I SA/Bk 211/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mieczysław Markowski, Sędziowie sędzia WSA Jacek Pruszyński (spr.), sędzia WSA (del.) Patrycja Joanna Suwaj, Protokolant Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 października 2013 r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012 oddala skargę Pan J. R. (dalej skarżący) złożył w dniu 30 kwietnia 2012 r. w Biurze Powiatowym ARiMR w S. wniosek o przyznanie płatności na rok 2012, w którym ubiegał się o przyznanie: jednolitej płatności obszarowej (JPO) do działek rolnych o łącznej powierzchni 28,88 ha, uzupełniającej płatności do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO) do działek rolnych o łącznej powierzchni 13,97 ha oraz płatności uzupełniającej do powierzchni upraw przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (PZ) do działek rolnych o łącznej powierzchni 14,40 ha. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. decyzją z [...] lutego 2013 r. nr [...] odmówił przyznania wnioskowanych płatności wskazując na okoliczność uniemożliwienia przez skarżącego przeprowadzenia kontroli na miejscu w zakresie przestrzegania wymogów wzajemnej zgodności w obszarze identyfikacji i rejestracji zwierząt w dniu [...] września 2012 r. Nie zgadzając się z powyższą decyzją skarżący złożył odwołanie do Dyrektora P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. Organ odwoławczy decyzją z [...] marca 2013 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. Dyrektor w pierwszej kolejności przywołał treść art. 3 ust. 3, art. 7 ust. 1, art. 30 ust. 1 pkt 1 i art. 31a ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 1164) oraz art. 54 ust. 1 i 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.U.UE.L.2009.316.65). Wskazał, że w przypadku, gdy rolnik lub jego przedstawiciel uniemożliwia przeprowadzenie kontroli na miejscu, zgodnie z art. 26 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, odrzuca się wnioski o przyznanie pomocy, których dotyczy kontrola. Przez uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli na miejscu należy rozumieć umyślne działanie lub zaniechanie działania wynikające z niedbalstwa rolnika lub jego przedstawiciela, które uniemożliwiło przeprowadzenie pełnej kontroli na miejscu, jeżeli rolnik lub jego przedstawiciel nie podjął wszelkich środków mających na celu zapewnienie przeprowadzenia w pełni kontroli na miejscu. Jak ustalono w sprawie, skarżący nie tylko nie udzielił w trakcie kontroli niezbędnej pomocy, ale wręcz uniemożliwił jej przeprowadzenie. Potwierdzają to raport z czynności kontrolnych z [...] września 2012 r., notatka służbowa pracownika Powiatowego Inspektoratu Weterynarii sporządzona na okoliczność odmowy kontroli z [..] września 2012 r., zawiadomienie o popełnieniu wykroczenia z [...] października 2012 r. oraz wniosek o pomoc przy przeprowadzeniu kontroli z [...] października 2012 r. Zauważono, że sam skarżący w protokole z [..] września 2012 r. oraz w piśmie odwoławczym potwierdził fakt przerwania kontroli. Jako istotny wskazano również fakt, że skarżący po otrzymaniu raportu z czynności kontrolnych nie wniósł żadnych uwag, co do niezgodności wpisów w nim zawartych. Zdaniem Dyrektora nie można uznać wskazanego w odwołaniu braku winy, bowiem skarżący odmawiając udzielenia niezbędnych informacji i okazania niezbędnych dokumentów wykazał się brakiem należytej staranności oraz niedbalstwem. Ponadto wyjaśnienia dotyczące odmowy przeprowadzenia kontroli nie są spójne: w odwołaniu wskazano brak czasu, natomiast w protokole z dnia [...] września 2012 r. brak powiadomienia o kontroli. Zdaniem organu strona nie przedstawiła w toku postępowania dowodów, które mogłyby doprowadzić do ewentualnej zmiany ustaleń w sprawie. Według organu odwoławczego w sprawie nie było podstaw do uwzględnienia wyników kontroli wykonanej w dniu [..] października 2012 r., ponieważ producent mógł dopełnić czynności usunięcia nieprawidłowości występujących wcześniej w gospodarstwie. Dyrektor wyjaśnił, że przepisy nie stanowią o obowiązku powiadomienia rolnika o kontroli. Rolnik jest natomiast zobowiązany zapewnić przy wykonywaniu czynności kontrolnych niezbędną pomoc. Przede wszystkim umożliwić osobom kontrolującym wykonanie obowiązków tj. udostępnić miejsca przetrzymywania zwierząt i dostarczyć stosowną dokumentację. Uznano, że w sprawie nie znajduje zastosowania art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 określający przesłanki odstąpienia od stosowania sankcji finansowych, bowiem Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. nie nałożył na stronę sankcji. W skardze do sądu administracyjnego, skarżący działając za pośrednictwem pełnomocnika, zaskarżył decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. w całości zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: 1. art. 8 oraz art. 77 § 1 i art. 80 w zw. z art. 7 k.p.a., poprzez przeprowadzenie oceny zgromadzonego materiału dowodowego w sposób dowolny i wybiórczy, w szczególności poprzez przyjęcie, że skarżący uniemożliwił przeprowadzenie kontroli w zakresie wzajemnej zgodności w dniu [...] września 2012 r., podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a przede wszystkim z treści raportu z czynności kontrolnych w zakresie wymogów wzajemnej zgodności z dnia [...] września 2012 r. wynika, iż czynności kontrolne zostały w dniu [...] września 2012 r. za zgodą kontrolerów przełożone na inny termin oraz pominięcie, iż w raporcie z czynności kontrolnych w zakresie wymogów wzajemnej zgodności z dnia [...] września 2012 r. istnieje jednoznaczny zapis, że osoby kontrolujące umówiły się ze skarżącym na inny termin przeprowadzenia kontroli, 2. art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a. przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji, które nie spełnia wymogów określonych w powyższych przepisach, bowiem sprowadza się jedynie do bezkrytycznego powtórzenia argumentacji przytoczonej w uzasadnieniu decyzji organu I instancji. Wskazując na powyższe zarzuty autor skargi wniósł o uchylenie w całości decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Odpowiadając na skargę Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawą odmowy przyznania skarżącemu wnioskowanych płatności na 2008 r. (tj. jednolitej płatności obszarowej (JPO), uzupełniającej płatności do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO) oraz płatności uzupełniającej do powierzchni upraw przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (PZ)) był art. 26 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009. Przepis ten stanowi, że jeżeli rolnik lub jego przedstawiciel uniemożliwia przeprowadzenie kontroli na miejscu, odrzuca się wnioski o przyznanie pomocy, których dotyczy kontrola. Sąd podziela stanowisko organów administracji, że stwierdzony w sprawie stan faktyczny dawał podstawy do stwierdzenia, że zachodziły przesłanki do zastosowania tego przepisu. Otóż z Raportu z czynności kontrolnych (k. [...]akt adm.) wynika, że w dniu [...] września 2012 r. podjęto próbę przeprowadzenia kontroli na miejscu w gospodarstwie skarżącego w zakresie przestrzegania wymogów wzajemnej zgodności w obszarze identyfikacji i rejestracji zwierząt. Jako przyczynę nie przeprowadzenia kontroli wskazano odmowę gospodarza z powodu braku zawiadomienia o kontroli. W Raporcie zaznaczono, że skarżący został poinformowany o utracie dopłat bezpośrednich. Skarżący złożył podpis na raporcie potwierdzając jego przyjęcie. Nie ma zatem podstaw by podważać okoliczność, że skarżący potwierdził fakt odmowy przeprowadzenia kontroli, został też poinformowany o utracie dopłat. Trzeba zauważyć, ze w treści Raportu zawarto pouczenie o możliwości złożenia przez kontrolowanego zastrzeżeń do ustaleń zawartych w protokole, w przypadku, gdy z tymi ustaleniami się nie zgadza. Skarżący nie złożył takich zastrzeżeń, stąd uprawnionym jest stwierdzenie, że zaakceptował ustalenia zawarte w protokole. Powyższe okoliczności znajdują potwierdzenie w innych dokumentach. W Notatce służbowej (k. [...] akt adm.) osoba kontrolująca wskazała, że skarżący wobec wstępnego stwierdzenia nieprawidłowości w jego gospodarstwie zarzucił, że nie został powiadomiony o kontroli, a następnie odmówił przeprowadzenia kontroli. Okoliczności te podniósł także Powiatowy Lekarz Weterynarii w S. w Zawiadomieniu o popełnieniu wykroczenia z [...] października 2012 r. skierowanym do Komendanta Powiatowego Policji w S. (k. [...] akt adm.) oraz we wniosku o pomoc przy przeprowadzeniu kontroli z [..] października 2012 r. (k. [...] akt adm.). Przywołane dokumenty, w szczególności Raport z czynności kontrolnych, dowodzą, że skarżący uniemożliwił przeprowadzenie kontroli w jego gospodarstwie w dniu [..] września 2012 r. Sam skarżący nie kwestionuje, że we wskazanym dniu nie zgodził się na kontrolę. W tej sytuacji Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. miał pełne podstawy by stosownie do art. 26 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 odmówić skarżącemu wnioskowanych płatności. Prawidłowości tego rozstrzygnięcia nie podważa podnoszona w skardze kwestia "przełożenia" kontroli na inny termin. Wobec jednoznacznych zapisów protokołu z [...] września 2012 r. o odmowie przeprowadzenia przez skarżącego kontroli, nie ma znaczenia fakt przeprowadzenia kolejnej kontroli w dniu [...] października 2012 r. Wskazana odmowa wywołała bowiem skutki przewidziane w przywołanym art. 26 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009. Należy też zauważyć, że skarżący w pismach z [...] lutego 2013 r. i [...] marca 2013 r. wyraźnie stwierdził, że jego prośba o przeprowadzenie ponownej kontroli nie została uwzględniona przez Inspektorów Powiatowego Inspektoratu Weterynarii w S. Nie zmienia powyższej oceny tłumaczenie skarżącego, że powodem odmówienia kontroli były brak powiadomienia o kontroli. Organ nie ma bowiem obowiązku powiadamiania rolnika o kontroli. Zgodnie z art. 27 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 kontrole na miejscu mogą być zapowiadane, jeżeli nie zagraża to celowi kontroli. Zapowiedzenie kontroli następuje z wyprzedzeniem ściśle ograniczonym do niezbędnego minimum, nieprzekraczającym 14 dni. W przypadku kontroli na miejscu odnoszących się do wniosków o pomoc z tytułu zwierząt gospodarskich wyprzedzenie nie przekracza 48 godzin, z wyjątkiem należycie uzasadnionych przypadków. Ponadto jeżeli ustawodawstwo stosowane do aktów i norm dotyczących zasady wzajemnej zgodności wymaga, aby kontrole na miejscu miały niezapowiedziany charakter, wymienione zasady mają również zastosowanie w przypadku kontroli na miejscu przeprowadzanych pod kątem przestrzegania zasady wzajemnej zgodności. Kontrole na miejscu mogą być zatem zapowiadane, ale nie muszą. Powiadomienie o kontroli jest dopuszczalne tylko w sytuacji, gdy nie zagraża to celowi kontroli. Rolnik w świetle art. 31a ust. 8 i 9 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w przypadku kontroli na miejscu jest obowiązany zapewnić przy wykonywaniu czynności kontrolnych niezbędną pomoc. W szczególności winien umożliwić osobom upoważnionym do przeprowadzenia czynności kontrolnych wstęp na teren gospodarstwa rolnego, w tym do pomieszczeń i miejsc związanych z utrzymywaniem lub przebywaniem zwierząt, dostęp do zwierząt oraz zapewnić wgląd do dokumentów związanych z przedmiotem kontroli, sporządzanie z nich odpisów, wyciągów lub kopii oraz zabezpieczanie tych dokumentów. Pomimo braku powiadomienia, skarżący był zatem zobowiązany do umożliwienia przeprowadzenia kontroli jego gospodarstwie. Odmowa dokonania tych czynności, wywołała konsekwencje przewidziane w przepisach. W przeprowadzonym postępowaniu organy dopełniły wymogów przewidzianych w art. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, a także w znajdujących zastosowanie przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Przede wszystkim w sposób wyczerpujący rozpatrzono cały materiał dowodowy zgromadzony w sprawie. Ocenie poddano wszystkie zgromadzone dowody, w tym protokół z [...] września 2012 r. Organ odniósł się do kwestii braku powiadomienia o kontroli oraz znaczenia wyników kontroli z [...] października 2012 r. Strona nie przedstawiła dowodów, które mogłyby wpłynąć na odmienną ocenę okoliczności sprawy. W uzasadnieniu decyzji wskazano wszystkie okoliczności istotne z punktu widzenia podjętego rozstrzygnięcia, w tym odniesiono się do zarzutów skarżącego zawartych w odwołaniu. Analiza sposobu prowadzenia postępowania w sprawie nie daje podstaw do uznania, że budzi on zastrzeżenia w kontekście zachowania zasady zaufania. Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że nie ma podstaw do uwzględnienia podnoszonych w skardze zarzutów naruszenia przepisów postępowania, jak też stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.