I SA/Bk 204/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski (spr.), sędzia WSA Jacek Pruszyński, sędzia WSA (del.) Patrycja Joanna Suwaj, Protokolant Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 października 2013 r. sprawy ze skargi A. H. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej orzekającej o odpowiedzialności skarżącego jako członka zarządu za zaległości podatkowe "D." Spółki z o.o. z/s w M. z tytułu podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe od lutego do kwietnia 2009 r. oraz od sierpnia do października 2009 r., odsetek za zwłokę od tych zaległości i kosztów postępowania egzekucyjnego oddala skargę Decyzją z dnia [...].03.2013 r., nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...].12.2012 r., nr [...] odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej nr [...] z dnia [...].12.2011 r. orzekającej o odpowiedzialności A. H. za zaległości podatkowe Spółki D. [...] z tytułu zaległości w podatku od towarów i usług za okresy od lutego 2009 r. do kwietnia 2009 roku oraz od sierpnia do października 2009 r. Organ II instancji podzielił stanowisko organu I instancji, że w ustalonym stanie faktycznym brak było podstaw do stwierdzenia, że w sprawie została wykazana przesłanka wznowieniowa na której oparto wniosek określony w art. 240 § 1 pkt 4 O.p., tj. że strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Organ wskazał, że próby doręczenia korespondencji skarżącemu w sprawie o orzeczenie odpowiedzialności za zaległości Spółki D. pod adresy wskazane przez Centrum Personalizacji Dokumentów MSWiA, tj. na adres B. [...] oraz na adres B. [...] Stuttgart nie były skuteczne. Zostały bowiem zwrócone do nadawcy z adnotacją "inconnu/adresse insuffistante" co oznacza nieznany, niewystarczający adres. Jest to zgodne z art. 147 Regulaminu poczty listowej, sporządzonej w Bernie, określającej wskazanie przyczyn z powodu których przesyłka nie została doręczona. W sytuacji, gdy także na terenie kraju miejsce pobytu skarżącego nie było znane organ stosownie do art. 138 § 1 O.p. wystąpił do sądu o ustanowienie kuratora. Po ustanowieniu kuratora korespondencja, a także i wydana decyzja była doręczana kuratorowi. W postępowaniu skarżącego reprezentował ustanowiony kurator, co oznacza, że przesłana na której oparto wniosek o wznowienie nie została spełniona. W ocenie organu doręczenie upomnienia skarżącemu w trybie art. 66 d § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015) nie daje podstaw do przyjęcia, że organ oraz kurator uchybili swoim obowiązkom, ponieważ na podstawie tego przepisu z tej możliwości mogą korzystać tylko organy przy dochodzeniu należności pieniężnych w postępowaniu egzekucyjnym. W skardze od decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w B. nr [...] skarżący zarzucił naruszenie: - art. 245 § 1 pkt 2 O.p. z zw. z przepisem art. 243 § 2 w zw. z przepisem art. 240 § 1 O.p. przez podzielenie poglądu organu I instancji, a tym samym błędne przyjęcie, że w przedmiotowym stanie faktycznym nie zaszły przesłanki uzasadniające uchylenie decyzji wydanej przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...].12.2012 r. odmawiającej uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...].12.2011 r., nr [...], podczas gdy w rzeczywistości strona tak na etapie postępowania przed organem podatkowym I jak i II instancji wskazała, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. naruszył swoje ustawowe obowiązki nie ustalając i nie doręczając skutecznie decyzji, co w konsekwencji doprowadziło do uniemożliwienia stronie merytorycznego wypowiedzenia się co do braku zasadności roszczenia, mając tym samym istotny wpływ na wynik sprawy; - art. 154 a O.p. poprzez jego niezastosowanie, a mianowicie nie skorzystanie przez organ podatkowy z ustawowego uprawnienia do wystąpienia za pośrednictwem Ministra właściwego do spraw finansów publicznych do władz Państwa Członkowskiego Unii Europejskiej właściwej w sprawach podatkowych z wnioskiem o doręczenie pisma podatkowego co uniemożliwiło stronie zapoznania się z treścią przedmiotowej decyzji i ustosunkowanie się do tejże, z uwagi na nieskuteczność doręczenia, co z kolei miało niebagatelny wpływ na wydanie w sprawie rozstrzygnięcia; - art. 121 § 1 O.p. poprzez jego niezastosowanie, a mianowicie przeprowadzenie postępowania podatkowego w sposób sprzeczny z dyspozycją powołanego przepisu, tj. doprowadzenie do sytuacji w której na skutek uchybień organu podatkowego strona działająca w zaufaniu do organów podatkowych ponosi negatywne konsekwencje; - art. 123 § 1 O.p. przez jego niezastosowanie, tj. uznanie, iż w przedmiotowym stanie faktycznym nie zachodzą przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania, a co za tym idzie błędne przyjęcie, że organ podatkowy w sposób należyty uczynił zadość obowiązkowi zapewnienia stronie czynnego udziału w toku postępowania oraz wypowiedzenia się w zakresie zebranego w sprawie materiału dowodowego; - art. 122 O.p. przez jego niezastosowanie skutkujące niepodjęciem przez organ podatkowy działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych rozpoznanej sprawy w tym nie ustalenia prawidłowego adresu do doręczeń Pana A. H., jak również nie podjęcie dalszych działań celem skutecznego doręczenia pisma organu podatkowego kierowanego do strony; - naruszenie prawa materialnego – art. 144 O.p. w zw. z przepisem art. RL 147 pkt 8.1 Regulaminu poczty listowej sporządzonego w Bernie z dnia 28 stycznia 2005 r. (Dz. U. z 2007 r., Nr 108, poz. 744) przez Światowy Związek Pocztowy przez niewłaściwe przyjęcie jakoby organ podatkowy I instancji skutecznie doręczył decyzję ostateczną z dnia [...].12.2011 r., nr [...] orzekającą o odpowiedzialności Pana A. H. jako członka zarządu podczas gdy przesyłki zostały zwrócone przez niemieckiego operatora do nadawcy z adnotacją "nieznany/ niewystarczający adres". Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji organu II instancji oraz uchylenie w całości poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zarzuty w niej zawarte zmierzają do wykazania, że organ nie dopełnił wszystkich czynności związanych z ustaleniem adresu skarżącego w związku z czym wniosek o ustanowienie kuratora do zastępowania osoby nieobecnej na podstawie art. 138 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa był nieuzasadniony. W szczególności skarżący podnosi, że organ naruszył art. 154 a O.p. przez jego niezastosowanie, tj. nie skorzystanie z ustawowego uprawnienia do wystąpienia za pośrednictwem Ministra właściwego do spraw finansów publicznych do władz Państwa Członkowskiego Unii Europejskiej w tym wypadku IV Urzędu Skarbowego w Sttuttgarcie, który dysponował aktualnym adresem skarżącego o doręczenie mu decyzji co uczynił dopiero na etapie postępowania egzekucyjnego. Wskazując na naruszenie art. 154 a O.p. skarżący pomija jednakże § 2 tego artykułu, które stanowi, że wniosek o doręczenie kierowany do obcej władzy powinien zawierać dane niezbędne do identyfikacji podmiotu, któremu ma być doręczone pismo w szczególności nazwisko lub nazwę (firmy) oraz adres. Poza sporem w sprawie jest, iż organ nie dysponował właściwym adresem skarżącego, ponieważ próby doręczeń na adresy wskazane Centrum Personalizacji Dokumentów MSWiA były nieskuteczne. W obu wypadkach korespondencja została zwrócona ze wskazaniem, że przesyłka nie została doręczona z adnotacją inconnu (adresse insuffistante) co oznacza, że odbiorca nie był znany pod wskazanym adresem. Wskazanie przyczyn niedoręczenia przesyłki było zgodne z art. RL 147 pkt 8.1 Regulaminu poczty listowej sporządzonego w Bernie z dnia 28.01.2005 r. Na tej podstawie organ zasadnie przyjął, iż adres skarżącego w Niemczech nie jest znany, brak też było aktualnego adresu na terenie Polski, ponieważ jak wynika z obu pism Centrum Personalizacji Dokumentów MSWiA skarżący był zameldowany w Polsce na pobyt czasowy w okresie od 28.09.2005 r. do 02.12.2009 r., a po tej dacie brak jest aktualnego adresu na terenie Polski. Nie jest więc zasadny zarzut naruszenia art. 154 a O.p. Nie zmienia tej oceny okoliczność, iż organ na etapie postępowania egzekucyjnego korzystał z pomocy organów niemieckich. Zasady udzielania pomocy obcemu państwu w dochodzeniu należności uregulowane w Rozdziale 7. Udzielanie pomocy obcemu państwu oraz korzystanie z jego pomocy przy dochodzeniu należności pieniężnych ustawy z 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.) są bowiem stosowane wyłącznie w postępowaniu egzekucyjnym, natomiast na etapie postępowania wymiarowego dla doręczeń stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej i te zostały przez organ zastosowane. Niemożliwość doręczenia skarżącemu postanowienia o wszczęciu postępowania na znane adresy została uznana zasadnie przez organ, że zaistniała podstawa do wystąpienia do Sądu z wnioskiem w trybie art. 138 § 1 O.p. o ustanowienie kuratora dla osoby nieobecnej. Kurator został ustanowiony i dalsze postępowanie toczyło się z udziałem kuratora, któremu też doręczona została decyzja wydana w sprawie. Organy przeprowadziły w sprawie postępowanie w granicach podstawy wskazanej we wniosku o wznowienie – art. 240 § 1 pkt 4 O.p. i zasadnie uznały, iż podstawa ta nie została wykazana. Tym samym nie znajdują uzasadnienia zarzuty naruszenia art. 121 § 1, art. 123 § 1 i art. 122 O.p. Skarga podlegała więc oddaleniu – stosownie do art. 151 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.