I SA/Bk 218/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, Sędziowie sędzia WSA Marcin Kojło (spr.),, asesor sądowy WSA Justyna Siemieniako, Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 4 października 2023 r. sprawy ze skargi W. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 8 maja 2023 r. nr 405.335/D-5/XXIV/23 w przedmiocie uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania dot. ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2023 oddala skargę. Decyzją z dnia 26 stycznia 2023 r. nr 3123.140212.1.2023 Wójt Gminy Milejczyce ustalił W. T. (dalej również jako "skarżący") łączne zobowiązanie pieniężne za rok 2023 w kwocie 596,00 zł. Wymiaru podatku organ dokonał w oparciu o dane z ewidencji gruntów oraz złożone przez podatnika w styczniu 2023 r. informacje o gruntach. Do opodatkowania podatkiem rolnym organ przyjął 0,5515 ha gruntów, podatkiem od nieruchomości – budynek mieszkalny, a podatkiem leśnym 5,7849 ha lasów. W odwołaniu od tej decyzji skarżący zarzucił zawyżenie podstawy opodatkowania podatkiem leśnym oraz zastosowanie zbyt wysokiej (krzywdzącej osobę w wieku 68 lat) stawki podatku leśnego. Zdaniem skarżącego podatkiem leśnym należało obciążyć tylko 2,3304 ha lasu, natomiast stawka powinna być obniżona o 50%. Decyzją z dnia 8 maja 2023 r. nr 405.335/D-5/XXIV/23, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Odnosząc się do przepisów ustawy o podatku rolnym i ustawy o podatku leśnym organ odwoławczy wskazał, że kryterium rozgraniczającym zakresy przedmiotowe podatku rolnego i leśnego jest wyłącznie odpowiednia klasyfikacja gruntu uwidoczniona w ewidencji gruntów. Jeżeli więc opodatkowany grunt jest sklasyfikowany jako las, to w braku zajęcia go na prowadzenie działalności gospodarczej podlega podatkowi leśnemu, bez względu na wolę podatnika. Dokumentem urzędowym świadczącym o powierzchni lasu jest ewidencja gruntów - to z tego urzędowego zbioru danych organ podatkowy czerpie wiedzę na temat podstawy opodatkowania podatkiem leśnym. Należy jednak leż pamiętać, że dane takie powinien podatnik w informacji o gruntach. Okazuje się, że taką informację podatnik złożył w dniu 23 stycznia 2023 r. ujawniając powierzchnie lasów podlegających opodatkowaniu wynoszącą właśnie 5.7849 ha, a nie 2,3304 ha. Niezrozumiałe jest zdziwienie skarżącego, że nastąpił u niego "przyrost naturalny lasu". W ocenie Kolegium skarżący wydaje się też zapominać, że sam kilkakrotnie dokonywał zalesień na swoich gruntach i że w wyniku tych zalesień wzrastała powierzchnia lasów kosztem innych gruntów. Informację o powierzchni lasów zwolnionych z podatku (z drzewostanem w wieku do 40 lat) organ podatkowy pozyskał z innego dokumentu urzędowego - planu urządzenia lasu. Jak się okazuje, w planie tym powierzchnia drzewostanu w wieku powyżej 40 lat zgodna jest z powierzchnią ujawnioną przez podatnika i wynosi 5,7849 ha. Dalej Kolegium wyjaśniło, że stawka podatku leśnego każdorazowo wynika z pomnożenia wskaźnika uregulowanego w art. 4 ust. 1 ustawy o podatku leśnym przez średnią cenę sprzedaży drewna obwieszczaną każdego roku przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego "Monitorze Polskim". Podatek leśny od 1 ha, za rok podatkowy wynosi równowartość pieniężną 0,220 m3 drewna, obliczaną według średniej ceny sprzedaży drewna uzyskanej przez nadleśnictwa za pierwsze trzy kwartały roku poprzedzającego rok podatkowy. W Komunikacie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 19 października 2022 r. w sprawie średniej ceny sprzedaży drewna, obliczonej według średniej ceny drewna uzyskanej przez nadleśnictwa za pierwsze trzy kwartały 2022 r. wskazano cenę 323,18 zł. Po pomnożeniu tej ceny przez wskaźnik 0,220 zostanie otrzymany wynik 71.0996 zł - to jest właśnie stawka podatku leśnego obowiązująca w roku 2023. Tak obliczona stawka dotyczy każdego podatnika, i to bez względu na wiek czy zdolność płatniczą. Organy podatkowe nie mają prawa stosować innej stawki - uprawnienie do jej obniżenia przyznano wyłącznie radzie gminy. Jako powód uchylenia decyzji organu I instancji Kolegium wskazało natomiast brak wyjaśnienia zasadności opodatkowania posiadanych przez stronę gruntów - za cały rok podatkowy - według schematu przedstawionego w osnowie orzeczenia. Organ I instancji uwzględnił bowiem najnowsze zmiany ewidencji gruntów, gdy tymczasem zdarzeniem kreującym nową sytuację podatnika w podatku rolnym, leśnym czy od nieruchomości jest moment faktycznego naniesienia zmian w ewidencji. W aktach sprawy znajduje się zawiadomienie o zmianie ewidencji gruntów (karta 13); wynika z niego, że zmiany dokonano dopiero w dniu 12 stycznia 2023 r. W takim wypadku zmiana ta - zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o podatku leśnym i art. 6a ust. ustawy o podatku rolnym mogła wywołać skutego dopiero od dnia 1 lutego 2023 r. Za styczeń należało więc obliczać zobowiązania podatkowe według stanu poprzedniego (sprzed wspomnianej wyżej zmiany). Kolegium zaleciło zatem organowi I instancji dokonanie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego w oparciu o dane aktualne w odpowiednich okresach roku 2023, mając na uwadze faktyczną datę zmiany ewidencji gruntów. Z decyzją Kolegium nie zgodził się skarżący i w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku zarzucił zawyżenie podstawy opodatkowania podatkiem leśnym. Skarżący uważa, że posiada ponad 5,5 ha lasu, jednakże obciążone podatkiem powinno być tylko 2,3304 ha. Pozostała część to drzewostan w wieku poniżej 40 lat, podlegający zwolnieniu z podatku leśnego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Sądową kontrolą objęta została w tej sprawie decyzja kasacyjna wydana na podstawie art. 233 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm., dalej w skrócie: "o.p."), zgodnie z którym, organ odwoławczy może uchylić w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę, organ odwoławczy wskazuje okoliczności faktyczne, które należy zbadać przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Dokonując kontroli tego rodzaju decyzji sąd ocenia, czy organ odwoławczy nie przekroczył swoich uprawnień określonych w art. 233 § 2 o.p. W sprawie tej sąd doszedł do wniosku, że organ odwoławczy nie przekroczył kompetencji wynikających z tego przepisu. Dostrzeżona przez Kolegium wada decyzji Wójta była istotna. Organ I instancji dokonując wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego, wbrew przepisom prawa uwzględnił za cały okres 2023 r. zmiany w ewidencji gruntów, które zostały dokonane dopiero od połowy stycznia. Wydając skarżoną do sądu decyzję kasacyjną, Kolegium jasno przedstawiło okoliczności, które należy uwzględnić przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Słusznie zatem organ I instancji został zobligowany do obliczenia na nowo zobowiązania podatkowego z uwzględnieniem momentu, od którego zmiana w ewidencji odniosła swój skutek. tzn. od lutego 2023 r. Zgodnie bowiem z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku leśnego powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym zaistniały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku. Z kolei w myśl art. 6a ust. 1 ustawy 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym, obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym zaistniały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku. Podnoszone przez skarżącego kwestie objęcia opodatkowaniem podatkiem leśnym mniejszej powierzchni lasu, choć Kolegium zawarło pogląd na ten temat w skarżonej decyzji – to na obecnym etapie postępowania, które ponownie trafiło przez organ I instancji mogą być przez skarżącego ponownie kwestionowane. Skarżący może zatem dowodzić konieczność obciążenia podatkiem leśnym mniejszego areału, i w razie niezadowalających go rozstrzygnięć w tym zakresie odwoływać się do organu II instancji, czy też do sądu administracyjnego. W wyniku rozstrzygnięcia o charakterze kasatoryjnym sprawa wraca bowiem do organu pierwszej instancji w celu dokonania niezbędnych ustaleń i podjęcia rozstrzygnięcia z uwzględnieniem zaleceń formułowanych przez organ odwoławczy, co nie wyklucza dowodzenia swych racji przez skarżącego w zakresie wysokości podstawy opodatkowania wszelkimi możliwymi środkami dowodowymi, dostępnymi stronie postępowania podatkowego. W tym stanie rzeczy skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu, o czym orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634).