I SA/Bk 210/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 09 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] grudnia 2014 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2013 r. p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. T. W. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz ze współmałżonką H. W.. Skarżący podniósł, iż obecnie nie posiada wolnych środków finansowych, którymi mógłby pokryć koszty sądowe powstałe w sprawie niniejszej, bowiem prowadzona działalność gospodarcza – w związku z prowadzonymi postępowaniami, na chwilę obecną jest zawieszona, co wiąże się z tym, iż skarżący nie uzyskuje żadnego przychodu. Posiadany majątek w postaci nieruchomości rolnej o powierzchni[...] ha oraz udział w [...] części nieruchomości leśnej o powierzchni [...] ha został zajęty przez urząd skarbowy. Wnioskodawca podniósł, iż nie podjął żadnej innej pracy zarobkowej, pozostaje na utrzymaniu dzieci, choć w dalszej części wniosku wskazał, iż jego żona również nie pracuje i pozostaje na utrzymaniu jego i dzieci (k. 20 – 22). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania – kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym stanie rzeczy rozstrzygniecie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). W złożonym oświadczeniu skarżący wykazał, iż aktualnie z żoną pozostaje bez żadnych dochodów, bowiem prowadzona działalność gospodarcza, w związku z toczącymi się postępowaniami została zawieszona. Wnioskodawca posiada majątek w postaci nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha oraz udział w [...] części nieruchomości leśnej o powierzchni [...] ha, który jest zajęty przez urząd skarbowy, tak samo jak konta bankowe. T. W. nie posiada innego majątku, w tym oszczędności, pozostaje na utrzymaniu dzieci, mieszka u syna, natomiast współmałżonka skarżącego pozostaje na utrzymaniu jego i dzieci. W sprawie niniejszej należało stwierdzić, iż treść złożonego przez skarżącego oświadczenia dotyczącego sytuacji majątkowej budzi uzasadnione wątpliwości, co do jego zgodności ze stanem rzeczywistym. Przede wszystkim należy podnieść, iż u podstaw przedmiotowego rozstrzygnięcia leży brak możliwości określenia faktycznych źródeł dochodu wnioskodawcy, bo z jednej strony wnioskodawca wskazuje, że nie uzyskuje wraz z żoną żadnych dochodów, ale z drugiej strony wskazuje, że żona pozostaje na utrzymaniu jego i dzieci, natomiast skarżący wyłącznie na utrzymaniu dzieci. Ponadto, skarżący zamieszkuje u syna, który go utrzymuje – ale jednocześnie nie prowadzą oni wspólnego gospodarstwa domowego i nieznane sią jego dochody i wydatki. Ustalenia te nasuwają wątpliwość, co do rzeczywistej sytuacji majątkowej T. W. i rzeczywistych źródeł finansowania wydatków. Powyższe okoliczności pozwalają na stwierdzenie, iż T. W. w złożonym oświadczeniu przedstawił jedynie okoliczności mogące świadczyć o złej sytuacji materialnej, co w konkluzji prowadzi do wniosku, iż dysponuje on nieujawnionymi środkami finansowymi, które mogą być przeznaczone na pokrycie kosztów sądowych w sprawie niniejszej, które wynoszą obecnie 54.864 zł (k. 16). Negatywną przesłankę do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych stanowi również fakt posiadania przez skarżącego źródła dochodów pozwalającego na pokrycie kosztów ustanowionego w sprawie pełnomocnika z wyboru, którego wynagrodzenie minimalne – biorąc pod uwagę wartość przedmiotu zaskarżenia (tj. 5.486.323 zł k. 2 i k. 12) – kształtuje się na poziomie 7.200 zł plus VAT - § 6 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461, tekst jednolity). Skarżący inicjując postępowanie sądowoadministracyjne powinni się liczyć z obowiązkiem ponoszenia związanych z nim wydatków. Sytuacja taka pozwala na przygotowanie się do wszczęcia akcji sądowej poprzez zaoszczędzenie odpowiednich środków na ten cel (vide: Magdalena Baduchowska, Prawo pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, cz. II, Doradztwo Podatkowe 2005/9/51 [w] System Informacji Prawnej Lex OMEGA nr publ. 49597). Niewątpliwie koszty postępowania sądowoadministracyjnego – w tym koszty sądowe nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania, dlatego też część uzyskiwanych środków powinna być przeznaczona na ich poniesienie. Prawo pomocy stanowi bowiem instytucję szczególną, zarezerwowaną wyłącznie dla podmiotów znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, uniemożliwiającej pokrycie pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Wnioskodawca natomiast nie udowodnił zaistnienia takiej okoliczności, tym bardziej, iż korzysta z pomocy prawnej pełnomocnika z wyboru. Końcowo jeszcze raz należy zaakcentować, iż w postępowaniu sądowoadministracyjnym wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega rozpatrzeniu w oparciu o złożone oświadczenia strony oraz ewentualne dokumenty potwierdzające zawarte w nich dane. W sprawie niniejszej z przedstawionych wyżej przyczyn wniosek T. W. uznano za niewiarygodny i na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono, jak w sentencji.