I SA/Bk 25/12
PostanowienieWSA w Białymstoku2012-05-30
Skład orzekający: Barbara Romanczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, będący osobą bezrobotną, pozostający we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i dwoma synami, których jedynym dochodem jest wynagrodzenie żony w wysokości 1443 zł netto miesięcznie, przy wydatkach rzędu 1116 zł miesięcznie, jest w stanie ponieść koszty ustanowienia radcy prawnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania swojej czteroosobowej rodziny. Wysokość miesięcznego dochodu rodziny, ponoszone wydatki oraz brak oszczędności uzasadniają przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Ponadto, sprawa dotyczy egzekucji należności z tytułu ubezpieczenia społecznego, co skutkuje ustawowym zwolnieniem wnioskodawcy od kosztów sądowych.Stan faktyczny
J. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Wskazał, że jego rodzina (żona i dwóch synów) utrzymuje się z wynagrodzenia żony w wysokości 1443 zł netto miesięcznie, przy czym miesięczne wydatki wynoszą 1116 zł. Wnioskodawca jest bezrobotny i nie posiada majątku. Sprawa dotyczy zaskarżenia postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w B. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia na postanowienie odmawiające wstrzymania postępowania egzekucyjnego.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału I: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi J. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] listopada 2011 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia na postanowienie w sprawie odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjne p o s t a n a w i a przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego.
J. K. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz ze współmałżonką H. K. oraz synami J. K. (22 lata) i K. K. (18 lat). Źródło miesięcznego utrzymania rodziny stanowi: wynagrodzenie H. K. z tytułu zatrudnienia (etat sprzątaczki)
w wysokości 2.200 zł brutto (1.443 zł netto). Wnioskodawca jest osobą bezrobotną, nie osiąga dochodu. Wykazane wydatki miesięczne rodziny to: czynsz – 600 zł; energia elektryczna – 130 zł; telefon – 40 zł; Internet – 40 zł, abonament RTV -100 zł. Skarżący nie posiada majątku, w tym zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych (k. 35-36).
W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 23.04.2012 r. skarżący oświadczył, iż nie dysponuje żadnym tytułem prawnym do zajmowania mieszkania wskazanego we wniosku, a jako osoba bezrobotna nie jest zarejestrowany w urzędzie pracy i nie pobiera żadnego zasiłku dla bezrobotnych (k. 40). Do wniosku skarżący przedłożył kserokopie dokumentów potwierdzających ponoszone wydatki (k. 41-46).
Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. (vide: J. Tarno, Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 504; B. Dauter i inni, Prawo o postępowaniu przed sądamiadministracyjnymi – Komentarz, Wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 592).
W rozpatrywanym przypadku J. K. dowiódł, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowoadministracyjnego – kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny tj. kosztów ustanowienia pełnomocnika.
W złożonym oświadczeniu skarżący wykazał, iż jedynym źródłem dochodu czteroosobowej rodziny pozostaje wynagrodzenie uzyskiwane przez H. K. w wysokości 2.200 zł brutto (1.443 zł netto). Wykazane wydatki miesięczne to 1.116 zł (k. 41-46 - czynsz, energia elektryczna, telefon, Internet itp.). Rodzina wnioskodawcy zajmuje mieszkanie przy ul. Ś. W. [...], ale bez tytułu prawnego.
Powyższe okoliczności, a w szczególności wysokość miesięcznego dochodu rodziny w połączeniu z ponoszonymi wydatki oraz brakiem zgromadzonych oszczędności pozwalają na stwierdzenie, iż J. K. nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego.
Końcowo informacyjnie należy również wskazać, że zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), strona skarżąca działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych.
Niniejsza sprawa dotyczy egzekucji należności z tytułu ubezpieczenia społecznego, należy zatem do kategorii spraw wymienionych w powołanym przepisie. W konsekwencji skarżący J. K. korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych i nie musi uiszczać tych kosztów w sprawie niniejszej z mocy samej ustawy. Z tej przyczyny orzeczenie w tym zakresie było bezprzedmiotowe.
Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło