I SA/Bk 23/10

PostanowienieWSA w Białymstoku2010-04-13

Skład orzekający: Barbara Romanczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawcy przysługuje prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej stanowiska wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym w przedmiocie należności z tytułu ubezpieczenia społecznego rolników?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ sprawa dotyczy ubezpieczeń społecznych rolników, co na mocy art. 239 pkt 1 lit. e ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (PPSA) skutkuje ustawowym zwolnieniem od tych kosztów. Jednocześnie sąd przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, uznając, że wnioskodawca wykazał, iż nie jest w stanie ponieść kosztów tej pomocy bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, biorąc pod uwagę jego niskie dochody i brak oszczędności.
Stan faktyczny
Skarżący S. Dz. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie dotyczącej stanowiska wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym. Wnioskodawca wskazał na niskie dochody z gospodarstwa rolnego (300 zł miesięcznie), posiadanie domu, ziemi, ciągnika i samochodu dostawczego, a także inwentarza żywego. Dochody z dopłat do gruntów rolnych zostały przeznaczone na bieżące wydatki związane z gospodarstwem.
Rozstrzygnięcie
1. Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi S. Dz. na postanowienie Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w W. Placówka Terenowa w A. z dnia [...] grudnia 2009 r. Nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów zobowiązanego na prowadzone postępowanie egzekucyjne p o s t a n a w i a 1. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. S. Dz. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata podając, iż samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe i nie posiada zgromadzonych oszczędności. Źródło miesięcznego utrzymania wnioskodawcy stanowi dochód uzyskiwany z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego w wysokości około 300 zł (3.600 zł rocznie). W skład majątku skarżącego wchodzi: dom o powierzchni [...] m², nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha ([...] ha przeliczeniowego), ciągnik rolniczy Z. rok produkcji [...] oraz samochód dostawczy [...], rok produkcji [...] (k. 46-47). Do akt sprawy wnioskodawca dołączył zaświadczenie Wójta Gminy Sz. z dnia [...] marca 2010 r. o dochodowości prowadzonego gospodarstwa rolnego (k. 45). W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 29 marca 2010 r. skarżący ponadto wskazał, iż posiada inwentarz żywy tj. 4 sztuki bydła, konia i 5 sztuk trzody chlewnej, zaś wyprodukowane pasze wystarczają jedynie na utrzymanie tego inwentarza i nie przynoszą żadnego dochodu. Wnioskodawca otrzymał dopłaty do gruntów rolnych w wysokości 5.429,25 zł, które zostały w lutym 2010 r. przeznaczone na nawozy sztuczne, paliwo, środki ochrony roślin, opłaty oraz składki KRUS. Do miesięcznych wydatków skarżący zaliczył: energię elektryczną – 108,07 zł, wodę – 37,91 zł kwartalnie, składka KRUS – 294 kwartalnie, podatek od nieruchomości – 12 zł kwartalnie. Końcowo wnioskodawca wskazał, iż rocznie sprzedaje około 5 sztuk inwentarza żywego, w tym 3 szt. trzody chlewnej, z czego uzyskuje dochód w wysokości 3.600 zł (k. 57). Do wniosku skarżący dołączył decyzję o przyznaniu płatności do gruntów rolnych (k. 58) oraz dokumenty potwierdzające ponoszone wydatki (k. 60-62). Na wstępie należy odnieść się do wniosku S. Dz. w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Niniejsza sprawa dotyczy stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów zobowiązanego na prowadzone postępowanie egzekucyjne dotyczące egzekucji należności z tytułu ubezpieczenia społecznego rolników, należy zatem do kategorii spraw wymienionych w powołanym przepisie. W związku z tym, iż skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych tj. nie musi uiszczać tych kosztów w sprawie niniejszej z mocy samej ustawy na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 239 pkt 1 lit. e ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, o czym orzeczono jak w sentencji. Z uwagi na powyższe wniosek złożony przez S. Dz. podlegał rozpoznaniu w części przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W rozpatrywanym przypadku S. Dz. dowiódł, iż nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia adwokata bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Należy bowiem stwierdzić, iż w złożonym oświadczeniu wnioskodawca wykazał, iż pozostaje sam w gospodarstwie domowym, źródło miesięcznego utrzymania stanowi dochód w kwocie 300 zł (3.600 zł rocznie) uzyskiwany z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha ([...] ha przeliczeniowego). Skarżący jest właścicielem ciągnika i samochodu dostawczego, mieszka w domu o powierzchni [...] m². S. Dz. nie posiada zgromadzonych oszczędności. Powyższe okoliczności, a w szczególności wysokość miesięcznego dochodu skarżącego w zestawieniu z brakiem zgromadzonych oszczędności pozwalają na stwierdzenie, iż S. Dz. nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia adwokata w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło