I SA/Bk 244/19

WyrokWSA w Białymstoku2019-07-17

Skład orzekający: Andrzej Melezini, Małgorzata Anna Dziemianowicz, Paweł Janusz Lewkowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy faktury VAT dokumentujące zakup środków trwałych (maszyn, kontenera, kotłowni, samochodu dostawczego) od podmiotów pośredniczących, które nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, mogą stanowić podstawę do odliczenia podatku naliczonego przez nabywcę?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że faktury VAT dokumentujące transakcje, które miały charakter pozorny i służyły jedynie przetransferowaniu majątku w celu uniknięcia zaspokojenia wierzycieli, nie mogą stanowić podstawy do odliczenia podatku naliczonego. Nabywca, który miał świadomość pozorności tych działań, nie może skorzystać z prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony z takich faktur.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy prawa do odliczenia podatku naliczonego przez skarżącą od faktur VAT dokumentujących zakup środków trwałych. Organ pierwszej instancji zakwestionował prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur wystawionych przez Hurtownię K. oraz A. M., uznając transakcje za pozorne, mające na celu przetransferowanie majątku od D. B. do skarżącej z uwagi na kłopoty finansowe D. B. i chęć uniknięcia zaspokojenia wierzycieli. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Melezini, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz (spr.), sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 lipca 2019 r. sprawy ze skargi P. Ż. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń, luty i grudzień 2017 roku oddala skargę Decyzją z dnia [...] listopada 2018 r., nr [...], Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. określił P. Ż. (dalej: Skarżąca) za styczeń i luty 2017 r. zobowiązanie w podatku od towarów i usług w miejsce zadeklarowanej nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy oraz za grudzień 2017 r. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na kolejny okres rozliczeniowy w innych wysokościach niż zadeklarowane. W oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy organ I instancji zakwestionował prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur VAT wystawionych przez Hurtownię K. w łącznej kwocie 21.928,42 zł oraz podatku naliczonego wynikającego z faktury VAT wystawionej przez A. [...] M. w kwocie 5.865 zł. Zdaniem organu I instancji faktury te dotyczą czynności, do których mają zastosowanie przepisy art. 58 i 83 Kodeksu cywilnego. Nie godząc się z rozstrzygnięciem organu I instancji, Skarżąca złożyła odwołanie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Decyzji zarzucono naruszenie: 1. przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść decyzji tj.: (a) art. 120 § 1, art. 122, art. 187, art. 190 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 800 ze zm., dalej zwanej o.p.); (b) art. 120 w zw. z art. 23 § 1 oraz § 2 pkt 2 o.p.; (c) art. 193 § 2 i § 4 o.p.; 2. przepisów prawa materialnego tj.: (a) art. 86 ust. 1 i ust. 3 pkt 1 lit. a), art. 88 ust. 3a pkt 4 lit a) oraz art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów (t. j. Dz. U. z 2017 poz. 1221 z dnia 24.06.2017 r. dalej zwanej u.p.t.u.); (b) art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2018 r., poz. 646). Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że transakcje udokumentowane powyższymi fakturami miały charakter pozorny, a wystawione faktury nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Postępowanie wskazało, że transakcje opisane na tych fakturach służyły jedynie przetransferowaniu majątku od D. B. do P. Ż. z uwagi na kłopoty finansowe tego pierwszego. Ich celem było wyprowadzenie majątku z firmy D. B. i uniknięcie w ten sposób zaspokojenia wierzycieli niepowiązanych. Organ przedstawił dowody i argumentację, które legły u podstaw ustalenia stanu faktycznego i podjętego rozstrzygnięcia. Odniósł się również do zarzutów przedstawionych w odwołaniu. Nie zgadzając się z powyższą decyzją Skarżąca wywiodła skargę, w której zaskarżyła ww. decyzję w całości zarzucając jej: 1. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść decyzji tj.; a) art. 120 § 1, art. 122, art. 187, art. 190 i art. 191 o.p. poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny oraz przyjęciu wszelkich wątpliwości na niekorzyść strony, skutkujące błędnym ustaleniem stanu faktycznego, polegające na nieuwzględnieniu w całości zebranego w sprawie materiału dowodowego, nieprzeprowadzeniu konfrontacji pomiędzy P. Ż. a D. B. i N. K. oraz ostatecznym przyjęciu, iż wystawione przez N. K. faktury VAT za styczeń i luty 2017 r. na łączną kwotę 95.344 zł oraz faktury wystawione przez A. [...] M. na rzecz firmy U. [...] P. na kwotę 31.365 zł nie dokumentują rzeczywistych zdarzeń gospodarczych; b) art. 120 w zw. z art. 23 § 1 oraz § 2 pkt 2 o.p., polegające na przyjęciu przez organ podatkowy, że zebrane w sprawie dowody umożliwiały ustalenie prawidłowej podstawy opodatkowania bez oszacowania, podczas gdy nawet zakładając, że organ ten skutecznie zakwestionowałby poprawność dokonanego przez podatnika rozliczenia z tytułu podatku od towarów i usług, to dane wynikające z prowadzonych przez niego ksiąg podatkowych nie zostały uzupełnione innymi dowodami w stopniu umożliwiającym określenie podstawy opodatkowania w sposób zbliżony do rzeczywistości, a więc uzasadniającym odstąpienie od jej oszacowania; c) art. 193 § 2 i 4 o.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na błędnym przyjęciu, iż prowadzone przez podatnika księgi podatkowe są nierzetelne; 2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: a) art. 86 ust. 1 i ust. 3 pkt 1 lit. a), art. 88 ust 3a pkt 4 lit a) oraz art. 108 ust. 1 u.p.t.u., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, nie mające podstaw w stanie faktycznym, skutkujące zakwestionowaniem prawa P. Ż. do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wskazany w fakturach nr [...] z [...] stycznia 2017 r. na kwotę netto 24.890 zł, nr [...] z [...] stycznia 2017 r. na kwotę netto 25.500 zł, nr [...] z [...] stycznia 2017 r. na kwotę netto 16.761 zł, nr [...] z [...] lutego 2018 r. na kwotę netto 7.275 zł, nr [...] z [...] lutego 2017 r. na kwotę netto 12.600 zł, nr [...] z [...] lutego 2017 r. na kwotę netto 8.318 zł wystawione przez N. K. na rzecz firmy U. [...] P. oraz faktury nr [...] na kwotę netto 25.500 zł wystawionej przez A. [...] M. na rzecz firmy U. [...] P. i przyjęcie, iż stanowiły one tzw. "puste" faktury, na podstawie których stosownie do art. 108 ust. 1 u.p.t.u. należało opłacić wskazany w nich podatek; b) art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. 2018 poz. 650) poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy w swoich działaniach organ powinien kierować się zasadą zaufania do przedsiębiorcy, zakładając, że działa on zgodnie z prawem, uczciwie oraz z poszanowaniem dobrych obyczajów. Mając powyższe na względzie, Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. i przekazanie sprawy organowi I instancji celem ponownego rozpatrzenia oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę, organ podtrzymując stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna. Spór w sprawie dotyczy przede wszystkim ustalenia, czy faktury wystawione na rzecz Hurtowni K. oraz A. [...] M. przez firmę U. [...] D. oraz faktury wskazane w decyzji wystawione na rzecz Skarżącej przez Hurtownię K. oraz przez A. [...] M. odzwierciedlają rzeczywiste zdarzenia gospodarcze. W tym zakresie należy w pełni podzielić stanowisko organów podatkowych, że takiej cechy ww. fakturom nie można przypisać. Przemawia z tym zebrany materiał dowodowy oraz jego szeroka analiza przeprowadzona w skarżonej decyzji. W sprawie ustalono, że P. Ż. od [...] października 2015 r. prowadzi działalność gospodarczą w zakresie produkcji wyrobów tartacznych pod nazwą U. [...] P. Od początku działalności była zarejestrowana jako czynny podatnik VAT. W styczniu i lutym 2017 r. ujęła w ewidencjach prowadzonych dla celów podatku VAT faktury dokumentujące zakup traka taśmowego, traka taśmowego z podajnikiem, wielopiły uniwersalnej, ostrzałki pił taśmowych, rozwieraka pił taśmowych, kotłowni opalanej zrębkami, kontenera socjalno-sanitarnego, stołu podawczego rolkowanego, traka pionowego z ostrzałką oraz samochodu dostawczego N. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że transakcje opisane na tych fakturach służyły jedynie przetransferowaniu majątku od D. B. do P. Ż. z uwagi na kłopoty finansowe tego pierwszego. Ich celem było wyprowadzenie majątku D. B. i uniknięcie w ten sposób zaspokojenia wierzycieli niepowiązanych. Jak ustalono D. B. miał liczne zaległości w spłacie zobowiązań. Z jego zeznań wynika, że decyzja o sprzedaży środków trwałych wynikała ze słabej kondycji finansowej i braku pieniędzy oraz konieczności spłaty dłużników. Firmy – U. [...] D. i U. [...] P. były powiązane osobowo. P. Ż. zeznała, że pozostaje w związku "partnerskim" z D. B. od około 8 lat, a przed podjęciem działalności u niego pracowała. Obie firmy funkcjonowały na jednej posesji, na której znajdują się nieruchomości oznaczone nr [...] prowadził działalność pod adresem G., a P. Ż. – G.. Posesja ta była wcześniej własnością D. B., który w styczniu 2017 r. sprzedał ją B. H. i J. H. Zarówno p. B., jak i p. Ż. zeznali, iż obecnie wynajmują budynki od B. H. P. Ż. nie potrafiła jednoznacznie wskazać, pod którym numerem (G.) prowadzi działalność gospodarczą, ani jaki budynek jest przypisany do jakiej działki. Dodatkowo zauważyć należy, że działalności gospodarcze D. B. i P. Ż. prowadzone były w tym samym zakresie, tj. produkcja wyrobów tartacznych, usługi tartaczne. Nadto P. Ż. zatrudniła w swojej firmie pracowników, którzy wcześniej pracowali u D. B., a jego zatrudniła na 1/4 etatu na czas nieokreślony. Z jej zeznań wynika, że zarejestrowaną na nią działalność gospodarczą w zakresie usług tartacznych faktycznie prowadził D. B.. P. Ż. przejęła też kontrahentów D. B. oraz dostawców surowca. Z powyższego wynika, że P. Ż. pozostając w bliskich relacjach z D. B. przejęła całą jego działalność, tj. źródła surowca, pracowników i klientów, ale to D. B. dalej faktycznie tę działalność prowadził. Skarżąca przejęła od niego także sprzęt do wyposażenia tartaku oraz samochód dostawczy, z tym, że faktury w tym zakresie zostały wystawione nie bezpośrednio między tymi podmiotami, a przy wykorzystaniu "pośrednictwa" Hurtowni K. oraz A. [...] M. w celu przetransferowania majątku z jednej firmy do drugiej, w związku z kłopotami finansowymi i zamiarem kontynuacji działalności pod "nową" firmą bez piętrzących się problemów finansowych. Przesłuchany w charakterze strony N. K. potwierdził, że zna D. B. z widzenia od ok. 5-10 lat, zaś Skarżącą zna od ok. 8 lat, bo pracowała u jego ojca. Znajomość ze N. K. potwierdzili też D. B. i Skarżąca. M. S. również dobrze znał się z D. B. i Skarżącą. Przesłuchany w dniu [...] lutego 2019 r. M. S. zeznał, że D. B. zna "kilkanaście dobrych lat", a P. Ż. trochę krócej, bowiem poznał ją przez D. B.. N. K. i D. B. podali rozbieżne wersje dotyczące tego, kto był inicjatorem ich "współpracy handlowej". Podkreślenia wymaga, że jak wynika z zebranego w przedmiotowej sprawie materiału dowodowego, N. K. nie widział ww. maszyn przed zakupem. Znajdujące się na wystawionych fakturach sprzęty, kontener i kotłownia nie zostały przez N. K. zabrane, a pozostały w tym samym miejscu, w którym znajdowały się stanowiąc własność D. B.. Należy zgodzić się z organami podatkowymi, że przeprowadzona przez podmioty D. B. - N. K. – Skarżąca oraz D. B. - M. S.– Skarżąca "sprzedaż" maszyn oraz samochodu dostawczego stanowiących środki trwałe w firmie nie miały cech normalnych transakcji gospodarczych. Organy wskazały rozbieżności w zeznaniach poszczególnych osób odnośnie okoliczności rozpoczęcia współpracy, zawarcia transakcji. D. B. i Skarżąca nie potrafili racjonalnie wytłumaczyć, dlaczego nie dokonali transakcji sprzedaży sprzętów oraz pojazdu bezpośrednio pomiędzy sobą i jaką rolę w tym zakresie pełnili N. K. oraz M. S.. Nie sposób dać wiarę twierdzeniom, że pozostając w osobistych relacjach i prowadząc działalność gospodarczą na tej samej posesji P. Ż. nic nie wiedziała o zamiarze sprzedaży maszyn i samochodu przez D. B., a dowiedziała się o tym dopiero od osób trzecich. Istotnym argumentem potwierdzającym stanowisko organów podatkowych w sprawie są również okoliczności dotyczące dokonania rozliczeń i płatności pomiędzy stronami. D. B. zeznał, że nie pamięta jakiej wartości towar był przedmiotem obrotu, N. K. zapłacił mu gotówką, ale nie pamięta kiedy oraz czy jednorazowo. N. K. z kolei zeznał, że płatności dokonał gotówką, część w dzień transakcji, część kilka dni po transakcji, a wartość towaru wyniosła około 50.000 zł za wszystko, ale dokładnie nie pamięta. Tymczasem zakwestionowane faktury wystawione przez D. B. opiewały łącznie na kwotę 116.230,08 zł (netto 94.496 zł, VAT 21.734,08 zł). Z wyciągów bankowych nie wynika, aby N. K. wypłacał z rachunków bankowych gotówkę w takiej wysokości, żeby móc zapłacić D. B., nadto wykazane przez N. . dochody w latach 2012-2016 łącznie wyniosły 86.663,99 zł, więc trudno przypuszczać, że dysponował on tak dużą sumą pieniędzy jaka wystarczyłaby na ww. zakupy u D. B.. N. K. zeznał, że Skarżąca za maszyny zapłaciła mu przelewem. Z przedstawionych wyciągów bankowych wynika, że [...] lutego 2017 r. P. Ż. tytułem zapłaty za faktury nr [...] wpłaciła na jego konto kwotę 31.481 zł. Natomiast faktury wystawione przez N. K. na jej rzecz łącznie opiewały na kwotę 117.273,12 zł (netto 95.344 zł, VAT 21.929,12 zł). Słusznie zwraca uwagę organ, że jeszcze tego samego dnia, powyższą kwotę N. K. przelał na inny rachunek bankowy i wypłacił z banku gotówkę w kwocie 31.500 zł. W tym samym dniu Skarżąca dokonała wpłaty na konto w wysokości 31.500 zł, by następnie uregulować swoje kolejne zobowiązanie, tym razem wobec firmy A. [...] M. w kwocie 31.365 zł. Z powyższego jednoznacznie wynika, że pieniądze były tylko przesuwane pomiędzy stronami, aby uprawdopodobnić rzeczywistość transakcji. Skarżąca zeznała, że środki pochodziły z oszczędności i pożyczki od rodziców, jednakże twierdzenia te nie znalazły odzwierciedlenia ani w uzyskanych w poprzednich latach dochodach (ok. 36.000 zł), ani w informacjach o uzyskanych od rodziców pożyczkach. Potwierdzeniem braku wzajemnych, rzeczywistych rozliczeń jest także to, że N. K. zeznał, że w terminie późniejszym Skarżąca zapłaciła mu pozostałą należność, natomiast P. Ż. zeznała, że dotychczas, na przestrzeni dwóch lat, nastąpiła tylko częściowa zapłata w kwocie 50.000 zł. Powyższe stoi w sprzeczności z twierdzeniami N. K. o chęci szybkiego zarobku, bowiem wydłużony termin płatności (według Skarżącej) bez wątpienia temu nie sprzyja. N. K. nie szukał innych kupców, którzy mogliby zapłacić należną, a nawet wyższą, kwotę od razu, zwiększając realność celu jakim rzekomo był szybki zarobek. Co więcej N. K. miał wydać na zakup maszyn kwotę przewyższającą jego łączne dochody w latach 2012-2016, nie ponaglając przy tym nabywcy do jak najszybszej spłaty i jednocześnie nie pamiętając ile zarobił na całej transakcji (cyt. "w sumie wyszło ok. 1.000 zł ale nie pamiętam czy na całej transakcji, czy na każdym sprzęcie"). Prowadzone przez N. K. ewidencje wskazują, że U. [...] D. B. był jedynym "dostawcą" towarów do jego firmy, a U. [...] P. Ż. ich jedynym odbiorcą. Żadna ze stron nie musiała więc wykazywać się inicjatywą i zaangażowaniem w zakresie znalezienia swoich kontrahentów, co jest typowym zachowaniem dla rzeczywistej działalności handlowej. Jak przyznał N. K. - w momencie zakupu maszyn już wiedział, że Skarżąca je od niego nabędzie. N. K. i D. B. rozbieżnie wskazywali, kto był inicjatorem ich współpracy. Maszyny, kontener i kotłownia pozostawały na posesji, gdzie działalność gospodarczą prowadził D. B. i P. Ż., a N. K. nie był zainteresowany stanem, w jakim się znajdowały i nie oglądał ich przed zakupem. Odnośnie transakcji dotyczącej samochodu dostawczego marki N. wskazać należy, że w dniu [...] grudnia 2016 roku D. B. wystawił fakturę na rzecz A. [...] M. o wartości netto 24.400 zł, VAT 5.612 zł, w której jako przedmiot dostawy wskazano samochód dostawczy N. (uszkodzony silnik). Natomiast w dniu [...] stycznia 2017 r. M. S. wystawił fakturę na rzecz Skarżącej o wartości netto 25.500 zł, VAT 5.865 zł, w której jako przedmiot wskazano samochód dostawczy N. , a w rubryce "adnotacje" wpisano: "samochód posiada uszkodzony silnik, nierówna praca, stuki." D. B. zeznał, że sprzedał przedmiotowy pojazd M. S., ponieważ potrzebował pieniędzy, a wiedział, że kupujący je posiada. W jego ocenie kwota transakcji była odpowiednia i satysfakcjonująca. Z zeznań M. S. wynika, że zdecydował się na zakup ww. pojazdu ze względu na okazyjną cenę. Podał, że podczas oględzin samochodu przed zakupem stwierdził, że coś stuka i że jest w stanie do naprawy, jednak nikomu tego nie zlecił. Skarżąca natomiast nie oglądała pojazdu przed zakupem ani nie sprawdzała jego stanu na stacji kontrolnej, sama odebrała samochód, był on sprawny i można się było nim poruszać, mógł być dopuszczony do ruchu, a o wadzie oraz o jeździe na własną odpowiedzialność została poinformowana przez sprzedającego. Powyższym twierdzeniom trudno było dać wiarę, bowiem jak wskazuje doświadczenie życiowe – właściciel uszkodzonego pojazdu stara się jak najszybciej odstawić pojazd do warsztatu samochodowego celem dokonania niezbędnych napraw, aby nie narażać swojego życia a także nie dopuścić do większych zniszczeń, uszkodzenia części, a co za tym idzie – powiększenia kosztów naprawy. Jak wynika z akt sprawy – Skarżąca po zakupie przedmiotowego pojazdu nie dokonywała żadnych jego napraw, ani nie kupiła do niego żadnych części zamiennych, poza zakupem w dniu [...] stycznia 2017 r., tj. jeszcze przed zakupem pojazdu, opon do niego, co świadczy o tym, że już tego dnia wiedziała, że zakupi samochód od ww. Z powyższego w ocenie Sądu jednoznacznie wynika, że przedmiotowy samochód był pojazdem sprawnym, niewymagającym napraw, a adnotacje o uszkodzeniu silnika, nierównej pracy i stukach miały jedynie uzasadniać jego sprzedaż po znacząco zaniżonej, w stosunku do wartości rynkowej, cenie. Z systemu INFO-EKSPERT wynika bowiem, że w styczniu 2017 roku średnia cena takiego pojazdu kształtowała się w granicach 40.000 zł. Ustalone okoliczności uzasadniają wniosek, że ujawnione czynności zostały "wyreżyserowane" wyłącznie po to, aby przetransferować majątek z U. [...] D. B. do U. [...] P. Ż. z uwagi na kondycję finansową D. B.. Celem tych transakcji było wyprowadzenie majątku i uniknięcie w ten sposób zaspokojenia wierzycieli niepowiązanych. Ww. działania polegały jedynie na "przepuszczeniu" towarów przez dodatkowe firmy, co miało służyć eliminacji ryzyka bezpośrednich powiązań osobowych tych podmiotów. W konsekwencji czynności pomiędzy Hurtownią k. N. K. i A. [...] M. a U. [...] P. Ż. miały charakter pozorny i na tej podstawie organy zakwestionowały prawo Skarżącej do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez te podmioty. Organy dokonały też prawidłowej subsumcji przepisów prawa do ustalonego stanu faktycznego. Zgodnie z art. 86 ust. 1 u.p.t.u. w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. W świetle art. 86 ust. 2 pkt 1 lit a) u.p.t.u. kwotę podatku należnego stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług. Jednakże na podstawie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) u.p.t.u. nie stanowią podstawy do obniżenia kwoty podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy wystawione faktury stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane - w części dotyczącej tych czynności. Faktury VAT wystawione przez Hurtownię K. N. K. oraz A. [...] M. na rzecz Skarżącej nie mogą stanowić podstawy do odliczenia podatku naliczonego. Tylko faktura rzetelna od strony podmiotowej i przedmiotowej, tzn. dokumentująca rzeczywistą czynność opodatkowaną podatnika, przez niego wykonaną i udokumentowaną tą fakturą, daje jej odbiorcy uprawnienie do odliczenia wykazanego w niej podatku. Jak udowodniono w sprawie działaniom P. Ż. i jej "kontrahentom" należy przypisać działania zmierzające do wykreowania mechanizmu przepuszczenia maszyn, kontenera, kotłowni i samochodu przez dodatkowe podmioty gospodarcze w celu wytransferowania majątku D. B.. Czynności te były pozorowane w celu zabezpieczenia jego majątku przed windykacją ze strony wierzycieli. Celem była więc kontynuacja działalności pod firmą Skarżącej oraz uniknięcie spłaty licznych zobowiązań finansowych. Dlatego też podejmowanym działaniom, w tym wystawianiu faktur, należało przypisać cechy pozorności. Stworzono bowiem w przedmiotowej sprawie okoliczności sprawiające wrażenie rzeczywistych transakcji pomiędzy podmiotami – wystawiano faktury, wprowadzano je do ewidencji. Ze zgromadzonego materiału dowodowego jednoznacznie wynika jednak, że Skarżąca miała świadomość pozorności podejmowanych czynności. Wiedziała, jaką rolę pełni w opisywanym procederze i godziła się na to. Na jej świadomy udział wskazują również bliskie relacje z D. B.. Niemożliwe jest bowiem, że Skarżąca nie miała wiedzy o problemach finansowych swojego wieloletniego partnera życiowego ani też, że nie wiedziała o planowanej przez niego sprzedaży sprzętów i samochodu, a co więcej – niemożliwym jest, aby zdecydowała się na zakup przedmiotowych maszyn, kontenera, kotłowni dopiero od N. K., po cenie wyższej niż mogła kupić od osoby, z którą dzieli życie. Z powyższego wynika, że Skarżąca słusznie została pozbawiona przez organy prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur VAT wystawionych prze Hurtownię K. N. K. oraz A. [...] M. oraz że zakup udokumentowany ww. fakturami nie był związany ze sprzedażą opodatkowaną, a tym samym zgodnie z art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit a u.p.t.u. nie przysługiwało Skarżącej prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Oceniając przeprowadzone w sprawie postępowanie Sąd podkreśla, że na organy nałożony został obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, czemu towarzyszy obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 122 i 187 § 1 o.p.). Warunkiem prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy jest nie tylko zebranie wszystkich istotnych dla sprawy dowodów, ale również ich prawidłowa ocena. Oceny tej organ powinien dokonać na podstawie własnej wiedzy oraz doświadczenia życiowego, a o jej prawidłowości decyduje to, czy wyciągnięte przez organ wnioski mają logiczne uzasadnienie (art. 191 o.p.). Dowodem jest wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 180 § 1 o.p.). Przeprowadzane dowody powinny być przydatne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego i mają zbliżać sprawę do jej wyjaśnienia. Wyniki rozpatrzenia dowodów, dające obraz stanu faktycznego, powinny być przekonująco umotywowane i znajdować odzwierciedlenie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, obrazując proces myślowy, który doprowadził do podjęcia określonych ustaleń i w konsekwencji wydania takiego, a nie innego rozstrzygnięcia. Zdaniem Sądu, w rozpatrywanej sprawie organy nie uchybiły powyższym zasadom postępowania podatkowego i dołożyły wszelkich starań, by dokładnie ustalić stan faktyczny sprawy. Zebrany w sprawie materiał dowodowy jest kompletny, podjęto wszelkie działania zmierzające do ustalenia stanu faktycznego sprawy. Dokonując oceny wiarygodności zgromadzonych dowodów organy nie były skrępowane żadnymi regułami określającymi wartość poszczególnych rodzajów dowodów i dokonały jej w sposób swobodny, na podstawie własnego przekonania opartego na wiedzy, doświadczeniu życiowym, prawach logiki, wzajemnych relacjach między poszczególnymi dowodami, z uwzględnieniem całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Organy odniosły się szczegółowo do zgłaszanych przez Skarżącą zastrzeżeń i wniosków. Uzasadnienie decyzji w sposób jasny i przekonujący wyjaśnia podjęte w sprawie rozstrzygnięcie. Za niezasadne należy uznać zarzuty dotyczące nieprzeprowadzenia konfrontacji pomiędzy P. Ż. a D. B. i N. K. Przede wszystkim w przedmiotowej sprawie został zebrany cały materiał dowodowy, który umożliwił ustalenie pełnego stanu faktycznego. Strona na każdym etapie postępowania miała możliwość składania wniosków dowodowych, czego jednak nie uczyniła. Sam fakt, że z zebranych dowodów wynikały okoliczności niekorzystne dla Skarżącej nie obligował organów do przeprowadzenia kolejnych dowodów. Wbrew zarzutom skargi, wobec stwierdzonych nieprawidłowości w pełni zasadny był wniosek, że ewidencje zakupu i sprzedaży za styczeń i luty 2017 r. są w tym zakresie nierzetelne. Nie ma zatem podstaw do uznania naruszenia art. 193 § 4 o.p. Odmienna od organu podatkowego ocena dowodów przez podatnika nie jest bowiem równoznaczna z nierzetelnością przeprowadzonego postępowania. Za niezasadny należy uznać także zarzut naruszenia art. 120 w zw. z art. 23 § 1 oraz § 2 pkt 2 o.p. Zgodnie z art. 23 § 2 pkt 2 o.p. organ podatkowy odstąpi od określenia podstawy opodatkowania w drodze oszacowania jeżeli dane wynikające z ksiąg podatkowych, uzupełnione dowodami uzyskanymi w toku postępowania, pozwalają na określenie podstawy opodatkowania. Taka sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie. Dane zawarte w księgach podatkowych prowadzonych przez podatniczkę zostały – wbrew jej twierdzeniom – uzupełnione dowodami zebranymi w trakcie postępowania, np. dowodami w postaci protokołów przesłuchania strony i świadków, oświadczeń strony, wyciągów bankowych, zestawienia dochodów podatniczki, protokołu z kontroli podatkowej przeprowadzonej u D. B., dokumentów dotyczących sytuacji majątkowej D. B.. Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców. Przepis ten nie może znaleźć zastosowania w sytuacji, gdy przedsiębiorca w sposób ewidentny narusza obowiązki wynikające z przepisów prawa. Organy udowodniły, że wystawione na rzecz Skarżącej faktury zakupu maszyn, kontenera, kotłowni i samochodu nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, zaś transakcje opisane na tych fakturach służyły jedynie przetransferowaniu majątku od D. B. do P. Ż.. Dokonanie tych ustaleń nastąpiło zgodnie z zasadami określonymi w ustawie Ordynacja podatkowa, w szczególności wynikającą z art. 120 zasadą legalności oraz zawartą w art. 121 § 1 zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło