I SA/Bk 224/08

WyrokWSA w Białymstoku2008-11-12

Skład orzekający: Wojciech Stachurski, Piotr Pietrasz, Jacek Pruszyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku zakupu samochodu osobowego od osoby powiązanej (szwagra) można zaakceptować zadeklarowaną wartość transakcyjną jako wartość celną, jeśli powiązanie mogło wpłynąć na cenę?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy celne prawidłowo odstąpiły od zastosowania metody wartości transakcyjnej, ponieważ transakcja miała miejsce między osobami powiązanymi (kupującym i sprzedającym byli szwagrowie), a powiązanie to mogło wpłynąć na cenę. Skarżący nie przedstawił dowodów potwierdzających, że zadeklarowana wartość była zbliżona do wartości rynkowych. W związku z tym, organy celne miały prawo ustalić wartość celną na podstawie alternatywnych metod, opierając się na opinii biegłego.
Stan faktyczny
Skarżący sprowadził z zagranicy samochód osobowy, który zakupił od swojego szwagra. Organy celne zakwestionowały zadeklarowaną wartość transakcyjną, uznając, że powiązanie między stronami transakcji mogło wpłynąć na cenę. Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, w tym powołaniu biegłych, organy celne określiły kwotę długu celnego, podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług, opierając się na wartości celnej ustalonej metodą 'ostatniej szansy'. Skarżący wniósł skargę do WSA, kwestionując ustalenia organów celnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Stachurski, Sędziowie asesor WSA Piotr Pietrasz, asesor WSA Jacek Pruszyński (spr.), Protokolant Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 listopada 2008 r. sprawy ze skargi K. Z. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie długu celnego, podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług od sprowadzonego z zagranicy samochodu osobowego oddala skargę Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w B. z [...].05.2008 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w B. z [...].02.2008 r. nr [...] określającą kwotę długu celnego oraz podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług. Skarga została wywiedziona na tle następujących okoliczności: W dniu 29.11.2006 r. K. Z. (dalej: Skarżący) zgłosił do procedury dopuszczenia do obrotu przywieziony z USA samochód osobowy marki [...]. Do zgłoszenia celnego załączono m. in. umowę kupna - sprzedaży ww. samochodu z 10.10.2006 r. zawartą pomiędzy zamieszkałym w Kanadzie R. W. i Skarżącym za kwotę 3.500 CAD, do której wliczony został koszt przesyłki towaru w kwocie 850 CAD, oświadczenie Skarżącego z 29.11.2006 r., dokument z 10.03.2006 r. wystawiony na R. W. stanowiący dowód ubezpieczenia właściciela, zezwolenie na pojazd i jego rejestrację, fakturę odzysku z 26.04.2005 r., w treści której jako kupujący figuruje W. G., zawierającą cenę auta wraz z podatkiem określoną na łączną kwotę 3.745 CAD, zaś jako poprzedni właściciel wpisany jest A. W wyniku rewizji celnej ustalono dane samochodu, jak rok produkcji, pojemność skokową silnika, określono też widoczne uszkodzenia pojazdu. Organ dokonał również analizy wartości ww. pojazdu z wykorzystaniem informacji zawartych w systemie Info-Ekspert oraz notowań internetowych. Tego samego dnia organ przesłuchał Skarżącego. Mając na uwadze poczynione ustalenia organ powołał w charakterze biegłego rzeczoznawcę techniki motoryzacyjnej i ruchu drogowego J. S. celem określenia roku produkcji pojazdu, jak też jego wartości rynkowej z uwzględnieniem korekt za braki, uszkodzenia i przebieg. W przedłożonej opinii biegły stwierdził, że pojazd został wyprodukowany w roku 2004, wartość rynkową samochodu określił w kwocie 29.850 zł po dokonaniu korekty obniżającej z tytułu dokonywanych napraw i uszkodzeń w wysokości 20%, jak też korekty podwyższającej wartość z uwagi na przebieg 0,4 %, przyjmując jako wartość bazową kwotę 37.150 zł. Pismem z 05.01.2007 r. organ powiadomił Skarżącego o powodach przyjęcia, że powiązanie, które wystąpiło między sprzedającym i kupującym (sprzedający jest rodzonym bratem żony kupującego, tj. Skarżącego), wpłynęło na cenę towaru. Poinformował również o możliwości przedstawienia wszelkich dokumentów handlowych dotyczących transakcji pomiędzy osobami niepowiązanymi celem potwierdzenia zadeklarowanej wartości. W odpowiedzi Skarżący przedłożył w dniu 29.01.2007 r. oświadczenie R. W. oraz 4 kopie rachunków dotyczących części samochodowych, jak też kopie zestawień części zamiennych. Decyzją z [...].03.2007 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w B. określił od sprowadzonego samochodu osobowego kwotę długu celnego, podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług przyjmując wartość celną w kwocie 16.109 zł, Organ zmienił jednocześnie deklarowany rok produkcji auta z [...] na [...]. Skarżący wniósł odwołanie od ww. decyzji, do którego załączył kserokopie oświadczeń z 19.03.2007 r. i 21.03.2007 r. sporządzonych na okoliczność odstąpienia od umowy kupna - sprzedaży przedmiotowego pojazdu. Po rozpoznaniu odwołania Dyrektor Izby Celnej w B. decyzją z [...].06.2007 r. nr [...] uchylił decyzję pierwszoinstancyjną i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy stwierdził, że organ l instancji nie dokonał właściwej oceny opinii biegłego i nie podjął działań w kierunku wyeliminowania wad tego dowodu. Rozpatrując sprawę ponownie, Naczelnik Urzędu Celnego w B. uzyskał wyjaśnienie z [...] w W., że pojazd wyprodukowano 21.10.2004 r. Ponadto uzyskał wyjaśnienia biegłego J. S. dotyczące kwestii korekty ujemnej w wysokości 3 % dotyczącej sprawdzenia w warunkach warsztatowych geometrii kół przednich i tylnych. Biegły przedstawił też uzupełnienie dotyczące sporządzonej opinii, w którym wskazał, że korekta ujemna wynosi łącznie 20 % - z uwagi na uszkodzenia 17 % oraz 3 % z uwagi na elementy do sprawdzenia, przedstawił jednocześnie dodatkowe wyliczenia. Ponadto, organ uzyskał informacje ze stron internetowych dotyczące ofert sprzedaży na rynku USA trzech pojazdów marki [...] rok produkcji [...]. Po przeprowadzeniu postępowania, decyzją z [...].09.2007 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w B. określił ponownie kwotę długu celnego, podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług. Dla określenia w/w należności organ przyjął wartość celną w kwocie 16.109 zł, jednocześnie ustalając rok produkcji auta na rok [...]. Po zapoznaniu się z zarzutami zawartymi w odwołaniu Dyrektor Izby Celnej w B. decyzją z [...].11.2007 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy wskazał na wątpliwości dotyczące opinii biegłego oraz uzupełnienia tej opinii, których nie wyjaśnił organ pierwszej instancji. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ l instancji powołał nowego biegłego rzeczoznawcę samochodowego T. B. w celu wydania opinii w kwestii wartości rynkowej przedmiotowego pojazdu. W przedłożonej wycenie ekonomiczno-technicznej z 29.12.2007 r. biegły ustalił wartość rynkową pojazdu w kwocie 22.300 zł. W dniu 28.12.2007 r. Skarżący przedłożył opinię techniczną z 19.12.2007 r., w której rzeczoznawca A. N. ustalił wartość rynkową przedmiotowego samochodu na kwotę 17.600 zł. Decyzją z [...].02.2008 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w B. określił od sprowadzonego samochodu osobowego kwotę długu celnego 1.792 zł, kwotę podatku akcyzowego 5.045 zł oraz podatku od towarów i usług 5.446 zł. Dla określenia w/w należności organ przyjął wartość celną w kwocie 17.916,00 zł obliczoną przy wykorzystaniu danych zawartych w opinii biegłego T. B. Jednocześnie w treści decyzji dokonano zmiany roku produkcji auta na [...]. Po rozpoznaniu złożonego odwołania Dyrektor Izby Celnej w B. decyzją z [...].05.2008 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu l instancji. Organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z art. 29 Wspólnotowego Kodeksu Celnego wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna ustalona, o ile jest to konieczne, na podstawie art. 32 i 33, pod warunkiem, że kupujący i sprzedawca nie są ze sobą powiązani lub też w przypadkach gdy są powiązani, wartość transakcyjna może, zgodnie z ust. 2, być zaakceptowana dla potrzeb celnych. Zgodnie z art. 143 ust. 1 Iit. h rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z 2 lipca 1993 r. za osoby powiązane uważa się członków rodziny, m.in. szwagra i szwagierkę. W przedmiotowej sprawie Skarżący zakupił pojazd od swego szwagra, w związku z tym transakcja miała miejsce między osobami powiązanymi. Wskazując na przepis art. 29 ust. 2 lit. a Wspólnotowego Kodeksu Celnego organ stwierdził, że występujące powiązanie wpłynęło na cenę towaru. Jak bowiem ustalono Skarżący zakupił pojazd od swego szwagra, który po zakupie go w stanie uszkodzonym, poddał auto koniecznym naprawom i użytkował ponad rok. Skarżący zarówno w złożonych wyjaśnieniach, jak również w piśmie z 26.07.2007 r. oraz w odwołaniu z 28.09.2007 r. wyjaśnił, że szwagier nie wliczył do wartości transakcyjnej auta poniesionych przez niego kosztów naprawy. Tym samym Skarżący potwierdził, iż powiązanie wpłynęło na cenę auta. W ocenie organu za dowód potwierdzający deklarowaną wartość nie może być uznana faktura odzysku z 26.04.2005 r. dotycząca transakcji zawartej 1,5 roku przed sprzedażą pojazdu Skarżącemu. Dokument ten dotyczy sprzedaży pojazdu w innym stanie (powypadkowym) firmie mającej siedzibę w Kanadzie, ponadto pojazd nie był sprzedany wówczas w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty. Poza tym, z dokumentów wynika, ze szwagier kupił samochód w stanie rozbitym, zakwalifikowanym jako "salvage" za 3.745 CAD, a odsprzedał go Skarżącemu po dokonanych naprawach i zarejestrowaniu za 2.700 CAD (z umowy kupna - sprzedaży wynika, że w kwocie 3.500 CAD mieści się koszt przesyłki 850 CAD). W związku z tym, zgodnie z art. 29 ust. 2 Wspólnotowego Kodeksu Celnego wartość transakcyjna nie mogła być zaakceptowana dla potrzeb celnych. Jako materiał uzupełniający organ wskazał wydruki ze stron internetowych dotyczące cen pojazdów na rynku amerykańskim. Organ odwoławczy przedstawił przyczyny przesądzające o braku możliwości zastosowania kolejnych metod ustalania wartości celnej opisanych w art. 30 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, wyjaśnił też zasadność przyjęcia metody opisanej w art. 31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego (metody "ostatniej szansy"). Organ l instancji wykorzystał w tym zakresie dane zawarte w wycenie techniczno-ekonomicznej z 29.12.2007 r. sporządzonej przez biegłego T. B. Wartość celną samochodu ustalono przyjmując, jako punkt wyjściowy wartość rynkową brutto pojazdu nieuszkodzonego w kwocie 39.700 zł, od kwoty tej odjęto ustalone w opinii biegłego korekty z tytułu stopnia uszkodzenia, współczynnika stopnia uszkodzenia, współczynnika uszkodzeń ukrytych uzyskując wartość 33.218 zł. Organ nie uwzględnił natomiast przyjętej przez biegłego korekty ze względu na współczynnik zbywalności. Po odjęciu średniej marży handlowej (w wysokości 10%), cła, podatku akcyzowego oraz podatku VAT, uzyskano wartość celną pojazdu w kwocie 17.916 zł przyjętą, jako podstawa do określenia kwoty długu celnego oraz podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług w nowej wysokości. Organ ocenił opinię J. S., a także przedłożoną przez Skarżącego opinię A. N., przedstawił także powody powołania biegłego T. B., podstawy sporządzenia przez niego opinii, a także powody przyjęcia tej opinii jako podstawy rozstrzygnięcia. Wskazano, że T. B. wyjaśnił szczegółowo sposób, w jaki dokonał ustalenia wartości rynkowej pojazdu w oparciu o katalogową wartość pojazdu, przedstawiając odpowiednie wyliczenia ustalonych wartości. Organ odniósł się również do kwestii uzyskania różnych wyników przez trzech rzeczoznawców. Wyjaśnił także kwestie dotyczące możliwości zastosowania korekt z tytułu - szczególnego charakteru eksploatacji, wcześniejszych napraw, liczby właścicieli, a także importu prywatnego pojazdu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Skarżący wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Celnej w B. Wskazał, że w trakcie postępowania złożył stosowne dokumenty m. in. umowę kupna-sprzedaży, zdjęcia uszkodzeń samochodu na CD, oświadczenie szwagra o wymienionych częściach i dokonanych przez niego naprawach samochodu, dołączył też swoje wyjaśnienia, iż szwagier zakupił to auto na swoje potrzeby płacąc za niego cenę podstawową 3.500 CAD, jak również podatek GST w kwocie 245 CAD, który został przez niego rozliczony w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Skarżący wyjaśnił, że szwagier ma swój warsztat samochodowy, kupuje auta używane, rozbite, które sam naprawia, podobnie było również w tym przypadku. Zdaniem Skarżącego udowodnił on, że szwagier nie czerpał żadnych dodatkowych korzyści przy odsprzedaży mu samochodu, złożył też oświadczenie szwagra, że przy sprzedaży zarówno Skarżącemu, jak i innym nie powiązanym rodzinnie osobom, sprzedałby on ten samochód za taką samą cenę. Udokumentowanie kosztów napraw samochodu było utrudnione, ponieważ szwagier wiele rzeczy wykonał w nim sam, kupując części na szrotach bez rachunków. W umowie kupna zaznaczono, że samochód w kwietniu 2005 r. uległ w Kanadzie poważnemu wypadkowi i na terenie Kanady nie stanowił żadnej wartości, ponieważ z uwagi na wcześniejsze uszkodzenia mógł być użytkowany tylko sporadycznie, co potwierdza świadectwo ubezpieczenia. Szwagier zarejestrował samochód w Kanadzie jako niepełnowartościowy, ubezpieczył go, a po sprzedaży odprowadził podatek od kwoty zawartej na umowie. Skarżący stwierdził, że w oświadczeniu złożonym w Urzędzie Celnym wyraził tylko przypuszczenie, że "może dlatego szwagier nie doliczył mi do ceny sprzedaży kosztów napraw, bo dzieci jego corocznie spędzają u mnie i mojej żony, w Polsce, wakacje", działając pod wpływem sugestii pracowników Urzędu. Skarżący wskazał również, że w 2005 r. jego żona sprowadziła do kraju samochód kupiony od brata w Kanadzie. Urząd Celny nie kwestionował wówczas wartości tego samochodu z powodu pokrewieństwa pomiędzy kupującym a sprzedającym pomimo, że po naprawie i użytkowaniu przez szwagra został sprzedany za taką samą cenę, za jaką został nabyty, co świadczy, że każda sprawa traktowana jest uznaniowo. Skarżący podkreślił, że ze względu na kwotę należności celnych razem ze szwagrem podjęli decyzję o odstąpieniu od umowy kupna - sprzedaży z wzajemnym zwrotem zobowiązań, pomimo tego organ odmówił unieważnienia zgłoszenia celnego. Autor skargi stwierdził również, że biegły powinien być ostatnią możliwością spornego rozstrzygnięcia sprawy. Urząd posiłkował się wynikami sprzedaży aut amerykańskich uzyskanymi ze stron internetowych i mógł je rozważyć, biorąc pod uwagę stopień uszkodzeń i napraw samochodu. Zdaniem Skarżącego organ powołując biegłego bezpodstawnie powołał się w decyzji na zalecenia, które nie są aktem prawnym. Skarżący zarzucił, że trzech rzeczoznawców samochodowych sporządzających opinie w sprawie mocno zróżnicowało swoje wyliczenia, pomimo, że opierali je na tych samych metodach szacunkowych. Ponadto niektóre ze wskaźników tej wyceny nie były brane przez organ pod uwagę. Skarżący zarzucił również bezzasadne przedłużanie terminu zakończenia postępowania, zwrócił uwagę na kwestię zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w B. wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Organ wyjaśnił m.in., iż kwestia unieważnienia zgłoszenia celnego w związku z odstąpieniem przez strony od umowy była przedmiotem osobnego postępowania i została rozstrzygnięta odrębną decyzją. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest bezzasadna. W świetle przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że decyzja będąca przedmiotem skargi nie narusza przepisów prawa materialnego, ani też procesowego, w sposób, który mógłby stanowić podstawę do jej uchylenia. Przede wszystkim należy stwierdzić, że metoda wartość transakcyjnej jest podstawową metodą ustalania wartości celnej przywożonych towarów. Jednak w pewnych, ściśle określonych sytuacjach, organy celne mogą odstąpić od stosowania tej metody. Należy więc w pierwszym rzędzie wskazać, że zgodnie z art. 29 ust. 1 Rozporządzenia Rady Nr 2913/92 z 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, Dz.U.UE.L.92.302.1 (dalej: Wspólnotowy Kodeks Celny), wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary, wtedy gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty. Przy ustalaniu wartości celnej, cena owa może zostać natomiast skorygowana o określone elementy wymienione w art. 32 i art. 33. Warunkiem ustalenia wartości celnej pojazdu na podstawie metody wartości transakcyjnej jest jednak okoliczność, że: – nie istnieją ograniczenia w dysponowaniu lub użytkowaniu towarów przez kupującego inne niż ograniczenia, które: są nakładane lub wymagane przez prawo bądź przez władze publiczne we Wspólnocie, ograniczają obszar geograficzny, na którym towary mogą być odsprzedane, lub nie mają istotnego wpływu na wartość towarów; – sprzedaż lub cena nie są uzależnione od warunków lub świadczeń, których wartość, w odniesieniu do towarów, dla których ustalana jest wartość celna, nie może zostać ustalona; – jakakolwiek część dochodu z odsprzedaży, dyspozycji lub późniejszego użytkowania towarów przez nabywcę nie przypada bezpośrednio lub pośrednio sprzedającemu, chyba że zgodnie z art. 32 może zostać dokonana odpowiednia korekta, i – kupujący i sprzedawca nie są ze sobą powiązani lub też, w przypadkach gdy są powiązani, wartość transakcyjna może, zgodnie z ust. 2, być zaakceptowana na potrzeby celne (por. art. 29 ust. 1 lit. a-d Wspólnotowego Kodeksu Celnego). Podkreślić przy tym należy, że Wspólnotowy Kodeks Celny ustanowił w art. 30 i art. 31 zastępcze metody ustalania wartości celnej (metoda wartości transakcyjnej towarów identycznych, metoda wartości transakcyjnej towarów podobnych, metoda ceny jednostkowej, metoda wartości kalkulowanej, metoda "ostatniej szansy"). Z przepisu art. 30 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego wynika, iż metody wyliczenia wartości celnej określone zostały ujęte w sposób wymagający kolejnej eliminacji poszczególnych metod, aż do dojścia do metody tzw. "ostatniej szansy" (metody końcowej). Zdaniem Sądu, w przedmiotowej sprawie organy celne przekonująco uzasadniły fakt odstąpienia od zastosowania metody wartości transakcyjnej do ustalenia wartości celnej sprowadzonego przez stronę pojazdu. Nie ulega bowiem wątpliwości, że transakcja kupna-sprzedaży pojazdu odbyła się między osobami powiązanymi, co w świetle art. 29 ust. 1 lit. d) Wspólnotowego Kodeksu Celnego uprawnia organy do nie stosowania metody wartości transakcyjnej. Z materiału dowodowego wynika, że Skarżący nabył przedmiotowy samochód od szwagra R. W. Tymczasem z przepisu art. 143 ust. 1 pkt h) Rozporządzenia Komisji (EWG) NR 2454/93 z 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.U.UE.L.93.253.1 ze zm.), wynika, że do celów stosowania przepisów Wspólnotowego Kodeksu Celnego, traktujących o ustalaniu wartości celnej towaru, osoby uważa się za powiązane tylko wtedy, gdy są członkami rodziny. Za członków rodziny uważa się natomiast m.in. szwagra i szwagierkę. Dodać trzeba, że zgodnie z regulacją Wspólnotowego Kodeksu Celnego przy ustalaniu, czy wartość transakcyjna jest do zaakceptowania dla celów stosowania art. 29 ust. 1, fakt, iż kupujący i sprzedawca są ze sobą powiązani, nie stanowi sam w sobie wystarczającej podstawy do niezaakceptowania wartości transakcyjnej. Gdy okaże się to konieczne, okoliczności dotyczące sprzedaży bada się, a wartość transakcyjną akceptuje, pod warunkiem, że powiązanie nie wpłynęło na cenę. Jeżeli na podstawie informacji uzyskanych od zgłaszającego lub z innych źródeł organy celne mają powody, aby uznać, że powiązanie wpłynęło na cenę, powody takie podaje się zgłaszającemu i zapewnia mu możliwość ustosunkowania się do nich. Na żądanie zgłaszającego informacja o takich powodach zostaje przedstawiona w formie pisemnej. W przypadku transakcji między osobami powiązanymi wartość transakcyjna jest akceptowana, a towary wyceniane zgodnie z ust. 1, o ile zgłaszający udowodni, że taka wartość jest zbliżona do jednej z występujących w tym samym lub w zbliżonym czasie: wartości transakcyjnej przy sprzedaży kupującemu, w żadnym konkretnym przypadku niepowiązanemu ze sprzedawcą, identycznych lub podobnych towarów, które mają zostać wywiezione do Wspólnoty; wartości celnej identycznych lub podobnych towarów, ustalonej zgodnie z art. 30 ust. 2 lit. c); wartości celnej identycznych lub podobnych towarów, ustalonej zgodnie z art. 30 ust. 2 lit. d). Przy zastosowaniu powyższych kryteriów należy we właściwy sposób uwzględnić różnice w poziomie handlu, różnice ilościowe, elementy wymienione w art. 32 oraz koszty poniesione przez sprzedawcę przy transakcjach sprzedaży, w których on i kupujący nie są powiązani, a koszty te nie są ponoszone przez sprzedającego w transakcjach sprzedaży, w której on i kupujący są powiązani (art. 29 ust. 2 Wspólnotowego Kodeksu Celnego). W świetle tych uwag należy zauważyć, że organ celny w piśmie z dnia 05.01.2007 r. poinformował stronę o powodach uzasadniających przyjęcie, że powiązanie między kontrahentami wpłynęło na cenę zaimportowanego pojazdu i pouczył o możliwości przedstawienia dokumentacji potwierdzającej zadeklarowaną wartość. Sąd zgadza się z oceną dokonaną przez organy, iż zachodzące między kupującym i sprzedającym powiązanie wpłynęło na cenę towaru, a Skarżący nie przedstawił dowodów potwierdzających fakt, iż zadeklarowana przez niego wartość jest zbliżona do jednej z wartości, o której mowa w art. 29 ust. 2 lit. b) Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Jak bowiem ustalono Skarżący zakupił pojazd od swego szwagra, który po zakupie go w stanie uszkodzonym, poddał auto koniecznym naprawom i użytkował ponad rok. Skarżący zarówno w złożonych zeznaniach, jak również w późniejszych pismach procesowych (pismo z 26.07.2007 r. oraz odwołanie z 28.09.2007 r.) wyjaśniał, że szwagier nie wliczył do wartości transakcyjnej samochodu poniesionych przez niego kosztów naprawy, wskazywał także, że samochód ten przed dokonaną naprawą był bardzo mocno uszkodzony. Tym samym organy miały podstawy do uznania, że Skarżący potwierdził, iż powiązanie wpłynęło na cenę auta. Dowodem potwierdzającym deklarowaną wartość nie może być faktura odzysku z 26.04.2005 r. Dotyczy ona transakcji zawartej 1,5 roku przed sprzedażą pojazdu Skarżącemu, a jej przedmiotem był pojazd w innym stanie technicznym – powypadkowy. Ponadto pojazd nie był sprzedany wówczas w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty, co jest istotne ze względu na definicję wartości celnej określoną w art. 29 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Organy trafnie wskazały również, że z dokumentów wynika, ze szwagier kupił samochód w stanie rozbitym, zakwalifikowany jako "salvage" za 3.745 CAD, a odsprzedał go Skarżącemu po dokonanych naprawach i zarejestrowaniu za 2.700 CAD. Organ I instancji ocenił także pozostałe dokumenty przedłożone przez Skarżącego (str. 8 decyzji organu I instancji). W związku z istniejącymi w niniejszej sprawie powiązaniami między kupującym i sprzedającym organy celne uprawnione były zatem do odstąpienia od ustalenia wartości celnej towaru na podstawie metody wartości transakcyjnej. Brak możliwości przyjęcia ceny transakcyjnej spowodował konieczność ustalenia wartości celnej towaru na podstawie przepisów art. 30 i 31 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Organy celne szczegółowo uzasadniły też, dlaczego nie zastosowały kolejnych metod określania wartości celnej towaru i oparły się na metodzie "ostatniej szansy" (str. 9 decyzji organu I instancji). Przepis art. 31 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego przewiduje, że jeżeli wartość celna przywożonych towarów nie może być ustalona na podstawie art. 29 i 30 Kodeksu, jest ona ustalana na podstawie danych dostępnych we Wspólnocie, z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami: – porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r., – artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r., – przepisów rozdziału III Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Zawarte w Porozumieniu w sprawie stosowania art. VII Układu Ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu z 1994 r. postanowienia nakazują uwzględnianie w wycenie stopnia zużycia, w tym również uszkodzeń, badanego samochodu w porównaniu do średniego stanu technicznego dla samochodów z tego rocznika, ujętych w katalogach zawierających krajowe średnie ceny rynkowe. Według Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej (WCO), przy stosowaniu metody "ostatniej szansy" można oprzeć się na katalogach lub wyspecjalizowanych czasopismach podających bieżące ceny na rynku kraju importu, w tym także z wykorzystaniem wiedzy specjalisty. Dokonując ustalenia wartości celnej pojazdu na podstawie metody "ostatniej szansy" organy oparły się na opinii biegłego T. B. W sprawie zostały sporządzone dwie opinie rzeczoznawców dotyczące wartości pojazdu, ponadto opinię sporządzoną przez A. N. przedłożył Skarżący. Organy szczegółowo uzasadniły przyjęcie jako podstawy ustaleń opinii biegłego T. B., wyjaśniając przy tym, dlaczego nie uwzględniono pozostałych opinii (str. 10 i 11 decyzji I instancji oraz 12-14 decyzji II instancji). Z tego względu dokonanej ocenie nie można zarzucić dowolności, mieści się bowiem ona w granicach wyznaczonych przez art. 191 Ordynacji podatkowej. Biegły T. B. w dokładny i czytelny sposób przedstawił proces wyceny przedmiotowego pojazdu. Wartość rynkową pojazdu biegły ustalił w oparciu o notowania rynkowe z katalogu Info-Ekspert XI 2006 uwzględniając korektę za pierwszą rejestrację i za przebieg. Dokonując wyliczenia metodą stopnia uszkodzenia, wartość pojazdu nieuszkodzonego skorygowano o stopień uszkodzenia, współczynnik stopnia uszkodzenia, współczynnik uszkodzeń ukrytych oraz współczynnik zbywalności (k. 211-215 akt adm.). Przedstawiona opinia jest czytelna i zrozumiała, co kwalifikuje ją jako dokument zdatny do ewentualnej weryfikacji. Organy podatkowe ustaliły wartość rynkową przedmiotowego pojazdu po pomniejszeniu wyliczonej przez biegłego kwoty bazowej o zastosowane w wycenie korekty z tytułu stopnia uszkodzenia. Trafnie bowiem organy podatkowe przyjęły, iż współczynnik zbywalności nie jest bezpośrednio związany z wartością transakcyjną określoną w art. 29 Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Oparcie się przez organy podatkowe przy ustalaniu wartości celnej pojazdu na opinii biegłego było w tej sprawie ze wszech miar uzasadnione i pozostawało w zgodzie z art. 122 i 197 Ordynacji podatkowej. Wywody organu, zarówno pierwszej, jak i drugiej instancji w zakresie ustalenia wartości celnej pojazdu, są logiczne, spójne i w przekonujący sposób uzasadniające, dlaczego nie uwzględniono do podstawy obliczenia wartości rynkowej pojazdu zastosowanej przez biegłego korekty o współczynnik zbywalności. Tok rozumowania i analizy organu oraz przedstawiony sposób wyliczenia wartości rynkowej pojazdu, poparty prawidłowo zgromadzonym materiałem dowodowym, dał uzasadnioną podstawę do ustalenia wartości celnej tego towaru i określenia Skarżącemu długu celnego, podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług w prawidłowej wysokości. Organ odwoławczy przedstawił również szczegółowe wyjaśnienia dotyczące kwestii możliwości zastosowania korekt - z tytułu szczególnego charakteru eksploatacji, wcześniejszych napraw i liczby właścicieli, a także importu prywatnego pojazdu (str. 14 decyzji organu II instancji). Odnośnie podnoszonej w skardze kwestii uzyskania różnych wyników przez trzech rzeczoznawców, należy zauważyć, że były one konsekwencją zastosowania różnej wielkości korekt w stosunku do kwoty bazowej. Jak wskazano powyżej, organy oceniły zasadność zastosowania określonych korekt, poddały też ocenie uzasadnienie ustaleń zawartych w uzyskanych w sprawie opiniach. Z kolei kwestia unieważnienia zgłoszenia celnego, w związku z odstąpieniem przez strony od umowy kupna - sprzedaży przedmiotowego samochodu była przedmiotem odrębnego postępowania i została rozstrzygnięta w decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w B. z [...].05.2007 r. nr [...] (k. 103-105 akt. adm.), która nie podlega kontroli Sądu w niniejszej sprawie. Bez wpływu na ocenę zaskarżonej decyzji pozostaje podnoszona w skardze okoliczność, iż podobnej sytuacji w 2005 r. żona Skarżącego sprowadziła do kraju samochód zakupiony od jej brata i Urząd Celny w B. nie kwestionował deklarowanej wartości ze względu na pokrewieństwo między kupującym a sprzedającym. Nawet jeżeli taka sytuacja miała miejsce, to jest to sprawa odrębna i nie ma ona znaczenia dla oceny prawnej sprawy niniejszej. Odnośnie zachowania przez organy w analizowanej sprawie terminów jej załatwienia należy wskazać, że zgodnie z art. 139 § 1 Ordynacji podatkowej załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania dowodowego powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Z akt sprawy wynika, że decyzja Dyrektora Izby Celnej uchylająca poprzednią decyzję organu I instancji została wydana [...].11.2007 r., organ ten wydał zaś ponownie decyzję [...].02.2008 r. W ramach prowadzonego postępowania organ I instancji informował Skarżącego o podejmowanych w sprawie czynnościach (pismo z 11.12.2007 r., k. 201 akt adm.), zawiadamiał również o przyczynach niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie, wyznaczając nowy termin jej załatwienia stosownie do art. 140 Ordynacji podatkowej (postanowienie z [...].12.2007 r., k. 220 akt adm. oraz z [...].02.2008 r., k . 235 akt adm.), z kolei organ odwoławczy dochował dwumiesięcznego terminu na załatwienie sprawy określonego w art. 139 § 3 Ordynacji podatkowej. Jeżeli chodzi natomiast fakt długotrwałego "łącznego" okresu rozpatrywania niniejszej sprawy należy zauważyć, iż w sprawie organ II instancji w wyniku odwołań strony dwukrotnie uchylał decyzje organu l instancji, w celu wyeliminowania wad dotyczących postępowania wyjaśniającego. W ocenie Sądu nie ma podstaw do stwierdzenia w tym zakresie naruszenia prawa procesowego, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z akt sprawy wynika, że organy obu instancji zapewniły Skarżącemu czynny udział każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwiły wypowiedzenie się w sprawie zebranego materiału dowodowego, w pełni realizując obowiązki wynikające z art. 123 i art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej. W tych okolicznościach, na podstawie art. 151 przywołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło