I SA/Bk 249/10
PostanowienieWSA w Białymstoku2010-09-01
Skład orzekający: Referendarz sądowy Tomasz Oleksicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, strona skarżąca jest ustawowo zwolniona z kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e PPSA, a jeśli nie, czy spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ sprawa dotyczy należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, co na mocy art. 239 pkt 1 lit. e PPSA skutkuje ustawowym zwolnieniem strony skarżącej od tych kosztów. Jednocześnie, sąd przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, uznając, że wnioskodawczyni wykazała, iż nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, biorąc pod uwagę jej dochody, wydatki, stan zdrowia oraz sytuację rodzinną.Stan faktyczny
A. J. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa ZUS odmawiającą umorzenia należności składkowych. Wnioskodawczyni podała, że jej miesięczny dochód wynosi 3.800 zł brutto, a wydatki dwuosobowej rodziny (ona i ucząca się córka) to 2.040 zł, nie licząc kosztów żywności. Wskazała również na zły stan zdrowia swój i córki oraz posiadanie mieszkania służbowego i zajętego przez urząd skarbowy samochodu. Małżonek wnioskodawczyni nie partycypuje w kosztach utrzymania rodziny.Rozstrzygnięcie
1. Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Tomasz Oleksicki po rozpoznaniu w dniu 01 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi A. J. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie z dnia [...] marca 2010 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych p o s t a n a w i a 1. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego.
A. J. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego
podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z pełnoletnią, uczącą się córką M. J. Małżonek wnioskodawczyni A. J. przebywa poza miejscem zamieszkania (skarżąca nie potrafi podać jego miejsca pobytu). Jedyne źródło miesięcznego dochodu rodziny stanowi wynagrodzenie z tytułu wykonywanej pracy uzyskiwane przez A. J. w wysokości 3.800 zł brutto ([...] 2010 r.). A. J. nie partycypuje w wydatkach rodziny, skarżąca nie zna również wysokości osiąganego przez niego dochodu. Wykazane wydatki dwuosobowej rodziny to: 580 zł – opłata za mieszkanie; 104 zł – energia elektryczna; 80 zł – telefon; 110 zł – Internet i telewizja; 70 zł – gaz; 96 zł – bilet miesięczny MPK. Dodatkowo A. J. ponosi wydatki związane z zakupem lekarstw tj. łącznie około 1.000 zł miesięcznie. Majątek wnioskodawczyni stanowi: mieszkanie o powierzchni [...] m² (lokal służbowy A. J.) oraz samochód osobowy marki O [...] rok prod. [...] (zajęty przez urząd skarbowy). A. J. nie posiada zgromadzonych oszczędności i papierów wartościowych. Wnioskodawczyni jest osobą przewlekle chorą. M. J. pozostaje pod opieką poradni d. i e. (k. 49 – 50).
Ad 1. Na wstępie należy odnieść się do wniosku A. J. w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych.
Zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych.
Niniejsza sprawa dotyczy odmowy umorzenia należności z tytułu składek
na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, należy zatem do kategorii spraw wymienionych w powołanym przepisie.
W związku z tym, iż skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych tj. nie musi uiszczać tych kosztów w sprawie niniejszej z mocy samej ustawy na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 239 pkt 1 lit. e ustawy - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, o czym orzeczono jak
w sentencji.
Ad 2. Z uwagi na powyższe wniosek złożony przez A. J. podlegał rozpoznaniu w części przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego.
Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W rozpatrywanym przypadku A. J. dowiodła, iż nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia radcy prawnego bez uszczerbku utrzymania koniecznego.
Należy bowiem stwierdzić, iż w złożonym oświadczeniu wnioskodawczyni wykazała, iż wysokość miesięcznego dochodu dwuosobowej rodziny stanowi
3.800 zł brutto ([...] 2010 r.). Wykazane wydatki miesięczne wynoszą łącznie 2.040 zł (opłata za mieszkanie, energia elektryczna, telefon, Internet i telewizja, gaz, bilet miesięczny, lekarstwa). Podkreślenia wymaga, że wydatki te nie obejmują kosztów zakupu żywności i środków czystości. Małżonek wnioskodawczyni A. J. faktycznie prowadzi odrębne gospodarstwo domowe, nie udziela pomocy finansowej rodzinie, nie płaci alimentów, skarżąca nie jest również w stanie określić gdzie aktualnie przebywa jej małżonek. W skład majątku wnioskodawczyni wchodzi: mieszkanie o powierzchni [...] m² (lokal służbowy) oraz samochód osobowy marki O. [...] rok prod. [...] (zajęty przez urząd skarbowy). A. J. cierpi
na b. (niestandardowe leczenie), M. J. pozostaje pod opieką poradni dermatologicznej i endokrynologicznej – k. 132 akt administracyjnych.
Powyższe okoliczności, a w szczególności wysokość miesięcznego dochodu rodziny w zestawieniu z wykazanymi wydatkami i złym stanem zdrowia skarżącej i jej córki oraz brakiem zgromadzonych oszczędności pozwalają na stwierdzenie, iż A. J. nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia radcy prawnego w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego.
Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw.
z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło