I SA/Bk 24/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I Tomasz Oleksicki po rozpoznaniu w dniu 05 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia T. D. na M. "T. T." w B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w osobie M. R. w sprawie ze skargi Stowarzyszenia T. D. na M. "T. T." w B. i Prokuratora Rejonowego B. – P. w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] października 2015 r. Nr [...] w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dotacji wykorzystywanej niezgodnie z przeznaczeniem p o s t a n a w i a - odmówić Stowarzyszeniu T. D. na M. "T. T." w B. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Stowarzyszenie T. D. na M. "T. T." w B. wniosło o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w osobie M. R. ul. S. [...], lok. [...] w B. w uzasadnieniu podając, iż nie prowadzi działalności gospodarczej. Działalność stowarzyszenia finansowana jest z donacji i dotacji. Wszystkie środki jakimi dysponuje strona skarżąca mają konkretne przeznaczenie. Obecnie stowarzyszenie nie posiada środków, które można by przeznaczyć na opłaty sądowe. Cały majątek organizacji oraz jej konto bankowe zostały zajęte przez komornika (k. 49 - 52). W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 14 marca 2016 r. (k. 62) przedstawiciel stowarzyszenia oświadczył, że organizacja ta zrezygnowała z poboru składek od [...] swoich członków (k. 64). Do akt sprawy dołączono: bilans za 2015 r. (k. 65 – 67); rachunek zysków i strat za 2014 i 2015 r. (k. 68); pismo z dnia [...] lipca 2015 r. – doręczenie obwieszczenia o licytacji ruchomości (k. 69); pismo z dnia [...] maja 2015 r. – zajęcie wierzytelności (k. 70). Na wstępie należy odnieść się do wniosku Stowarzyszenia T. D. na M. "T. T." w B. w części dotyczącej ustanowienia adwokata w osobie M. R. ul. S. [...], lok. [...] w B. Zgodnie z treścią art. 246 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. W sprawie niniejszej (jak wynika z treści pism procesowym znajdujących się w aktach sprawy) skarżąca organizacja jest już reprezentowana przez adwokata M. R. Pełnomocnictwo z dnia [...] grudnia 2015 r. zostało złożone do akt sprawy niniejszej (k. 59) i nie zostało odwołane. W świetle brzmienia art. 246 § 3 cytowanej ustawy pozostawanie przez stronę w stosunku prawnym z profesjonalnym pełnomocnikiem z wyboru, wyklucza pozytywne rozpatrzenie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, niezależnie od rzeczywistych możliwości finansowych wnioskodawcy. Mając zatem na uwadze fakt, że stowarzyszenie ma już w sprawie ustanowionego profesjonalnego pełnomocnika z wyboru należało odmówić przyznania prawa pomocy w tym zakresie na mocy art. 246 § 3 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o czym orzeczono w sentencji. W tym miejscu rozpoznaniu podlega wniosek o przyznanie prawa pomocy w części zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, a także jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje - gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Na wnioskodawcy spoczywa, zatem ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592). Celem Stowarzyszenia T. D. na M. "T. T." w B. jest m.in.: promocja kultury wysokiej, działalność charytatywna, pomoc społeczna, podtrzymywanie tradycji narodowej, pielęgnowanie polskości, działalność na rzecz mniejszości narodowych (k. 37). Organizacja opiera swą działalność na pracy społecznej członków. Statut stowarzyszenia stanowi, iż na jego fundusze składają się: składki członkowskie, darowizny, zapisy, spadki; dochody z działalności statutowej, dochody z ofiarności publicznej, dotacje z budżetu państwa i organów samorządowych, dotacje z innych funduszy. Cały dochód jest przeznaczony na realizację celów statutowych (§ 29 statutu k. 109 akt administracyjnych sprawy). Stowarzyszenie zrezygnowało z poboru składek od [...] swoich członków. Z rachunku zysków i strat na dzień [...] grudnia 2015 r. wynika, że w ogólnym rozliczeniu strona skarżąca osiągnęła dodatni wynik finansowy w wysokości 139.189,89 zł (k. 68). Na ten dzień organizacja posiadała 6.968,64 zł na rachunku bankowym i w kasie (k. 66). Stowarzyszenie posiada środki trwałe o wartości 205.609,78 zł (k. 65). Wobec Stowarzyszenia T. D. na M. "T. T." w B. prowadzona jest egzekucja komornicza na kwotę 77.091,84 zł – stan na dzień [...] maja 2015 r. (należność główna wraz z odsetkami) k. 70. Prowadzona egzekucja skutkowała zajęciem konta przez komornika. Odnosząc te okoliczności do sprawy niniejszej należało, zatem stwierdzić, że Stowarzyszenie T. D. na M. "T. T." w B. mając zapewnioną w statucie możliwość uzyskiwania środków finansowych na pokrycie wydatków związanych z działalnością statutową nie może przerzucać całości kosztów prowadzonego przez siebie postępowania sądowoadministracyjnego na rzecz Skarbu Państwa. Przyznanie wnioskowanego prawa pomocy prowadziłoby bowiem do sytuacji, w której działalność stowarzyszenia byłaby finansowana ze środków publicznych, to z kolei prowadziłoby do zaprzeczenia zasady, że organizacja społeczna powinna prowadzić działalność w oparciu o własne środki finansowe oraz majątek. Realizacja celów statutowych powinna wiązać się z podjęciem przez członków stowarzyszenia odpowiednich działań w celu uzyskania niezbędnych środków finansowych, koniecznych do dalszego funkcjonowania organizacji, zwłaszcza, że takie możliwości są przewidziane w statucie. W tym kontekście rezygnacja z pobierania składek członkowskich przez stronę skarżącą skutkuje faktycznym i dobrowolnym pozbawieniem się możliwości zdobycia środków finansowych na pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Znamiennym jest również fakt, że w dniu [...] grudnia 2015 r., a więc już po złożeniu skargi na sporne rozstrzygnięcie SKO w B. (tj. [...] grudnia 2015 r. data stempla pocztowego k. 9) skarżąca organizacja dysponowała środkami finansowymi w wysokości 6.968,64 zł (środki pieniężne w kasie i na rachunku k. 66). Kwota ta wielokrotnie przekraczała wysokość wpisu od skargi w sprawie niniejszej. Oplata ta wynosi bowiem 600 zł (k. 26). Poza sporem pozostaje, iż organizacja społeczna wszczynając postępowanie sądowoadministracyjne powinna liczyć się z koniecznością uiszczenia związanych z nim kosztów, co niniejszej sprawie winno skutkować wygospodarowaniem części dostępnych środków na pokrycie wpisu od skargi. Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.