I SA/Bk 233/12

WyrokWSA w Białymstoku2012-09-26

Skład orzekający: Urszula Barbara Rymarska, Sławomir Presnarowicz, Wojciech Stachurski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postępowanie podatkowe powinno zostać zawieszone na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, gdy jego rozstrzygnięcie jest uzależnione od ustalenia faktycznego wykonania umowy darowizny przez sąd powszechny?
Ratio decidendi
Organ podatkowy nie ma obowiązku zawieszenia postępowania na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, gdy kwestia sporna dotyczy faktycznego wykonania umowy darowizny (dysponowania środkami pieniężnymi), a nie istnienia lub nieistnienia samego stosunku prawnego darowizny. Ocena faktycznego wykonania umowy należy do organów podatkowych, a nie sądu powszechnego, a zatem nie stanowi zagadnienia wstępnego obligującego do zawieszenia postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o zawieszenie postępowania podatkowego w sprawie ustalenia zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach za 2009 rok. Podstawą wniosku było toczące się przed sądem powszechnym postępowanie dotyczące ustalenia wykonania umowy darowizny środków pieniężnych. Organy podatkowe odmówiły zawieszenia, uznając, że spór dotyczy faktycznego wykonania umowy, a nie jej istnienia, co nie stanowi zagadnienia wstępnego. Skarżący wniósł skargę do WSA na postanowienie o odmowie zawieszenia.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Sędziowie sędzia WSA Sławomir Presnarowicz (spr.), sędzia WSA Wojciech Stachurski, Protokolant Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 września 2012 r. sprawy ze skargi A. D. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie ustalenia zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu osiągnięcia przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2009 rok oddala skargę. Pełnomocnik A. D. (powoływanego również dalej jako: "Skarżący") w odwołaniu z 6 kwietnia 2012 r., od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. Nr [...] z [...] kwietnia 2012 r., wniósł o zawieszenie postępowania odwoławczego do dnia wydania przez sądy powszechne prawomocnego orzeczenia w przedmiocie ustalenia, czy została wykonana umowa darowizny zawarta [...] listopada 2009 r. pomiędzy Panem A. D. (obdarowanym), a Panią A. S. (darczyńcą), której przedmiotem była gotówka w kwocie 250.000 zł. w sprawie wszczętej pozwem strony z dnia [...] grudnia 2011 r. Jako podstawę zawieszenia pełnomocnik wskazał przesłankę z art. 201 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej powoływana jako: "o.p."), gdyż jego zdaniem w prowadzonym wobec Skarżącego postępowaniu za 2009 r. wystąpiło zagadnienie wstępne, którego rozstrzygnięcie przez sąd powszechny będzie miało wpływ na wynik tego postępowania. Postanowieniem z [...] maja 2012 r. Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. odmówił zawieszenia postępowania w sprawie ustalenia Skarżącemu zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od fizycznych z tytułu osiągnięcia przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2009 r. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, że brak jest podstaw do zawieszenia postępowania w sprawie, albowiem spór między stronami nie dotyczy istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego w postaci umowy darowizny, zawartej pomiędzy Skarżącym a Panią A. S., lecz faktycznego jej wykonania, czyli dysponowania przez Skarżącego a wcześniej przez Panią A. S., kwotą 250.000 zł. Na powyższe postanowienie pełnomocnik Skarżącego złożył zażalenie wraz z "załącznikiem nr 1"., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i rozpatrzenie wniosku co do meritum. Zawiadomił, iż Skarb Państwa reprezentowany przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. zastępowany przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa złożył odpowiedź na pozew Skarżącego w sprawie oznaczonej sygn. akt [...]. Do pisma załączono odpis w/w odpowiedzi Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa na pozew Skarżącego z 24 maja 2012 r. Po rozpatrzeniu zarzutów przedstawionych w zażaleniu, Dyrektor Izby Skarbowej w B., postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r., Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu podtrzymując dotychczasowe stanowisko, Dyrektor Izby Skarbowej w B. stwierdził, iż rozstrzygnięcie dotyczące stosunków cywilnoprawnych pomiędzy Skarżącym a Skarbem Państwa reprezentowanym przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. pozostają poza jakimkolwiek związkiem z przedmiotem postępowania. Na powyższe postanowienie pełnomocnik Skarżącego wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w B. wydanego w I instancji. Skarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie przepisów postępowania podatkowego, mającego wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 201 § 1 pkt 2 o.p. poprzez naruszenie przez Dyrektora Izby Skarbowej w B. zasady prawdy obiektywnej. W wyniku powyższego, w sposób wadliwy został ustalony stan faktyczny poprzez wskazanie w skarżonym postanowieniu, iż w przedmiotowej sprawie pomimo toczącego się na dzień wydania skarżonego postanowienia procesu przed Sądem Okręgowym w B. o ustalenie wykonania umowy darowizny kwoty pieniężnej w wysokości 250.000,00 zł z dnia [...].11.2009 r., nie występuje zagadnienie wstępne, od którego uzależnione jest rozpatrzenie przez Dyrektora Izby Skarbowej w B. odwołania strony od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. ustalającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 r. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej w B., podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest bezzasadna. Zgodnie z art. 201 § 1 pkt 2 o.p., organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W doktrynie wskazuje się, że z zagadnieniem wstępnym, zwanym też kwestią wstępną lub prejudycjalną, mamy do czynienia jedynie wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy podatkowej uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem kwestii prawnej. Nie powstaje zatem w przypadku, gdy na rozpatrzenie i wydanie decyzji podatkowej mogą mieć wpływ ustalenia faktyczne dokonane przez wskazany w przepisie inny organ lub sąd. (P. Pietrasz, w: R. Dowgier, L. Etel, C. Kosikowski, P. Pietrasz, M. Popławski, S. Presnarowicz, Ordynacja podatkowa Komentarz 2011 r., wersja elekt. LEX). Pamiętać także należy, iż zagadnienie wstępne wiąże się z wystąpieniem przeszkody uniemożliwiającej rozstrzygnięcie sprawy podatkowej. Zależności rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego i rozpatrzenia sprawy podatkowej nie można jednak utożsamiać z wymogiem ukierunkowania tej ostatniej na określoną treść decyzji podatkowej. Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego zależeć powinno rozpatrzenie sprawy podatkowej w ogóle, nie zaś dostarczenie określonych dowodów czy wydanie decyzji o określonej treści (G. Łaszczyca, Zawieszenie ogólnego postępowania administracyjnego, Kraków 2005, s. 100). Oznacza to, że rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, nie może być postrzegane jako wpływ na toczące się postępowanie podatkowe, lecz jako przesłanka warunkująca możliwość prowadzenia i rozstrzygnięcia takiej sprawy. Zgodzić się należało z Dyrektorem Izby Skarbowej w B., że w przedmiotowej sprawie nie można mówić o zaistnieniu zagadnienia wstępnego, w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 o.p. W prowadzonym postępowaniu odwoławczym w sprawie ustalenia zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu osiągnięcia przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2009 r., spór pomiędzy Skarżącym a organem nie dotyczył istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego w postaci umowy darowizny pomiędzy Skarżącym a Panią A. S., lecz faktycznego jej wykonania, czyli dysponowania przez Skarżącego a wcześniej przez Panią A. S., kwotą 250 000 zł. Ocena powyższego zagadnienia należała do organów podatkowych a nie sądu powszechnego. Dowodem wskazującym na prawidłowość powyższych rozważań jest, znajdująca się w aktach sadowoadministracyjnych sprawy sygn. akt I SA/Bk 218/12 kserokopia postanowienia Sądu Okręgowego w B. z dnia [...] sierpnia 2012 r., sygn. akt [...], w której Sąd odrzucił pozew Skarżącego, jako niedopuszczalny, albowiem zmierzał on do pozyskania dowodów na użytek postępowania podatkowego a nie rzeczywistego ustalenia istnienia stosunku prawnego. Dlatego też, wbrew twierdzeniom Skarżącego, toczące się postępowanie przed sądem powszechnym, nie mogło być uznane za zagadnienie wstępne, obligujące organy podatkowe, w tym także organ odwoławczy, do zawieszenia postępowania podatkowego. Rozstrzygnięcie procesu przed sądem powszechnym nie było konieczne dla rozpatrzenia sprawy podatkowej a w konsekwencji wydania decyzji kończącej postępowanie. Mając na uwadze powyższe, wobec niezasadności skargi, orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło