I SA/Bk 219/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Stachurski (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 września 2012 r. sprzeciwu E. Z. P. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 24 sierpnia 2012 r. odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. Z. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu osiągnięcia przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2006 r. p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Pani E. Z. P. (dalej: Skarżąca) wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu osiągnięcia przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2006 r. Postanowieniem z 24 sierpnia 2012r. referendarz sądowy odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W dniu 31 sierpnia 2012r. Skarżąca złożyła do WSA w Białymstoku pismo, które potraktowano jako sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego, w którym wyjaśniła, że jej emerytura od 1 czerwca 2012r. wynosi 997,15 zł, a męża od 1 lipca 2012r. – 1646,75 zł. Wysokość emerytury została zmniejszona przez Urząd Skarbowy, wcześniej uzyskiwali łącznie 3.731,56 zł. Wskazała, że otrzymała dodatkowy dochód z wynajmu lokalu w kwocie 210 zł. Miesięczne wydatki od początku roku wynoszą ok. 696 zł, lecz w sierpniu wzrosły do kwoty 1217 zł. Stwierdziła, że jej działalność nie przynosi przychodu, w lutym i marcu b.r. uzyskała dochód w wysokości 2.056 zł, w pozostałych miesiącach nie uzyskała dochodu. Od początku roku poniosła zaś koszty prowadzonej działalności w wysokości 4170 zł. Wyjaśniła też, że nie posiada lokat, akcji, ani innych oszczędności. Wskazała też, że mieszkanie przy ul. K. [...] wymaga remontu i nie jest wynajmowane. Skarżąca dołączyła decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] maja 2012r. o ponownym ustaleniu emerytury w kwocie 1706,29 z powodu zajęcia wierzytelności w trybie egzekucji administracyjnej. Ponadto załączyła dokumenty, z których wynika, że w miesiącu lutym i marcu 2012r. uzyskała przychody w łącznej wysokości 14.800 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Na wstępie należy zaznaczyć, iż sprzeciw został wniesiony skutecznie, co powoduje utratę mocy postanowienia z 24 sierpnia 2012r., a wniosek Skarżącej o przyznanie prawa pomocy podlega ponownemu rozpatrzeniu. Wniosek Skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych zawiera żądanie udzielenia prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W postępowaniu sądowym, co do zasady, strona zobowiązana jest do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi natomiast instytucję wyjątkową i z tego powodu nie można z niej czynić powszechnie stosowanego środka pomocy. Z uwagi na powyższe, przyznanie prawa pomocy winno być stosowane tylko w przypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Strona musi zatem wykazać, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej reguły. W konsekwencji to na żądającym zwolnienia od kosztów sądowych spoczywa wyłączny ciężar wykazania braku możliwości poniesienia kosztów postępowania powstających w związku z zainicjowaną sprawą. Rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Kraków 2005, s. 592). Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela przedstawione powyżej poglądy. W sprawie niniejszej Skarżąca nie wykazała w sposób wystarczający, aby przesłanka z art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. wystąpiła w jej sytuacji. We wniosku o przyznanie prawa pomocy Skarżąca wskazała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z M. P., a źródło miesięcznego utrzymania rodziny stanowią emerytury otrzymywane przez nią w wysokości 1.706 zł brutto (997,15 zł netto) oraz przez M. P. w kwocie 2.871 zł brutto (2364,45 zł netto). Wysokość emerytur została w czerwcu i lipcu 2012r. obniżona z uwagi na zajęcia egzekucyjne dokonane przez Urząd Skarbowy do łącznej kwoty 2.643,90 zł. Wykazane wydatki miesięczne to: czynsz – 517 zł; energia elektryczna – 145 zł; telefon – 150 zł; opłaty lokalne – 730 zł; benzyna – 200 zł; telewizja kablowa – 100 zł; lekarstwa – 300 zł; ubezpieczenie PZU – 48 zł; inne koszty utrzymania – 1.000 zł. Majątek wnioskodawczyni stanowi mieszkanie własnościowe o powierzchni 43,58 m² oraz samochód osobowy marki F. rok prod. 2003. Skarżąca nie posiada zgromadzonych oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Według złożonego przez nią oświadczenia, prowadzi ona działalność gospodarczą w zakresie wyrobów futrzarskich, z tej działalności w lutym i marcu 2012 r. uzyskała dochód netto w wysokości 2.056 zł, w pozostałych zaś miesiącach dochodu nie osiągnęła. Ponadto w miesiącach styczeń – czerwiec 2012r. Skarżąca poniosła stratę w kwocie 2.114 zł. W okresie tym wnioskodawczyni poniosła wydatki na opłaty lokalne w kwocie ok. 696 zł i wydatki stałe w łącznej kwocie ok. 1217 zł. Do posiadanych przez nią środków trwałych należy pawilon na bazarze o wartości początkowej 16.000 zł. Skarżąca wskazała, że nie posiada lokat bankowych, akcji i innych oszczędności. Współmałżonek M. P. nie prowadzi działalności gospodarczej. Skarżąca nie wynajmuje też mieszkania przy ul. K. [...] w B. Analiza wskazanych przez Skarżącą informacji pozwala stwierdzić, że przedstawione dane pozostają ze sobą w sprzeczności. Z załączonych dowodów wynika, że Skarżąca w miesiącach luty – marzec 2012r. uzyskała przychód w łącznej kwocie 14.800 zł. W złożonym piśmie wskazała ona, że od początku roku z tytułu prowadzonej działalności poniosła koszty w kwocie 4.170 zł. Zakładając, że w pozostałych miesiącach Skarżąca nie uzyskała przychodu z działalności gospodarczej, dochód z tej działalności wynosi ponad 10.000 zł. Dane te pozostają w sprzeczności z oświadczeniem złożonym we wniosku o przyznanie prawa pomocy, z którego wynika, że jedynym dochodem Skarżącej i jej męża są ich emerytury w kwocie prawie 3.500 zł. Z kolei w piśmie, które zostało potraktowane jako sprzeciw, Skarżąca stwierdziła, że w miesiącach luty i marzec 2012r. uzyskała dochód w wysokości 2.056 zł. Wykazane sprzeczności pozwalają na wniosek, że Skarżąca nie przedstawia swojej sytuacji finansowej w sposób rzetelny. Skarżąca nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.