I SA/Bk 220/12

PostanowienieWSA w Białymstoku2012-08-24

Skład orzekający: Barbara Romanczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, gdy wnioskodawca nie przedłożył wymaganych dokumentów potwierdzających sytuację majątkową i dochodową?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Wnioskodawca ma obowiązek udokumentować swoją sytuację majątkową i dochodową. Brak złożenia wymaganych dokumentów i informacji uniemożliwia ocenę sytuacji materialnej i skutkuje odmową przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
M. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej zryczałtowanego podatku dochodowego za 2006 rok. Wskazał dochody swoje i żony oraz majątek w postaci mieszkania i samochodu, ale nie przedłożył dokumentów potwierdzających te dane ani informacji o oszczędnościach. Po wezwaniu do uzupełnienia dokumentacji nie odpowiedział. Organ odmówił przyznania prawa pomocy z uwagi na brak możliwości oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej.
Rozstrzygnięcie
Odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] maja 2012 r. Nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu osiągnięcia przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2006 r. p o s t a n a w i a odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. M. P. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podając, iż jego sytuacja materialna nie pozwala na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną. Źródło utrzymania rodziny wnioskodawcy stanowi dochód uzyskiwany przez niego w wysokości 2.871 zł (2.364,45 zł netto k. 19) oraz żonę w wysokości 1.706 zł brutto (997,15 zł netto k.19). Majątek rodziny skarżącego stanowi mieszkanie własnościowe o powierzchni [...] m2 oraz samochód osobowy F. F., rok produkcji [...]. Poza tym skarżący nie posiada żadnych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Do bieżących wydatków rodziny skarżącego należy zaliczyć: czynsz – 517 zł, energia elektryczna – 145 zł, telefon, telewizja – 150 zł, opłaty lokalne – 730 zł, benzyna – 200 zł, telefon komórkowy – 100 zł, leki – 300 zł, PZU – 48 zł, koszt bieżącego utrzymania – około 1.000 zł (k. 17-19). Pismem z dnia 01 sierpnia 2012 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wezwał skarżącego do złożenia w terminie 7 dni dodatkowego oświadczenia m.in. wskazania: czy skarżący lub jej małżonka posiadają lokaty terminowe lub inne oszczędności oraz czy wynajmują lokal, a także przedłożenia dokumentów potwierdzających podnoszone okoliczności, w szczególności w zakresie ponoszonych wydatków, uzyskiwanych dochodów, wykazu środków trwałych oraz wyciągów z rachunków bankowych (k. 21). W zakreślonym terminie skarżący nie udzielił żadnej odpowiedzi (k. 22). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 j.t.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie natomiast z art. 252 § 1 powołanej ustawy, wniosek o przyznanie prawa pomocy winien zawierać oświadczenie strony obejmujące, między innymi, dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Wykładnia przytoczonych przepisów prawa wskazuje, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). Wniosek ten powinien również obejmować dane, umożliwiające rzetelną ocenę sytuacji materialnej wnioskodawcy. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i dochodów, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego i dochodów (art. 255 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Wnioskodawca jednakże nie zadośćuczynił powyższemu wezwaniu i nie przedłożył żądanych dokumentów i informacji, w szczególności w przedmiocie tego, czy nadal prowadzi działalność gospodarczą, a także posiadanych oszczędności. Ponadto nie przedłożono dokumentów potwierdzających ponoszone wydatki, uzyskiwane dochody oraz wyciągów z rachunków bankowych. Fakt ten uniemożliwia dokonanie pełnej i wszechstronnej oceny sytuacji majątkowej strony, w kontekście podstaw do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W złożonym oświadczeniu M. P. wykazał, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Wysokość miesięcznego dochodu netto jego rodziny wynosi aktualnie 3.361,60 zł. Ponoszone przez rodzinę skarżącego miesięczne wydatki zamykają się kwotą 3.190 zł. Rodzina skarżącego posiada niewielkie mieszkanie własnościowe oraz samochód F. F., rok produkcji [...]. Przedstawione powyżej dane w zestawieniu z nienadesłaniem żądanych dokumentów i informacji skutkują brakiem możliwości potwierdzenia oświadczenia strony w zakresie osiąganych dochodów i ponoszonych wydatków, które nie zostały przedstawione, a w konsekwencji uniemożliwiają pełną ocenę sytuacji majątkowej strony skarżącej i pozytywne rozpatrzenie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Nadto należy zaakcentować, iż na podstawie akt administracyjnym niniejszej sprawy można wnioskować, iż żoną skarżąca nadal prowadzi działalność gospodarczą, a więc dochód skarżącego faktycznie może być zupełnie inny niż wskazany we wniosku. Na podstawie danych zawartych we wniosku należy bowiem stwierdzić, iż posiadanie przez rodzinę skarżącego stałego źródła dochodu pozwala na uznanie, iż M. P. jest w stanie pokryć pełne koszty sądowe w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Co do zasady bowiem prawo pomocy nie powinno być udzielane osobom, które otrzymują stałe miesięczne dochody i posiadają majątek. Prawo pomocy stanowi bowiem instytucję szczególną, zarezerwowaną wyłącznie dla podmiotów znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, uniemożliwiającej pokrycie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Wnioskodawca natomiast nie udowodnił zaistnienia takiej okoliczności. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło