I SA/Bk 224/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący asesor WSA Jacek Pruszyński (spr.), po rozpoznaniu w dniu 17 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi K. Z. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie długu celnego, podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług należnych od sprowadzonego z zagranicy samochodu osobowego p o s t a n a w i a oddalić wniosek. K. Z. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata wskazując, że nie jest prawnikiem, sprawa zaś "wydaje się być trudna", stąd przyznanie pełnomocnika będzie służyć zapewnieniu równej pozycji obu stronom postępowania. Skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną M. Z. oraz czworgiem dzieci, posiada dom o pow. [...] m² (z garażem) oraz mieszkanie własnościowe o pow. [...] m². Małżonkowie otrzymują wynagrodzenie w wysokości po ok. 4.000 zł brutto miesięcznie. W odpowiedzi na wezwanie tut. Sądu skarżący oświadczył, że jego dochody netto wynoszą 2.500 zł (z 2007 r.), zaś dochody netto jego żony 3.330 zł – jednakże nadwyżka kwoty 1.750 zł stanowi spłatę zadłużenia z "[...]" z zakładu pracy, wynikającego z pożyczki zaciągniętej na fundusz inwestycyjny założony w maju 2008 r. na bieżące potrzeby. W zakresie ponoszonych wydatków skarżący wskazał: 250 zł – gaz; 140 zł – prąd; 100 zł – woda; 50 zł – wywóz nieczystości; 140 zł – telefon i internet; 60 zł – monitoring; 200 zł – fundusz inwestycyjny P. dwojga dzieci; 240 zł – fundusz inwestycyjny żony. Wydatki mieszkaniowe dotyczące lokalu, w którym mieści się zakład wliczane są w koszty działalności. Skarżący spłaca ponadto kredyt hipoteczny na budowę domu – 1.200 zł miesięcznie, ponosi również wydatki związane z utrzymaniem mieszkania teściowej – M. W., które po jej śmierci będzie stanowić własność córki – K. R.: 440 zł – czynsz; 140 zł - prąd; 30 zł – telefon; 20 zł – gaz. Skarżący zasila też budżet studiujących córek – E. Z. studiującej w na Uniwersytecie w N.– 500 zł, oraz K. R. studiującej na Politechnice W. - 500 zł. Skarżący oświadczył, że żadne z dzieci nie uzyskiwało dochodów do końca sierpnia 2008 r. Reszta dochodu jest przeznaczana na "życie" skarżącego, jego żony oraz dwojga młodszych dzieci – m.in. jedzenie, leki, książki. W załączeniu przedstawiono wyciąg bankowy z E. i funduszu inwestycyjnego, zaświadczenie o wynagrodzeniu M. Z., dokument dotyczący dochodów skarżącego w 2008 r. oraz zeznania podatkowe małżonków. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie pełnomocnika następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zatem to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa. Należy też wyjaśnić, iż o zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy decyduje wyłącznie sytuacja majątkowa i rodzinna wnioskodawcy. Analiza wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonego przez K. Z. w ocenie Sądu pozwala na stwierdzenie, że nie spełnia on przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy. Ze złożonego oświadczenia wynika, że dochody netto skarżącego i jego żony wynoszą 5.830 zł miesięcznie. Skarżący ponosi znaczne wydatki związane m.in. z utrzymaniem domu, mieszkania, spłatą kredytu hipotecznego oraz studiami córek, ale też zakupem jednostek funduszy inwestycyjnych w łącznej wysokości 4.010 zł miesięcznie. Pozostałe środki są przeznaczane na zakup żywności, leków, książek i itp. Uzyskiwany dochód służy utrzymaniu skarżącego, jego żony oraz czworga dzieci. Na majątek strony składa się dom o pow. [...] m² (z garażem) oraz mieszkanie własnościowe o pow. [...] m². W ocenie Sądu, biorąc pod uwagę przedstawione okoliczności, nie sposób przyjąć za wiarygodne, iż skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika. W szczególności trzeba wskazać, że skarżący i jego żona osiągają stałe stosunkowo wysokie dochody. Wprawdzie w złożonym oświadczeniu przedstawiono też znaczne wydatki, jednak w części są to wydatki inwestycyjne – zakup jednostek funduszy inwestycyjnych – 440 zł miesięcznie. Co więcej należy wskazać, że zgodnie z przedstawionym wyciągiem bankowym M. Z. posiada zgromadzone na funduszu inwestycyjnym środki o wartości 11.197,54 zł. Skoro zatem skarżący dysponuje nadwyżką środków pieniężnych, którą inwestuje, nie ma żadnych podstaw do tego aby uznać, że nie może on środków tych przeznaczyć na poniesienie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, koszty te nie mogą być bowiem stawiane jako ostatnie w kolejności ich zaspokajania. Gdyby przyjąć, że potrzeba oszczędzania wyprzedza potrzebę poniesienia kosztów postępowania, praktycznie w każdym przypadku Sąd musiałby przyznawać stronom prawo pomocy. Instytucja ta ma natomiast charakter wyjątkowy, stanowiąc odstępstwo od zasady ponoszenia tych kosztów przez stronę. Należy też wyjaśnić, iż w przypadku uwzględnienia skargi przez Sąd skarżącemu będzie przysługiwał od organu administracyjnego zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym wynagrodzenia adwokata lub radcy prawnego w granicach określonych w przepisach. W ocenie Sądu należy zatem stwierdzić, iż powyższe prowadzi do wniosku, iż skarżący ma możliwość poniesienia kosztów postępowania w niniejszej sprawie, bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dlatego też, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.