I SA/Bk 223/18

PostanowienieWSA w Białymstoku2018-09-26

Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Tomasz Oleksicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika może zostać uwzględniony, jeśli strona posiada już ustanowionego pełnomocnika z wyboru?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika podlega umorzeniu, jeśli strona posiada już ustanowionego pełnomocnika z wyboru. Zgodnie z art. 246 § 3 PPSA, ustanowienie pełnomocnika z urzędu jest wykluczone, gdy strona pozostaje w stosunku prawnym z profesjonalnym pełnomocnikiem z wyboru. W zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, prawo pomocy może zostać przyznane częściowo, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, a posiadane dochody nieznacznie przekraczają wykazane wydatki.
Stan faktyczny
Strona A O złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług. Wnioskodawczyni wykazała dochody rodziny na poziomie ok. 3.500 zł miesięcznie i wydatki ok. 3.340 zł, a także posiadanie domu w części współwłasności. W aktach sprawy znajdowało się pełnomocnictwo udzielone adwokatowi J W. z marca 2018 r.
Rozstrzygnięcie
1) umorzono postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, adwokata, doradcy podatkowego, rzecznika patentowego, 2) odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 26 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, adwokata, doradcy podatkowego, rzecznika patentowego w sprawie ze skargi A O na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B z dnia [...] stycznia 2018 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące październik i listopad 2015 roku p o s t a n a w i a 1) umorzyć postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, adwokata, doradcy podatkowego, rzecznika patentowego, 2) odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. A O wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, adwokata, doradcy podatkowego, rzecznika patentowego (k. 3 załącznika do akt sprawy - prawo pomocy) oświadczając, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz ze współmałżonkiem B O oraz [...]nieletnich dzieci. Źródło miesięcznego utrzymania rodziny stanowi wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę otrzymywane przez: wnioskodawczynię w kwocie 1.500 zł netto oraz B O w wysokości 2.000 zł netto. Wykazane wydatki miesięczne to: rata spłaty kredytu – 600 zł; energia elektryczna – 200 zł; media – 200 zł; opał – 200 zł; koszty utrzymania domu – 2.000 zł; ubezpieczenia – 140 zł. W skład majątku skarżącej wchodzi: dom o powierzchni [...] m2 (współwłasność w [...] części) o wartości 150.000 zł (k. 3 - 4 - załącznika do akt sprawy prawo pomocy). W tym miejscu należy wskazać, że wnioskodawczyni w urzędowym formularzu wniosku PPF nie wypełniła w całości rubryki nr 7.1 – mieszkanie, jego wielkość w m2 oraz szacunkowa wartość (k. 4 załącznika do akt sprawy - prawo pomocy). Odstąpiono jednak od wezwania w zakresie uzupełnienia w/w braku formalnego z uwagi na fakt wypełnienia wskazanej rubryki w urzędowym formularzu wniosku PPF złożonym dnia 25 kwietnia br. w niniejszej sprawie, w którym to skarżąca wykazuje brak mieszkania (k. 23). Na wstępie należy odnieść się do wniosku A O w części dotyczącej ustanowienia radcy prawnego, adwokata, doradcy podatkowego, rzecznika patentowego. Zgodnie z treścią art. 246 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, j.t.) adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. W sprawie niniejszej (jak wynika z treści pism procesowym znajdujących się w aktach sprawy) A O jest reprezentowana przez adwokata J W. Pełnomocnictwo z dnia [...] marca 2018 r. (k. 9) zostało złożone do akt sprawy niniejszej i nie zostało odwołane. W świetle brzmienia art. 246 § 3 cytowanej ustawy pozostawanie przez stronę w stosunku prawnym z profesjonalnym pełnomocnikiem z wyboru, wyklucza pozytywne rozpatrzenie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, adwokata, doradcy podatkowego, rzecznika patentowego, niezależnie od rzeczywistych możliwości finansowych wnioskodawczyni. Mając zatem na uwadze fakt, że skarżąca ma już w sprawie ustanowionego pełnomocnika z wyboru, postępowanie w tym zakresie jest zatem bezprzedmiotowe i zasadnym jest jego umorzenie. Dlatego też, na podstawie art. 249 a w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 246 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w punkcie I sentencji. Z uwagi na powyższe wniosek złożony przez A O podlegał rozpoznaniu w części przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygniecie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Lexis Nexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). W tym miejscu należy zauważyć, że w obrocie prawnym funkcjonuje postanowienie tut. Sądu z dnia 08 maja 2018 r., zapadłe w sprawie niniejszej, przyznające wnioskodawczyni prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie z połowy kosztów sądowych. Rozstrzygnięcie to, w wyniku rozpatrzenia sprzeciwu skarżącej zostało utrzymane w mocy postanowieniem z dnia 30 maja 2018 r. Mając na uwadze wysokość przyznanego zwolnienia od kosztów sądowych, na obecnym etapie postępowania koszty te ograniczają się do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 814 zł (k. 87). W złożonym oświadczeniu skarżąca wykazała, iż wysokość dochodu pięcioosobowej rodziny to łączna kwota około 3.500 zł (wynagrodzenie z tytułu zatrudnienia uzyskiwane przez małż. O). Wykazane wydatki miesięczne wynoszą łącznie 3.340 zł (rata spłaty kredytu, energia elektryczna, media, opał, koszty utrzymania domu, ubezpieczenia). Majątek wnioskodawczyni stanowi dom o powierzchni [...] m2 (współwłasność w [...] części). Skarżąca nie posiada zgromadzonych oszczędności. Mając na uwadze powyższe okoliczności, to należało stwierdzić, iż okoliczność posiadania przez małż. O dochodów w wysokości nieznacznie przekraczającej wykazane wydatki (tj. o kwotę około 150 zł), a także fakt, że skarżąca jest w stanie zgromadzić środki na pokrycie kosztów reprezentacji profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, pozwala na stwierdzenie, że jest ona w stanie wygospodarować środki finansowe na pokrycie kosztów sądowych na obecnym etapie postępowania sądowego, przy uwzględnieniu wysokości przyznanego już zwolnienia od tych kosztów określonego we wzmiankowanym postanowieniu tut. Sądu z dnia 08 maja 2018 r., bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w punkcie II sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło