I SA/Bk 218/13
PostanowienieWSA w Białymstoku2013-07-12
Skład orzekający: Tomasz Oleksicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, może uzyskać prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego?Ratio decidendi
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, ponieważ wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Pomimo znacznego zadłużenia i braku bieżących dochodów, źródłem utrzymania były pożyczki od rodziny i znajomych, co w ocenie sądu nie było wystarczająco wiarygodne, zwłaszcza w kontekście niewykazania posiadania wartościowych przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro.Stan faktyczny
F. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, w związku ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. dotyczącą podatku VAT. Wnioskodawca podał, że wraz z małżonką nie osiągają dochodów, utrzymują się z pożyczek, a jego działalność gospodarcza została zawieszona w upadłości układowej. Wykazał znaczne zadłużenie oraz miesięczne wydatki na poziomie około 2.300 zł. Do akt sprawy dołączył szereg dokumentów potwierdzających jego trudną sytuację finansową.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi F. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] kwietnia 2013 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc kwiecień 2012 roku p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
F. S. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym
wraz ze współmałżonką B. S. Małż. S. nie osiągają obecnie dochodu. B. S. nie pracuje, nie pobiera emerytury lub renty, utrzymuje się z pożyczek zaciąganych u rodziny. F. S. w [...] br. zawiesił prowadzoną działalność gospodarczą – przedsiębiorstwo budowlane, nie osiąga dochodów (od dwóch lat nie sprzedał domu), utrzymuje się z pożyczek od znajomych i rodziny. Wydatki skarżącego to: spłata kredytów zaciągniętych na zakup nieruchomości i budowę domów, opłaty za media (energia elektryczna, gaz, woda, kanalizacja), podatek od nieruchomości, paliwo do samochodu, koszty drobnych napraw, żywność, środki czystości, kosmetyki. Wobec F. S. ogłoszono upadłość z możliwością zawarcia układu. Układ ten został zatwierdzony przez sąd. Zgromadzony majątek stanowi masę upadłościową przeznaczoną na zaspokojenie wierzycieli. Łączna wysokość należności wynosi obecnie 1.972.765,16 zł. Dodatkowo nieruchomości są obciążone hipotekami na łączną sumę 4.449.708,10 zł, w tym 2.870.508,10 zł hipoteki umowne i przymusowe oraz 1.579.200 zł hipoteki kaucyjne. Wnioskodawca nie jest w stanie sprzedać nieruchomości (z uwagi
na kryzys), aby pokryć koszty wpisu od skargi. Skarżący potrzebuje również środków na dokończenie budowy domów (stan zaawansowania domów 30% - 95%),
jednak banki nie chcą udzielić kredytu. F. S. posiada liczne zadłużenie, którego nie jest w stanie spłacić, kilka spraw cywilnych
nie było kontynuowanych z uwagi na brak możliwości uiszczenia wymaganych opłat sądowych. Majątek rodziny stanowi dom o powierzchni [...] m², własność siedmiu działek zabudowanych domami w stanie surowym o powierzchni od [...] do [...] m²
w różnym stanie realizacji położonych w N. i B. oraz samochód osobowy marki O.[...], rok prod. 2009 (współwłasność z [...] Bank S.A.). Skarżący nie posiada zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych (k. 7 – 9).
W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 13 czerwca 2013 r. (k. 45) skarżący oświadczył, że wysokość miesięcznych wydatków rodziny to kwota 2.300 zł, w tym: energia elektryczna – 400 zł; gaz – 300 zł; woda i kanalizacja –
100 zł; podatek od nieruchomości – 100 zł; żywność – 1.000 zł; utrzymanie samochodu – 400 zł. Małż. S. nie posiadają rachunków bankowych, utrzymują się z pożyczek od rodziny i środków uzyskanych ze sprzedaży przedmiotów wartościowych i biżuterii. Kredyty udzielone na prowadzoną działalność gospodarczą oraz kredyt hipoteczny są w restrukturyzacji (k. 49 – 51).
Do akt sprawy skarżący dołączył: wyciąg z systemu CEIDG (k. 18); postanowienia Sądu Rejonowego w B. (k. 11 – 14 i k. 16 – 17); obwieszczenie o pierwszej licytacji komorniczej (k. 15); zeznania podatkowe za 2011 r. i 2012 r. (k. 19 – 28, k. 34 – 36 i k. 59 - 63); wyciąg z konta Przedsiębiorstwa Budowlanego S. F. w stanie upadłości układowej za okres [...] lutego – [...] maja br. (k. 32 – 33); decyzję z dnia [...] lutego 2013 r. ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego w łącznym zobowiązaniu pieniężnym
za 2013 r. (k. 52); wezwanie do zapłaty wyst. przez PGE Obrót S.A. w B.
z dnia [...] czerwca 2013 r. (k. 53); fakturę za gaz (k. 54 – 55); umowę pożyczki – P. (k. 57 – 58).
Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. Nr 270, tekst jednolity) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej
w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych
oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz,
Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005,
s. 592).
W złożonym oświadczeniu skarżący wykazał, iż obecnie źródłem utrzymania małż. S. pozostają pożyczki od rodziny i znajomych oraz środki uzyskane ze sprzedaży przedmiotów wartościowych i biżuterii. Dodatkowo w [...] br. wnioskodawca zaciągnął pożyczkę w P. P. S.A. na kwotę 2.000 zł, miesięczna rata spłaty wynosi 65,42 zł (k. 57). Wykazane wydatki wynoszą około 2.300 zł (energia elektryczna, gaz, woda i kanalizacja, podatek od nieruchomości, żywność, utrzymanie samochodu). W skład majątku rodziny wchodzi: dom
o powierzchni [...] m², siedem działek zabudowanych domami w stanie surowym
o powierzchnio od [...] do [...] m² w różnym stanie realizacji położonych
w N. i B. oraz samochód osobowy marki O. [...],
rok prod. 2009 (współwłasność z [...] Bank S.A.). W [...] br. skarżący zawiesił prowadzoną działalność gospodarczą Przedsiębiorstwo Budowlane F. S. w upadłości układowej (k. 18). W 2012 r. F. S. osiągnął z tytułu prowadzenia tej firmy przychód w kwocie 108.039,95 zł, przy wykazanej stracie 1.615.929,35 zł (k. 59). Wnioskodawca jest zadłużony na łączną kwotę 6.422.473 zł (należności objęte układem; hipoteki umowne i przymusowe
oraz kaucyjne) – k. 7.
U podstaw negatywnego rozstrzygnięcia w zakresie prawa pomocy legł brak możliwości ustalenia rzeczywistych źródeł dochodu małż. S.
Z treści złożonego oświadczenia wynika, bowiem, że głównym źródłem dochodu B. i F. S. pozostają comiesięczne pożyczki zaciągane
u znajomych oraz rodziny na pokrycie wydatków związanych z bieżącym utrzymaniem – te zostały oszacowane na około 2.300 zł. W ocenie prowadzącego postępowanie wpadkowe z zakresu prawa pomocy oznacza to, że każdego miesiąca osoby trzecie pokrywają wydatki wnioskodawcy na kwotę około 2.300 zł. Sytuację taką trudno uznać za wiarygodną, nawet przy założeniu, że skarżący,
co miesiąc sprzedaje biżuterię i przedmioty wartościowe. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że w rubryce nr 7.2.2 złożonego urzędowego formularza wniosku ppf (k. 8) wnioskodawca nie wykazał, że posiada (poza samochodem O. [...] rok prod. 2009) biżuterię i przedmioty wartościowe o wartości przekraczającej 3.000 euro.
Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło