I SA/Bk 207/24

WyrokWSA w Białymstoku2024-09-18

Skład orzekający: Paweł Janusz Lewkowicz, Marcin Kojło, Justyna Siemieniako

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu o pozostawieniu podania bez rozpatrzenia jest zasadne, gdy wezwanie do uzupełnienia braków formalnych zostało skierowane do osoby fizycznej, a nie do strony postępowania (spółki z o.o.), mimo że adres siedziby spółki był prawidłowy?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że wezwanie do uzupełnienia braków formalnych zostało skierowane nieprawidłowo do osoby fizycznej (U. Z.), zamiast do strony postępowania (G. Sp. z o.o.). Mimo że adres siedziby spółki był prawidłowy i widniał w KRS, brak nazwy spółki w wezwaniu oraz na kopercie stanowił naruszenie art. 151 Ordynacji podatkowej, uniemożliwiając skuteczne doręczenie i skutkując brakiem możliwości uzupełnienia braków formalnych przez spółkę.
Stan faktyczny
Spółka G. Sp. z o.o. złożyła pismo zatytułowane "Zażalenie na postanowienie", które nie było podpisane, lecz zawierało nadruk "Prezes Zarządu U. Z.". Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wezwał U. Z. do podpisania zażalenia i przedłożenia dokumentów potwierdzających jej umocowanie, pouczając o pozostawieniu podania bez rozpatrzenia w przypadku braku reakcji. Po nieotrzymaniu odpowiedzi, organ pozostawił podanie bez rozpatrzenia. Po rozpoznaniu zażalenia na to postanowienie, Dyrektor utrzymał je w mocy, wskazując na niezgodność danych w KRS z reprezentacją spółki przez U. Z. Spółka wniosła skargę do WSA, argumentując, że stroną postępowania jest spółka, a nie osoba fizyczna, i że wezwanie zostało skierowane nieprawidłowo.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające jego wydanie postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia 17 stycznia 2024 r. i zasądził od Dyrektora na rzecz spółki zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), Sędziowie sędzia WSA Marcin Kojło, sędzia WSA Justyna Siemieniako, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 września 2024 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi G. Spółki z o.o. w Warszawie na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia 19 marca 2024 r., nr 3001-IOA.623.1.2024 w przedmiocie pozostawienia podania bez rozpatrzenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające jego wydanie postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia 17 stycznia 2024 r., nr 2001-IOV.623.1.2024; 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku na rzecz G. Spółki z o.o. w Warszawie kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 22 listopada 2023 r. do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku zostało złożone pismo zatytułowane "Zażalenie na postanowienie z dnia 20 października 2023 r.", które nie było podpisane i zawierało nadruk o treści : "Prezes Zarządu U. Z.". DIAS, pismem z 12 grudnia 2023 r. nr 2001-I0V.623.1.2023, wezwał U. Z. do podpisania zażalenia oraz do przedłożenia dokumentów potwierdzających jej umocowanie do występowania w imieniu G. Sp. z o.o. Ponadto pouczył, że niewypełnienie tych warunków spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. W związku z tym, że na powyższe wezwanie odpowiedzi nie otrzymano, Dyrektor postanowieniem z 17 stycznia 2024 r. nr 2001-IOV.623.1.2024, pozostawił powyższe podanie bez rozpatrzenia. W dniu 19 lutego 2024 r. do Dyrektora wpłynęło zażalenie na ww. postanowienie, w którym wniesiono o jego o uchylenie z uwagi na brak podstaw do jego wydania. Dołączono do niego podpisane przez U. Z. zażalenie z dnia 17 listopada 2023 r. oraz kopię Uchwały Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki pod firmą: G. Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie z dnia 16 lutego 2023 roku w sprawie powołania U. Z. do pełnienia funkcji Prezesa Zarządu Spółki. W uzasadnieniu podniesiono m.in., że: spółka nigdy nie otrzymała powiadomienia z Poczty Polskiej o awizowaniu przedmiotowej przesyłki, ani żadnej informacji od listonosza, bądź kuriera dlatego też nie mogła mieć świadomości, że taka przesyłka została do niej wysłana i "czeka" na odbiór; to G. Sp. z o.o. jest uczestnikiem postępowania, a nie U. Z.. Wyjaśniono, że zaskarżone postanowienie zostało zaadresowane "U. Z.", zamiast U. Z. Prezes Zarządu G. Sp. z o.o., lub G. Sp. z o.o., której to postępowanie dotyczy, zdaniem skarżącej odpowiedź przecząca nasuwa się sama. U. Z. w niniejszym postępowaniu występuje jako reprezentant spółki — uczestnika, a nie w imieniu własnym. Prawidłowym i jedynym adresatem dokumentu powinna być G., gdyż to właśnie jej dotyczy postępowanie, ponadto prawidłowym adresem jest ul. [...] W., wielokrotnie przytoczony w trakcie postępowania i to właśnie na ten adres powinna zostać skierowana korespondencja. W przypadku, gdy korespondencja została zaadresowana na inny adres lub na innego adresata brak jej odbioru nie może wywoływać żadnych skutków prawnych, a tym – organ nie mógł pozostawić bez rozpatrzenia złożonego zażalenia. W przedmiotowym postępowaniu U. Z. występuje jako osoba reprezentująca G. Sp. z o.o., a nie we własnym imieniu, dlatego też wszelkie pisma dotyczące niniejszego postępowania winny być adresowane na uczestnika, a nie tylko imiennie na jego reprezentanta. Po rozpoznaniu zażalenia, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku postanowieniem z 19 marca 2024 r., nr 2001-IOA.623.1.2024, utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu wskazał, powołując art. 168 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r., poz. 2383 z późn. zm., dalej: "o.p."), że złożone pismo z 17 listopada 2023 r. nie było podpisane i zawierało nadruk o treści: "Prezes Zarządu U. Z.". Zgodnie z danymi (na dzień 12 grudnia 2023 r.) zawartymi w Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego organem uprawnionym do reprezentacji spółki G. (nr KRS [...]) jest Zarząd, a sposób reprezentacji określono jako: każdy członek zarządu samodzielnie. Jedynym członkiem zarządu na ten dzień był T. Ż. W związku z tym zdaniem Dyrektora zasadnie pismem z 12 grudnia 2023 r. wezwał U. Z. do usunięcia braku w zażaleniu, tj. podpisania zażalenia przez wnoszącego oraz do przedłożenia dokumentów potwierdzających jej umocowanie do występowania w imieniu G. Sp. z o.o. W piśmie tym pouczono, że niewypełnienie tych warunków spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. W związku z brakiem odpowiedzi, pozostawiono ww. podanie bez rozpatrzenia. Za bezzasadne Dyrektor uznał przy tym zarzuty zażalenia. Wyjaśnił, że wezwanie zostało wysłane na adres wskazany w zażaleniu tj. ul. [...]. Jest to ten adres, który wskazuje strona. Przedmiotowe wezwanie było dwa razy awizowane (pierwsze 19 grudnia 2023 r. zaś drugie 28 grudnia 2023 r.) a zawiadomienie o piśmie umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. DIAS zauważył, że gdyby ww. adres był tylko i wyłącznie adresem do doręczeń N. Spółka z o.o., to w takim przypadku przesyłka pocztowa zostałaby zwrócona do nadawcy z adnotacją "adresat nieznany". W niniejszej sprawie taka sytuacja nie zaistniała. Na ten sam adres zostało wysłane postanowienie Dyrektora 17 stycznia 2024 r., które to po dwukrotnej awizacji zostało odebrane przez U. Z.. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru widnieje adnotacja, że przedmiotowe pismo zostało doręczone adresatowi. Organ wyjaśnił nadto, że z dołączonej do zażalenia kopii Uchwały Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki pod firmą: G. Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie z dnia 16 lutego 2023 roku wynika, że U. Z. została powołana do pełnienia funkcji Prezesa Zarządu Spółki. Z uchwały nie wynika jednak, że U. Z. może samodzielnie reprezentować i działać w imieniu Spółki, ponieważ z aktualnego (na dzień wydania skarżonego postanowienia) wypisu KRS Prezesem Zarządu nadal jest T. Ż., który jest upoważniony do reprezentacji spółki samodzielnie. Dyrektor o powyższych zmianach we władzach Spółki nie miał wiedzy w dacie wydania spornego postanowienia, ponieważ kopię dokumentów otrzymał 19 lutego 2024 r. W związku z tym, zasadnym było skierowanie wezwania z 12 grudnia 2023 r. do U. Z. w celu nie tylko uzupełnienia podania o podpis ale przede wszystkim o przesłanie dokumentów potwierdzających prawidłowość umocowania prawnego i jego zakresu. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. W uzasadnieniu wyjaśniła, że stroną postępowania nie jest "U. Z.", a spółka - G. Sp. z o.o. w Warszawie. Dlatego wszelka korespondencja w sprawie, w tym do wykazania umocowania do reprezentacji spółki, winna być kierowana na dane podmiotu będącego stroną postępowania. Korespondencja kierowana na dane G. Sp. z o.o. w Warszawie jest przez jej reprezentanta - U. Z. odbierana na poczcie, co również potwierdza organ administracyjny w swoich rozważaniach. Bowiem nawet w przypadku braku pozostawienia awizo w skrzynce odbiorczej, Prezes Zarządu upewnia się, czy nie pozostawiono w placówce pocztowej jeszcze innych listów adresowanych na spółkę. Natomiast skierowanie wezwania na U. Z. spowodowało, że ani listonosz nie pozostawił awizo, ani urzędniczki na poczcie nie wydały awizowanej korespondencji. Dopiero postanowienie o pozostawieniu zażalenia bez rozpoznania wydano U. Z., gdyż pani na poczcie skojarzyła dane reprezentanta z przesyłką zalegającą na poczcie. Niemniej, w toku sprawy wnioskodawca jako podmiot posiadający osobowość prawną jest odrębny podmiotem od osób uprawnionych do jej reprezentacji. Dlatego wezwanie skierowane na U. Z. nie powinno odnosić skutków prawnych jakie ustawa wiąże ze skutecznym doręczenia przesyłki stronie postępowania. W ocenie spółki, przedkładając uchwałę o powołaniu oraz podpisany odpis zażalenia, pozostawała w otwartym terminie do wykonania zobowiązania, wobec nieskutecznego wezwania do uzupełnienia braków formalnych zażalenia. Jednocześnie wyjaśniła, że T. Ż. nie jest uprawniony do samodzielnej reprezentacji, a pozostali członkowie zarządu są uprawnieni tylko do łącznej reprezentacji zgodnie z zasadami przewidzianymi w Kodeksie spółek handlowych, gdyż z odpisu aktualnego z rejestru przedsiębiorców wynika, że do reprezentacji uprawniony jest: każdy członek zarządu samodzielnie. W odpowiedzi na skargę Dyrektor podtrzymał dotychczasowe stanowisko oraz wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm., w skrócie "p.u.s.a."), sąd administracyjny przeprowadza kontrolę pod względem zgodności z prawem aktów wydawanych przez organy administracji publicznej. Z przepisu art. 1 p.u.s.a. wynika, że sądowoadministracyjna kontrola administracji publicznej zawsze powinna uwzględniać trzy aspekty, a mianowicie: 1) ocenę zgodności rozstrzygnięcia z prawem materialnym; b) ocenę dochowania wymaganej procedury; c) ocenę respektowania reguł kompetencji. Kontrola ta polega więc na wszechstronnym zbadaniu stanu faktycznego i prawnego sprawy, a sąd powinien poddać szczególnie gruntownej ocenie i analizie te wszystkie aspekty sprawy, w odniesieniu do których istnieją wątpliwości, a ustalenia organów są odmienne od wniosków i twierdzeń strony. Należy również dodać, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: "p.p.s.a.")). W myśl art. 151 O.p. osobom prawnym pisma doręcza się w lokalu ich siedziby lub w miejscu prowadzenia działalności - osobie upoważnionej do odbioru korespondencji, z odpowiednim stosowaniem przepisów art. 146, 148 § 2 pkt 1 i 3 i art. 150. Jak należy wywodzić z powyższej regulacji miejscem doręczania pism jednostkom organizacyjnym i osobom prawnym jest lokal ich siedziby lub miejsce wykonywania działalności. Miejsca te traktowane są równorzędnie co do skuteczności doręczenia, gdyż połączono je spójnikiem "lub" (alternatywa rozłączna). Można zatem dokonywać doręczenia w siedzibie adresata względnie w miejscu prowadzenia działalności. Art. 151 O.p. traktując o "lokalu siedziby", nawiązuje do konkretnego adresu, który nie tylko może, ale wręcz powinien wynikać z Krajowego Rejestru Sądowego, o ile określony podmiot podlega wpisowi do tego rejestru. W myśl zapisu art. 17 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2007 r. Nr 168, poz. 1186 z późn. zm., dalej zwana: "ustawa o KRS"), domniemywa się, że dane wpisane do rejestru są prawdziwe. W związku z powyższym, organy podatkowe, dokonując wysyłki i doręczenia pism, są uprawnione do kierowania pism pod adresem wskazanym w Krajowym Rejestrze Sądowym. Pamiętać także należy, że zgodnie z art. 17 ust. 2 ustawy o KRS nałożono na podmioty podlegające wpisowi do KRS obowiązek aktualizacji danych objętych zgłoszeniem do KRS. Ponadto skarżąca jako podatnik zobligowana była do aktualizowania danych objętych zgłoszeniem identyfikacyjnym dla celów podatkowych, co wynika z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (t.j.: Dz. U. z 2022 r. poz. 166 z późn. zm.). Poza tym dane wpisane w KRS stanowią z mocy art. 14 ust. 3b ustawy o NIP podstawę wpisu do Centralnego Rejestru Podmiotów - Krajowej Ewidencji Podatników (CRP KEP). W KRS ujawnione są także wpisy dotyczące osób reprezentujących osoby prawne, w niniejszej sprawie spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością. Nie ulega w sprawie wątpliwości, że złożone dnia 17 listopada 2023 r. zażalenie zostało skierowane (co wynika z nagłówka pisma) przez G. Sp. z o.o. Zażalenie to nie zostało podpisane lecz uwidoczniony został pod nim wydruk Prezes Zarządu U. Z.. Organ, co wynika z akt sprawy, dokonał sprawdzenia podmioty w KRS, w którym to ujawniono T. Ż. jako prezesa zarządu. W związku z tym organ zasadnie wezwał do uzupełnienia braków formalnych zażalenia, jednakże wezwanie wysłał co prawda na adres siedziby spółki lecz nie do spółki tylko do U. Z. jako osoby fizycznej. Nie ulega wątpliwości Sądu, że brak nazwy spółki w wystosowanym wezwaniu (tak w piśmie, jak i na kopercie) jest naruszeniem art. 151 O.p. przez sam fakt, że adresat U. Z. nie musiał domniemywać, że pismo wystosowane przez organ jest pismem skierowanym do spółki. Zresztą organ dalej brnął w tym samym kierunku. Skarga została złożona przez spółkę, ale odpowiedź na skargę już w nagłówku zawiera dane osoby fizycznej, nie wymieniając w ogóle spółki. Sąd nie jest zdziwiony brakiem doręczenia przez pocztę wezwania, gdyż osoba fizyczna jaką niewątpliwie jest U. Z. pod tym adresem nie funkcjonuje, a co za tym idzie, nawet w przypadku posiadania pełnomocnictwa spółki, takiej korespondencji odebrać nie mogła i nie powinna. Ze względu na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie. O kosztach Sąd postanowił na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło