I SA/Bk 229/14
WyrokWSA w Białymstoku2014-10-08
Skład orzekający: Wojciech Stachurski, Paweł Janusz Lewkowicz, Andrzej Melezini
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brak wiedzy podatnika o możliwości złożenia wniosku o wznowienie postępowania po wyroku Trybunału Konstytucyjnego, stwierdzającym niekonstytucyjność przepisu będącego podstawą prawną decyzji, może być uznany za brak winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu?Ratio decidendi
Brak wiedzy podatnika o możliwości złożenia wniosku o wznowienie postępowania po wyroku Trybunału Konstytucyjnego, stwierdzającym niekonstytucyjność przepisu będącego podstawą prawną decyzji, nie mieści się w pojęciu braku winy w rozumieniu art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej. Podatnik jest zobowiązany do śledzenia orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego i ich konsekwencji prawnych.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wznowienia postępowania podatkowego zakończonego decyzją ostateczną, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego. Organ pierwszej instancji odmówił przywrócenia terminu, uznając brak winy w uchybieniu za nieuprawdopodobniony. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Konstytucji RP oraz Ordynacji podatkowej, w tym brak rozpatrzenia wniosku i niewłaściwe ustalenie organu właściwego do wznowienia postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Stachurski, Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), sędzia WSA Andrzej Melezini, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 8 października 2014 r. sprawy ze skargi I. R. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania podatkowego w sprawie zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów z nieujawnionych źródeł za 1995, 1996, 1997 i 1998 rok oddala skargę
W dniu 12.12.2013 r. pan I. R. (dalej powoływany także jako: "Skarżący") złożył wniosek o przywrócenie terminu do wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. nr [...] z dnia [...].08.2001 r., oraz o wznowienie ww. postępowania w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 18.07.2013 r. sygn. akt SK18/09.
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 r., Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. nr [...] odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania podatkowego, zakończonego decyzją ostateczną Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. z [...].08.2001 r. ustalającą zobowiązanie podatkowe w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów z nieujawnionych źródeł za lata 1995-1998. Zdaniem organu, Skarżący nie wykazał zaistnienia przesłanki z art. 162 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej powoływana jako o.p.) tj. nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. Następnie decyzją Nr [...] z tego samego dnia organ I instancji odmówił wznowienia postępowania podatkowego, zakończonego ww. decyzją ostateczną Pierwszego Urzędu Skarbowego w B. nr [...] z [...].08.2001 r.
Z powyższym postanowieniem nie zgodził się Skarżący i w złożonym zażaleniu wskazał, że w jego ocenie wystarczająco uprawdopodobnił przesłankę niezbędną do przywrócenia terminu. Wniosek o przywrócenie terminu złożył niezwłocznie po powzięciu wiadomości o orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego sygn. akt SK 18/09. Wskazał również, iż skoro art. 162 § 1 o.p. nie określa kryteriów, jakie należy spełnić do przywrócenia uchybionego terminu, to w myśl stanowiska Trybunału Konstytucyjnego niejasnych regulacji podatkowych nie wolno interpretować na niekorzyść podatnika.
Dyrektor Izby Skarbowej w B., postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji.
Organ odwoławczy, po przytoczeniu treści art. 162 § 1 o.p. wskazał,
że wbrew zarzutom zażalenia, zawiera on kryteria, jakie należy spełnić, aby możliwe było przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności. W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że uchybiono terminowi do wniesienia żądania o wznowienie postępowania. Termin do złożenia wniosku o wznowienie postepowania upływał
27 września 2013 r., podczas gdy wniosek Skarżący złożył w dniu 12 grudnia
2013 r., zaznaczając że jest to następny dzień od powzięcia informacji o orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego.
Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w B., wskazywana przez Skarżącego przyczyna niezłożenia wniosku o wznowienie postępowania w terminie t.j. "nienagłośnienie w mediach" i nieznajomość orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego nie świadczy o braku winy podatnika. Brak wiedzy podatnika o możliwości złożenia wniosku o wznowienie postępowania po wyroku Trybunału Konstytucyjnego, stwierdzającego niekonstytucyjność przepisu będącego podstawą prawną decyzji, nie mieści się w pojęciu braku winy. Powyższy pogląd podziela również orzecznictwo sądów administracyjnych (wyrok NSA z 15.03.2007r. sygn. akt I FSK 537/06).
W skardze na powyższe postanowienie, Skarżący zarzucił naruszenie przepisów art. 7 Konstytucji RP oraz art. 120 i art. 170 § 1 a także art. 244 § 1 o.p.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że Dyrektor Izby Skarbowej w B. nie rozpatrzył wniosku Skarżącego z 12.12.2013 r. o przywrócenie terminu i wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną lecz przekazał ten wniosek do organu I instancji nie powiadamiając o tym wnoszącego podanie. Zdaniem Skarżącego stanowi to naruszenie przepisów art. 244 § 1 o.p. oraz art. 170 § 1 o.p. Zdaniem Skarżącego, decyzja nr [...] z dnia [...].08.2001 r. została wydana w ostatniej instancji przez Dyrektora Izby Skarbowej.
Ponadto Skarżący zarzucił organowi, że utrzymując w mocy postanowienie organu podatkowego pierwszej instancji, nie zajął żadnego stanowiska "w sprawie przekazanej decyzji z Urzędu Skarbowego, o odmowie wszczęcia postępowania". Zaznaczył również, że w jego ocenie wystarczająco uprawdopodobnił we wniosku
z 12.12.2013 r. przyczynę uchybienia terminu do złożenia wniosku. W związku
z powyższym uważa skargę za uzasadnioną.
W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej w B., podtrzymując stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jako nieuzasadniona podlega oddaleniu.
Sąd administracyjny został wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, Sąd bada jej zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo
o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. oraz art. 3
i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Podstawowym celem
i efektem kontroli sądowej jest więc eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznych niezgodnych z prawem i przywrócenie stanu zgodnego
z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści. Dokonując kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, sąd rozpoznając sprawę bada, czy organy do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeśli dopuściły się takich uchybień,
to czy te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchylenie zaskarżonej decyzji następuje bowiem – m.in. wówczas, gdy sąd stwierdzi,
że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź gdy dopuszczono się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W sprawie będącej przedmiotem niniejszego postępowania sytuacja taka niewątpliwie nie zachodzi.
Zgodnie z brzmieniem art. 244 § 1 o.p. organem właściwym do wznowienia postępowania (w razie dopuszczalności wznowienia) jest organ, który wydawał decyzję w ostatniej instancji (vide np. wyrok NSA z dnia 26.03.2013 r., sygn. akt
I FSK 148/13, dostępne w CBOSA, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z akt przedmiotowej sprawy wynika jednoznacznie, że organem właściwym w tym zakresie był Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego, ze względu na fakt, że to ten właśnie organ wydał decyzję w ostatniej instancji, na co słusznie zwrócił uwagę Dyrektor Izby Skarbowej w B. zarówno w zaskarżonej decyzji, jak i w odpowiedzi na skargę. Niezasadny jest zatem, zdaniem Sądu rozpoznającego sprawę zarzut naruszenia
art. 244 § 1 o.p. Na marginesie zaznaczyć należy, że Skarżący w skardze podnosi, że to właśnie Dyrektor Izby Skarbowej wydał decyzję w drugiej instancji,
co nie znajduje odzwierciedlenia w aktach przedmiotowej sprawy. Faktycznie wniosek złożony został przez Skarżącego do Dyrektora Izby Skarbowej, lecz ten
w oparciu o normę art. 170 § 1 o.p. przekazał go organowi właściwemu celem jego rozpoznania. Ponadto, jak wynika z akt sprawy Dyrektor Izby Skarbowej przekazując wniosek Skarżącego przekazał trzeci egzemplarz pisma przekazującego Skarżącemu (pismo z dnia 19.12.2013 r.). Jednocześnie Sąd przychyla się
do stanowiska organu II instancji, że przyczyna, jak ją określił Skarżący, braku wiedzy o możliwości złożenia wniosku o wznowienie postępowania w terminie miesięcznym od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego
(sygn. akt SK 18/09), nie uprawdopodobnia zaistnienia przesłanki braku winy
przy składaniu wniosku o przywrócenie terminu. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 7 Konstytucji RP należało ten zarzut uznać za nieuzasadniony z dwóch powodów,
po pierwsze, na co słusznie wskazał organ w odpowiedzi na skargę, Skarżący
nie przedstawił i nie uzasadnił na czym to naruszenie miało polegać. Po wtóre natomiast, nawet gdyby przyjąć, że naruszenie to miało polegać na bezprawnym działaniu organów wskazać należy, że organy działały na podstawie przepisów prawa. Dyrektor Izby Skarbowej był bowiem zobligowany do przekazania wniosku według właściwości, a Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego był zobligowany do zbadania przesłanek naruszenia terminu przez Skarżącego. Obydwa te działania dokonywane były na podstawie obowiązujących przepisów Ordynacji Podatkowej.
Ze względu na powyższe, na mocy art. 151 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło