny zarzut naruszenia art. 29 w zw. z art. 30 i 32 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Dokonując ustalenia wartości celnej pojazdu w niniejszej sprawie na podstawie metody ostatniej szansy, organy oparły się na opinii biegłego T. B., który w dniu [...] września 2007 r. sporządził wycenę ekonomiczno-techniczną Nr [...], przyjmując za podstawę wyceny notowania rynkowe pojazdów podobnych wyprodukowanych poza obszarem Unii Europejskiej. Biegły w dokładny i czytelny sposób przedstawił proces wyceny przedmiotowego pojazdu wskazując i starannie uzasadniając, jaki pojazd podobny ze względu na klasę pojazdu, rodzaj nadwozia, analogiczny okres początku produkcji, pojemność silnika, układ cylindrów, masę całkowitą, popularność marki, ilość miejsc i kraj zakupu, został przyjęty jako materiał porównawczy (Chrysler 300CRD). Wartość rynkową pojazdu w stanie jak przed szkodą biegły ustalił po zastosowaniu korekty dodatniej za liczbę przełożeń skrzyni biegów oraz moc silnika, precyzyjnie określając przyczyny jej zastosowania. Organy ustaliły wartość rynkową przedmiotowego pojazdu po pomniejszeniu wyliczonej przez biegłego kwoty bazowej (193 700 zł) o zastosowane w opinii biegłego J. W. korekty z tytułu uszkodzenia poszczególnych elementów nadwozia, wyposażenia i silnika (łącznie 55%). Ocena przedłożonych przez obu biegłych opinii jest zdaniem Sądu prawidłowa i mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów, wynikającej z art. 191 ustawy – Ordynacja podatkowa. Wywody organu są logiczne, spójne i w przekonujący sposób uzasadniające, dlaczego nie uwzględniono do podstawy obliczenia wartości rynkowej pojazdu danych wynikających z opinii biegłego J. W. Tok rozumowania i analizy organu oraz przedstawiony sposób wyliczenia wartości rynkowej pojazdu, poparty prawidłowo zgromadzonym materiałem dowodowym, dał uzasadnioną podstawę do ustalenia wartości celnej tego towaru i określenia skarżącemu długu celnego, podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług w prawidłowej wysokości. Sąd pragnie zauważyć, że zarzucane przez stronę nie uwzględnienie w wycenie korekty z tytułu liczby właścicieli, importu prywatnego pojazdu, oraz faktu pochodzenia pojazdu z rynku amerykańskiego, nie może znaleźć uzasadnienia w realiach sprawy dotyczącej ustalenia wartości celnej towaru. Korekty owe nie wpływają bowiem bezpośrednio na cenę zakupu pojazdu. W ocenie Sądu powyższe okoliczności dają podstawę do przyjęcia, że zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Organy dokładnie wyjaśniły stan faktyczny w sprawie. Materiał dowodowy został zgromadzony prawidłowo i w zgodzie z art. 180 i 187§1 cytowanej ustawy – Ordynacja podatkowa. Jako dowód dopuszczono bowiem wszystko, co może się przyczynić do wyjaśnienia sprawy. Otóż dopuszczono dowody z opinii biegłych (powołanego przez organ jak i przedstawioną przez stronę), przeanalizowano wartości pojazdów na rynku USA, przeanalizowano koszty związane z transportem towaru z kraju pochodzenia do miejsca przeznaczenia. Należy również zauważyć, że organ celny w piśmie z 22 sierpnia 2007 r. poinformował stronę o wątpliwościach, czy zadeklarowana przez skarżącego wartość transakcyjna jest całkowitą faktycznie zapłaconą ceną za przedmiotowy pojazd i pouczył o możliwości przedstawienia dowodów i wyjaśnień, potwierdzających zadeklarowaną wartość towaru. Przedłożone przez stronę dowody zostały ocenione, co znajduje swój wyraz w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji. Tym samym należało uznać, iż organy celne przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie naruszyły wskazanych w skardze przepisów postępowania podatkowego, w szczególności art. 120, 121, 122, 180, 187§1 i 191 ustawy – Ordynacja podatkowa. W tym stanie rzeczy, zarzuty skargi okazały się bezzasadne. Wobec powyższego na podstawie art. 151 przywołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.